Hamaney: 'Amerika'ya sert bir tokat attık'

Dünyadan son gelişmeleri BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, ülkesinin İsrail ve ABD'ye karşı zafer kazandığını ve ABD'nin İran'ın nükleer tesislerine yönelik saldırılarla "ciddi hiçbir şey başaramadığını" savundu. İran Dışişleri Bakanı Arakçi ise Hamaney'in aksine nükleer tesislerde "ciddi hasar" olduğunu söyledi.

Amerika Birleşik Devletleri'nin 22 Haziran'da İran'daki üç nükleer tesise saldırısının ardından Hamaney ilk kez 26 Haziran'da açıklama yaptı.

Hamaney, bu süreçte ABD'nin hiçbir kazanım elde edemediğini savundu, Katar'daki üslerine saldırı düzenleyen İran'ın "Amerika'nın yüzüne sert bir tokat attığını" söyledi.

"Biz onların bölgedeki en önemli üslerinden birine saldırdık ama bunu küçük göstermeye çalıştılar" dedi.

26 Haziran'da sosyal medya hesabından paylaşımlarda bulunan dini lider, ABD'nin doğrudan savaşa girmesinin nedenini "Siyonist rejimin tamamen yok olacağından korkmaları" olarak yorumladı.

İsrail, nükleer tesislerinin tehdit oluşturduğu gerekçesiyle İran'a 13 Haziran'da saldırı düzenlemiş, İran da balistik füzelerle karşılık vermişti.

Hamaney, ABD'nin askeri hamlelerinin nükleer program ya da uranyum zenginleştirme ile ilgili olmadığını, asıl hedefin İran'ı "teslim almak" olduğunu savundu.

Dini lider, İran halkının birlik içinde hareket ederek "tek ses olduğunu" dünyaya gösterdiğini belirtti.

Hamaney, ABD'nin İran'ın nükleer tesislerine yönelik saldırılarla "ciddi hiçbir şey başaramadığını" iddia etti.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ise bu saldırıları "tarihi bir başarı" olarak nitelendirdi.

İranlı yetkililer, İsrail ve ABD saldırılarında 935 kişinin öldürüldüğünü söyledi.

Devlet haber ajansı IRNA, 30 Haziran'daki haberinde askeri ve sivil kayıplar arasındaki ayrımı açıklamadı; ancak ölenlerin 38'inin çocuk, 132'sinin ise kadın olduğunu duyurdu.

İsrail ise İran'ın füzeleri sonucu 28 kişinin öldüğünü açıkladı.

Bakan Arakçi: Hasar ciddi ve büyük

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise 26 Haziran'da, Hamaney'den birkaç saat sonra yaptığı açıklamada, ABD ve İsrail'in bombardımanlarının İran'ın nükleer tesislerine "ciddi ve büyük bir hasar" verdiğini söyledi.

İran Atom Enerjisi Kurumu'nun hasarın tam boyutunu ortaya koymak için çalışmalarını sürdürdüğünü belirten Bakan Arakçi, bundan sonra diplomasiye yaklaşımlarının "başka bir şekilde" olacağını söyledi ancak bunun ne anlama gelebileceğini detaylandırmadı.

ABD'nin 22 Haziran'daki saldırısında İran'daki nükleer tesislerin ne kadar zarar gördüğüne dair tartışmalar, ABD Savunma Bakanlığı'nın (Pentagon) basına sızdırılan istihbarat raporuyla hararet kazanmıştı.

Raporda, tesislerin ciddi bir zarar görmediği belirtiliyordu. ABD yönetiminden sert tepki alan rapora CIA gibi kurumlardan da en üst düzeyde yalanlamalar gelmeye devam ediyor.

ABD Savunma Bakanı: 'Tarihi başarı'

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, İran'ın nükleer tesislerine düzenlenen ABD saldırılarını "tarihi bir başarı" olarak nitelendirdi.

Pentagon'da düzenlenen basın toplantısında konuşan Hegseth, istihbarat örgütü CIA ve Birleşmiş Milletler'e bağlı nükleer denetimden sorumlu Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu da dahil olmak üzere çeşitli değerlendirmelere atıfta bulundu.

Hegseth, saldırıların etkisinin sınırlı olabileceğini öne süren ve sızdırılan istihbarat raporunu yayınlayan medyayı da Trump'ı yeterince desteklememekle eleştirdi.

Başkan Trump ise Truth Social platformunda paylaştığı mesajda, CNN ve New York Times'tan "sahte haber muhabirleri" olarak nitelendirdiği gazetecilerin "derhal" kovulması gerektiğini söyledi.

Trump, "kötü niyetli kötü insanlar" ifadesini kullandı.

Trump 'nükleer müzakereler yeniden başlıyor' dedi, Tahran yalanladı

ABD Başkanı Donald Trump, Çarşamba günü NATO zirvesine katılmak için bulunduğu Hollanda'nın Lahey kentinde, ateşkesle ilgili konuştu.

