Pençe-Kilit Operasyonu hakkında neler biliniyor?

Millî Savunma Bakanlığı (MSB), Türkiye'nin Irak'ın kuzeyinde 18 Nisan'da başlattığı Pençe-Kilit Operasyonu'na katılan birliklere düzenlenen bir roketatar saldırısı sonucu üç askerin hayatını kaybettiğini açıkladı.

Yaşamını yitiren askerler; Sözleşmeli Er Yunus Kalkan, Veteriner Sözleşmeli Er Fırat Canlı ve Piyade Sözleşmeli Er Doğukan Korkmaz.

Operasyonda hayatını kaybeden askerlerin sayısı ise sekize yükseldi.

MSB, operasyonda daha önce 18 Nisan'da Muhabere Üsteğmen Ömer Delibaş, 19 Nisan'da Piyade Teğmen Kaan Kanlıkuyu, 22 Nisan'da ise Piyade Teğmen Bekir Can Kerek, Piyade Uzman Çavuş Kubilay Çon ve Piyade Uzman Çavuş Furkan Gök'ün yaşamını yitirdiğini açıklamıştı.

Operasyonun birinci safhası tamamlandı

Millî Savunma Bakanı Hulusi Akar, 25 Nisan'da Genelkurmay Başkanı Orgeneral Yaşar Güler ve Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Musa Avsever ile Zap'a 10 kilometre mesafedeki 3'üncü Piyade Tümeni'ne ait Taktik Komuta Yeri'ne gitmişti.

Bakan Akar, "Pençe-Kilit Operasyonu'nda bugüne kadar 56 terörist etkisiz hâle getirildi. Operasyonumuz büyük bir başarıyla planlandığı şekilde devam ediyor. Operasyonumuzun başarıyla tamamlanmasıyla birlikte hudut hattını tamamen kilitleyeceğiz" demişti.

Akar daha önce operasyonun birinci safhasının tamamlandığını açıklamış ve "bütün mağaraların barınakların temizlenmesi gerekiyor" diye konuşmuştu.

Operasyon kapsamında önce Metina, Zap ve Avaşin-Basyan bölgelerindeki belirlenen hedeflere hava saldırıları düzenlendi. Daha sonra hedefler top ateşine tutuldu. ATAK helikopterleri ile İHA ve SİHA'ların da kullanıldığı operasyona komandolar ve bordo bereliler de katıldı.

MSB, Pençe-Kilit Operasyonu kapsamında Metina, Zap ve Avaşin-Basyan bölgelerinde gerçekleştirilen arama-tarama faaliyetlerinde 200 ve 300 metre uzunluğunda iki ayrı mağara tespit edildiğini açıklamıştı.

Açıklamaya göre mağaralarda yapılan aramalarda;

Mezopotamya Haber Ajansı, ay başında Türkiye'nin Irak sınır hattına askeri yığınak yaptığını; Zap, Metîna ve Avaşin bölgelerine yönelik operasyon başlatılacağını bildirmişti.

Haberde, "Kürdistan Demokrat Partisi'nin (KDP) ortaklığında yapılacağı belirtilen operasyon için günlerdir karayolu ile Hakkari'nin Çukurca ilçesinin köylerine sevk edilen asker ve zırhlı araçlar, sınırın hattında konuşlandırıldı" ifadeleri yer almıştı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi Başbakanı Mesrur​ ​Barzani ile 15 Nisan'da İstanbul'da görüşmüştü.

Irak: Operasyon ulusal güvenliğimiz için açık tehdit

Irak Cumhurbaşkanı Berham Salih, 19 Nisan'da yaptığı açıklamada, Türkiye'nin sınır ötesi operasyonunun ülkesinin ulusal güvenliği için açık tehdit olduğunu söyledi.

Berham Salih, "Türk devletinin saldırılarına devam etmesini reddediyoruz. Bu saldırılar bize rağmen gerçekleştirilmiştir. Ki daha önce bu saldırıların durdurulmasına yönelik çağrıda bulunmuştuk" dedi.

Salih, sorunların diyalog ve demokrasi yoluyla çözümü çağrısında bulundu.

HDP: Savaş politikaları ve çözümsüzlükle gidilecek yol sefalettir

HDP Eş Genel Başkanı Mithat Sancar da 19 Nisan'da partisinin Meclis Grup Toplantısı'nda yaptığı konuşmada, operasyonla ilgili olarak hem iktidarı hem de muhalefeti eleştirdi.

Sancar, "Her sınır ötesi operasyondan sonra iktidarın arkasına dizilme alışkanlığı bu düzeni kalıcı hale getirmekten başka bir sonuç yaratmıyor. Bu oyuna gelmeyin. Savaş politikaları ve çözümsüzlükle gidilecek yol sefalettir, yoksullaşmadır ve faşizmin daha da kurumsallaşmasıdır" dedi.

HDP Grup Başkanvekili Meral Danış Beştaş da 18 Nisan'da düzenlediği basın toplantısında operasyonuna ilişkin olarak, "Açlık, yoksulluk, işsizlik ve cinayetleri örtmenin yolu savaş politikasını devreye sokmak, savaşın nedeni (hükümetin) iç krizi çözememesidir" demişti.

Kuzey Irak'ta yoğun çatışmalar

PKK'yla çatışmalar son yıllarda Kuzey Irak'a kayıyor. Dünya çapında silahlı çatışma verilerini tutan açık kaynak kodlu ACLED'e göre 2020'de PKK'ya yönelik operasyonların sadece yüzde 23'ü Türkiye'de düzenlendi.

Yine ACLED'e göre, Irak'ta TSK ve PKK arasındaki çatışmalar 2021'de son 5 yıldaki en yüksek seviyeye ulaştı. 2021'de Türkiye ve Kuzey Irak'ta ayda ortalama 209 silahlı çatışma çıktı.

Uluslararası Kriz Grubu'na göre ise Türkiye'nin Bayraktar TB2 insansız hava araçlarını 2017'den itibaren Kuzey Irak'ta kullanmaya başlaması büyük bir kırılım yarattı. 2019'a gelindiğinde Türkiye'nin bölgedeki operasyonlarının yüzde 78'ini hava harekatları oluşturdu. Türkiye'nin "Kuzey Irak'taki varlığını güçlendirmesiyle" hava harekatlarının oranı azalırken, silahlı çatışmalar ve bombardımanlar arttı. Yine de hava harekatları 2021'de yüzde 58'lik oranla tüm operasyonlar arasında çoğunluğu oluşturmaya devam etti.

Irak ve Suriye'ye asker gönderilmesine izin veren Cumhurbaşkanlığı Tezkeresi'nin süresi Ekim 2021'de 2 yıl uzatılmıştı.