Türkiye'de Covid geçirenlere tek doz aşı uygulaması sona erdirildi, ikinci doz randevular açıldı

Sağlık Bakanlığı, Covid-19 geçirenlere BioNTech aşısının tek doz yapılması kararını değiştirerek, yeniden iki doz yapılacağını açıkladı. Hastalığı geçirenlerin aşı olma süresi de altı aydan üç aya indirildi.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 7 Temmuz'daki Bilim Kurulu toplantısı sonrası yaptığı açıklamada, hastalığı geçirenlerin isterlerse iki doz aşı olabileceklerini söyledi. Açıklamanın ardından Covid-19 geçirenler için ikinci doz aşı randevularının sisteme tanımlandığı bildirildi.

HaberTürk yazarı Muharrem Sarıkaya, birkaç gün arayla yapılan karar değişikliğinin Avrupa Birliği'nin (AB) seyahat düzenlemeleriyle ilgili olduğunu yazdı.

Sarıkaya, AB'de aşı olanlarla ilgili giriş düzenlemelerinin ülkelere ait olduğunu hatırlatarak, 11 AB üyesi ülkenin hastalığı geçirmiş olanlara tek doz aşıyla giriş hakkı tanıdığını ancak kalan üyelerin çift doz uygulamasını sürdürdüğünü belirtti.

Dünyadaki uygulamalar nasıl?

Aralarında Fransa, Almanya ve İtalya'nın da olduğu bazı ülkeler, Covid-19 geçirmiş kişilere tek doz aşı yapılmasını tavsiye ediyor.

ABD ve İngiltere'nin tavsiyeleri ise halen Covid-19 geçirenlerin de iki doz aşıyı yaptırmaları yönünde.

Covid-19 atlatanlara tek doz aşı yapılmasına ilişkin kararların arkasında genel olarak aşılamanın daha yaygın bir şekilde yapılabilmesinin yattığı belirtiliyor.

İspanyol hükümetine aşılama programı konusunda tavsiyelerde bulunan New York'taki Mount Sinai Icahn Tıp Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Hordi Ochando, "Daha önce bu hastalığı geçirmiş kişilere de iki doz aşı yapılması, ilk doz aşısı için bekleyen milyonlarca kişi varken çok da anlamlı değil" dedi.

Ancak bilim insanları, bu gruptaki kişilerde tek doz aşının yeterli korumayı ne kadar süre daha sağlayacağının bilinmediğini belirtiyor.

Bir diğer tespit de bu koruma düzeyinin farklı aşılar için farklılık gösterebileceği yönünde.

İspanya'daki Mar Araştırma Enstitüsü'nden immunolog Giuliana Magri, "Daha önce bu hastalığı geçirdiyseniz, tek doz muhtemelen yeterli olacaktır" diye konuştu.

Bilimsel araştırmalar ne gösteriyor?

Son dönemde yapılan bilimsel araştırmalar, Covid geçirmiş kişilerin tek doz aşıyla yüksek düzeyde bağışıklığa sahip olduğuna ve ikinci dozu yaptırmasalar bile belli bir koruyuculuğa sahip olduğuna işaret ediyor.

Bununla birlikte, hastalıkla birlikte gelişen antikorların ne kadar süre kaldığı ve bu korumanın uzun ömürlü olup olmadığı yanıtı bilinmeyen sorular arasında.

Nature dergisinde 14 Haziran'da yayımlanmış bir araştırma, Covid-19 geçiren kişilere tek doz mRNA aşısının yeterli bir koruma sağladığını ortaya koydu.

ABD'deki Rockefeller Üniversitesi'nden bir grup bilim insanının 26 kişinin katılımıyla yaptığı araştırmada, pandeminin ilk dönemlerinde Covid-19 geçirmiş ve daha sonra mRNA teknolojisiyle geliştirilen Pfizer/BioNTech veya Moderna aşısı olmuş kişilerde yüksek düzeyde antikor tespit edildiği görüldü.

mRNA aşısı nedir?

BioNTech'in geliştirdiği aşı, kullanılan yeni teknoloji nedeniyle geleneksel aşılardan ayrışıyor. BioNTech aşısında mRNA (messenger RNA veya kurye RNA) olarak bilinen teknoloji kullanılıyor.

BioNTech'in geliştirdiği aşı, şu anda mRNA yöntemiyle geliştirilmiş ve dünya genelinde kullanım onayı alan iki farklı aşıdan biri.

ABD'li Moderna şirketinin geliştirdiği diğer aşı şu an Türkiye'de kullanılmıyor.

mRNA tekniği kapsamında, virüsün genetik kodunun bir bölümü alınıyor ve hücrelere nüfuz edilmesi için yağ ile kaplanıyor.

Bu sıvı, insanlara enjekte ediliyor. Böylece virüsten alınan genetik kod insan hücrelerine ulaştırılıyor.

Aşı, hücrelerin koronavirüsün hücreye girmesini sağlayan dikensi proteinin kopyasını üretmesini sağlıyor.

Böylece, bağışıklık sistemi de antikor üretiyor ve T hücreleri de vücudun zararlı olarak algıladığı bu yapılarla mücadele etmeye başlıyor.