Buna göre ABD ve İran'dan yetkililer, gelecek hafta Tahran'ın nükleer programıyla ilgili müzakereler için bir araya gelecek. İran'ın nükleer tesislerinin ABD saldırılarında büyük oranda yok edildiğini savunan Trump, görüşmelerde nükleer programın kısıtlanması konusunda bir anlaşmaya varılabileceğini açıkladı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise görüşmelerin yeniden başlaması için bir uzlaşı sağlanmadığını söyledi:

"İran halkı için neyin iyi olacağını kendi aramızda konuşuyoruz, bu farklı bir konu. Ancak şimdiye kadar müzakerelere dönüşle ilgili bir anlaşma sağlanmadı."

26 Haziran akşamı İran devlet televizyonuna konuşan Arakçi, "ateşkes" ifadesini de kabul etmediklerini çünkü ateşkesin müzakereler sonucu sağlanabileceğini, ancak İran'ın herhangi bir ateşkesi kabul etmediğini söyledi ve "Siyonist rejim saldırılarına devam etmezse bizim de devam etmeye niyetimiz yok" dedi.

Arakçi'nin müzakerelere dönüş haberlerini yalanlaması, İran parlamentosunun Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'yla işbirliğini askıya almayı öngören tasarıyı kabul etmesinin arkasından geldi. Parlamentonun kararları tavsiye niteliğinde, işbirliğinin askıya alınması için dini lider Hamaney'in onayı gerekiyor.

Trump'la aynı gün CNBC televizyonuna bir röportaj veren Trump'ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff da, İran'ın uranyum zenginleştirme ve nükleer silah üretmesinin kırmızı çizgileri olduğunu, kısa zamanda geniş kapsamlı bir barış anlaşmasına varma konusunda umutlu olduğunu söyledi.

"Nükleer silahlanmaya izin veremeyiz. Bu tüm bölgeyi istikrarsızlaştıracaktır. O zaman herkes bir bombası olmasını isteyecektir, bu mümkün değil."

ABD'nin bölgedeki stratejik ortağı ve savunmasına en büyük katkıyı verdiği İsrail'de ise, hiçbir zaman kamuoyuna açıklanmasa da, yaklaşık 90 nükleer savaş başlığı olduğu tahmin ediliyor.

Trump, görüşmeler devam etse de İran doğalgazının satışına koydukları kısıtlamaların devam edeceğini ve İran'a ambargolar yoluyla uygulanan baskının süreceğini açıkladı.

"Ülkeyi yeniden rayına oturtmak için paraya ihtiyaçları olacak. Biz de bunun olduğunu görmek istiyoruz," diyen Trump, görüşmeler sırasında istedikleri sonucu almak için ambargoların kullanılacağının mesajını vermiş oldu.

İran hava sahası kısmen açıldı

Ateşkes ilk yürürlüğe girdiğinde iki taraflı drone saldırısı haberleri gelse de, ikinci gününde iki ülkede de hayat normale dönmeye başladı.

İran da 25 Haziran'da ülkenin doğusunda hava sahasını uluslararası ve yurtiçi sivil uçuşlara açtı. İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre, İsrail'in çatışmalar sırasında hedef aldığını duyurduğu Meşhed Havalimanı da dahil olmak üzere birçok havalimanı da yeniden açıldı.

Trump'tan yolsuzluk soruşturmasında Netanyahu'ya destek

ABD Başkanı Trump, gelecek hafta hakkındaki yolsuzluk davası kapsamında hakim karşısına çıkacak olan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya da destek verdi.

Trump, İsrail'i ABD'nin kurtardığını iddia etti, "ABD şimdi de Netanyahu'yu kurtaracak" diyerek Netanyahu'nun "hemen affedilmesi" ya da davanın iptal edilmesi çağrısı yaptı.

İsrail mahkemelerinde ya da yargı sisteminde ABD Başkanı'nın taleplerinin herhangi bir yasal karşılığı bulunmuyor.

Ancak İsrail Cumhurbaşkanı İssac Herzog Netanyahu'yu affedebilir. O da daha önce böyle bir affın "masada olmadığını" açıklamıştı.

Trump, Netanyahu'nun İsrail devleti için çok fazla şey yaptığını, "Büyük bir kahraman olduğunu" yazdığı sosyal medya paylaşımında, Netanyahu'nun yargılandığı dava için de "cadı avı" ifadelerini kullandı. ABD Başkanı, daha önce kendisinin yargılandığı davalar için de aynı ifadeyi kullanmış ve bu davaların siyasi olduğunu savunmuştu.

Netanyahu da kendisi hakkında açılan davaların siyasi arkaplanı olduğunu iddia ediyor.

2019'da Netanyahu hakkında yolsuzluk, rüşvet ve görevi kötüye kullanma suçlamalarıyla başlayan soruşturmalar sonunda, 2020 yılında dava başlamıştı. O dönem de hakim karşısına çıkan Netanyahu, görevdeyken bir ceza davasında zanlı olarak hakim karşısına çıkan İsrail'in ilk lideri oldu.