İsrail ve BAE ikili ilişkilerin tamamen normalleştirilmesi için anlaşmaya vardı

ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Birleşik Arap Emirlikleri Veliaht Prensi Muhammed bin Zayed'in bugün bir görüşme gerçekleştirdiklerini ve ikili ilişkilerin tamamen normalleştirilmesi konusunda uzlaşmaya vardıklarını söyledi. Anlaşma kapsamında İsrail'in Batı Şeria'daki bazı bölgeleri ilhak etme planını askıya aldığı açıklandı.

Trump, bu kararı "tarihi diplomatik bir dönüm noktası" olarak nitelendirdi.

Açıklamada, İsrail ve BAE heyetlerinin yatırım, turizm, doğrudan uçuşların başlaması, güvenlik, iletişim, teknoloji, enerji, sağlık, kültür, çevre, karşılıklı olarak büyükelçiliklerin açılması ve diğer konularda ikili anlaşmalar imzalamak üzere önümüzdeki haftalarda bir araya gelecekleri belirtildi.

BAE Veliaht Prensi Muhammed de konuyla ilgili Twitter hesabı üzerinden bir açıklama yaptı.

Prens Muhammed, "Başkan Trump ve Başbakan Netanyahu ile yaptığımız telefon görüşmesinde, İsrail'in Filistin topraklarını ilhak etmeyi durdurması konusunda bir anlaşmaya varıldı. BAE ve İsrail ayrıca, iş birliği yapma ve ikili ilişkilerin tesisine yönelik bir yol haritasının belirlenmesi konularında mutabakata vardı" dedi.

İsrail Başbakanı Netanyahu da Trump'ın açıklamasından sonra televizyondan yayınlanan açıklamasında, "Bugün İsrail ile Arap dünyası arasında yeni bir dönemin başlangıcı" dedi.

Batı Şeria'yı ilhak planlarını ertelediklerini kabul eden ancak projenin "hâlâ masada" olduğunu söyleyen Netanyahu "Hakkımız olan topraklardan asla vazgeçmem" diye konuştu.

Netanyahu, Batı Şeria'nın Ürdün sınırındaki Ürdün Vadisi, Ölü Deniz yakınları ve Yahudi yerleşim yerlerinin de bulunduğu bölgelerini kapsayan yaklaşık yüzde 30'luk bölümünü ilhak etmeyi planlıyor.

Filistin lideri Abbas: Anlaşma Filistin halkına ihanet

Filistin yönetimi lideri Mahmud Abbas ise anlaşmayı sert bir dille reddettiklerini ve kınadıklarını açıklayarak, Arap Birliği'ni acil toplantıya çağırdı.

Abbas açıklamasında anlaşmayı "Filistin halkına yönelik bir saldırı" olarak niteledi ve anlaşmanın Filistin davasına yapılan bir ihanet olduğunu söyledi.

Gazze Şeridi'ni kontrol eden Hamas da anlaşmanın "İsrail işgaline ve suçlarına karşı verilmiş bir ödül" olduğunu belirterek, "Filistin halkına fayda sağlamıyor" açıklamasını yaptı.

Trump'ın açıklamasının detaylarında neler var?

Açıklamada, ABD, İsrail ve BAE'nin ortak sıkıntılarla mücadele ettikleri ve bugün sağlanan bu "tarihi kazanımdan" üç ülkenin de fayda sağlayacağı vurgulandı.

Açıklamada, "Bu diplomatik dönüm noktasının sonucunda ve BAE'nin desteğiyle Trump'ın da talebi üzerine, İsrail, Başkan'ın (Orta Doğu'da) Barış İçin Vizyon planında tanımlanan bölgelerde egemenliğini ilan etmeyi durdurmayı ve Arap ve Müslüman dünyasındaki diğer ülkelerle de ilişkilerini geliştirmeye odaklanmayı kabul etti. ABD, İsrail ve Birleşik Arap Emirlikleri, diğer ülkelerle de benzer diplomatik kazanımların mümkün olduğundan emin ve bu amaca ulaşmak için de birlikte çalışacaklar" denildi.

Açıklamada tarafların İsrail-Filistin çatışmasına adil, kapsamlı ve kalıcı bir çözüm bulunması için gösterdikleri çabalara devam edileceği vurgulandı.

Açıklamada, "Barış İçin Vizyon belgesinde belirtildiği gibi, barış içinde gelen tüm Müslümanlar El Aksa Cami'ni ziyaret edebilecek ve burada ibadet edebilecekler ve Kudüs'ün diğer tüm kutsal mekanları, her inançtan barışçıl ibadet edenlere açık olacak" denildi.

İki ülke arasında diplomatik ilişki yoktu

Bu anlaşmayla BAE, Mısır ve Ürdün'ün ardından İsrail'le tam diplomatik ilişki kuran üçüncü Arap ülkesi oldu.

İsrail ve BAE arasında bu tarihe kadar herhangi bir resmi ilişki bulunmuyordu. BAE, 1948'de kurulan İsrail devletini resmen tanımıyordu.

BAE, ayrıca İsrail vatandaşlarının havaalanını transit uçuşlar için kullanmaları dışında ülkeye girişlerine izin vermiyordu.

Ancak son yıllarda iki ülke arasında bir yakınlaşma süreci başlamıştı.

2015 yılında İsrail, Abu Dabi'de bulunan Uluslararası Yenilenebilir Enerji Kurumu'nda resmi diplomatik misyon açmıştı.