MHP'li Yıldız'ın 'Uzlaştık' dediği 'umut hakkı' raporda nasıl yer alacak?

Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun nihai raporunda, PKK Lideri Abdullah Öcalan'nın da yararlanabileceği "Umut Hakkı"nın yer alıp almayacağı ve nasıl yer alacağı tartışılıyor.

Komisyonun üzerinde çalıştığı formüle göre, raporda doğrudan "Umut hakkı" ifadesi yer almayacak ama Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) ilgili kararlarına uyulması tavsiyesine yer verilecek.

Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun ortak raporu için grubu bulunan partilerin koordinatörlerinden oluşan yazım ekibi, Çarşamba günü TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un başkanlığında toplandı.

Toplantı sonrası MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, komisyonda tüm siyasi partilerin "Umut hakkı" konusunda uzlaştığını söyledi. Rapor yazımının gelecek hafta tamamlanabileceğine işaret eden Yıldız, "Umut hakkı konusunda uzlaştık, bir problem yok, raporda olacak. Zaten AİHM kararları umut hakkından bahsediyor. Bizim raporumuzda AİHM kararlarına uyma tavsiye edilecek zaten. Onun içinde umut hakkı da var" görüşünü dile getirdi.

CHP Grup Başkanvekili Murat Emir ise "Tam mutabakat olmasa da o mutabakata varacağız" açıklaması yaptı.

Emir daha sonra sosyal medya hesabından Yıldız'a atfen verilen "Umut hakkında uzlaştık" başlıklı bir haberi alıntılayarak, "Başlık gerçeği tam yansıtmıyor maalesef. Görüntüde de yer aldığı gibi hiçbir konuda tam uzlaşmadığımızı, her konuyu konuştuğumuzu ve partilerin birbirine yaklaştığını ama mutabakat olmadığını ısrarla söylüyorum" paylaşımında bulundu.

Umut hakkı DEM ve MHP'nin raporunda yer aldı

PKK Lideri Abdullah Öcalan'ın yararlanacağı Umut Hakkı'nın komisyon raporunda yer alıp almayacağı uzun süredir tartışılıyor.

Siyasi partiler, ortak raporda yer almasını istedikleri önerilerini raporlaştırarak daha önce komisyona sunmuştu.

"Umut hakkı" ifadesi sadece DEM Parti ve MHP'nin raporunda yer aldı.

DEM Parti, AİHM kararları doğrultusunda Öcalan'a "Umut hakkı" talebine yer verildi. MHP ise umut hakkının tanımını yaparak, bireyin cezaevinden salıverilmesi değil, infaz koşullarının yeniden gözden geçirilmesi anlamına geldiği görüşüne yer verdi.

AKP, CHP ve Yeni Yol Grubu'nun raporunda da "Umut hakkı"na ilişkin bir öneri yer almadı.

'Umut hakkı' denilmeyecek, tarif edilecek

Edinilen bilgiye göre rapor yazım ekibinin son toplantısında, "Umut hakkı" konusu özel bir başlık olarak konuşulmadı, ancak infaz rejimi kapsamında gündeme geldi.

Komisyon raporunda, Yıldız'ın da ifade ettiği gibi AİHM kararları üzerinden "umut hakkı"nın tarif edilmesi ve bu yolun açılmasına ilişkin öneriye yer verilmesi bekleniyor.

Bu kapsamda, AİHM'in "hükümlünün ölene kadar hapishanede kalmasınin insan onuruna aykırı olduğu"na ilişkin kararına uyulmasına ilişkin öneriye yer verilebileceği belirtiliyor.

MHP'li Yıldız da açıklamasında, "Bizim raporumuzda AİHM kararlarına uyma tavsiye edilecek" sözleriyle bunun işaretini verdi. Raporda, bu yönde somut bir yasal düzenleme önerisine yer verilmesi beklenmiyor.

Türkiye'de halen Öcalan gibi idam cezasına çarptırılan, ancak idam cezasının kaldırılması üzerine cezası ağırlaştırılmış müebbete dönüştürülen veya doğrudan ağırlaşmış müebbet cezası verilmiş "terör" suçluları koşullu salıverilme hükümlerinden yararlanamıyor. Bu da ölene kadar cezaevinde kalması anlamına geliyor.

Komisyon raporunda "AİHM kararlarına uyulması" tavsiyesine uygun olarak "Umut hakkı"nın yararlanılabilmesi için İnfaz Yasası ve Türk Ceza Yasası'nda değişiklik yapılması gerekiyor.

Raporda neler yer alacak?

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ve siyasi partilerin temsilcilerinden oluşan rapor yazım komisyonunun taslak raporunu gelecek hafta tamamlaması bekleniyor.

TBMM Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada da rapor yazımı için beşinci toplantının yapıldığı belirtildi ve "Önümüzdeki günlerde gerçekleştirilmesi planlanan komisyon toplantısında rapora nihai şekli verilerek oylanacak ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulacak" denildi.

Taslak rapor tamamlandıktan sonra Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu tüm üyeleriyle toplanarak, raporla ilgili değerlendirme yapacak.

Kamuoyuna da açıklanacak olan rapor komisyonda oylandıktan sonra Meclis Genel Kurulu'nun bilgisine sunulacak, ancak Genel Kurul'da herhangi bir görüşme yapılmayacak.

Siyasi partilerin uzlaşmasıyla çıkarılması planlanan raporda, Türk-Kürt kardeşliği, komisyonun kuruluş gerekçeleri, komisyonun yaptığı dinlemeler, toplumsal bütünleşme, sürecin ihtiyacı olan yasalar, demokratikleşme ve hukuki düzenlemeleri de içeren yedi ana başlıktan oluşması bekleniyor.

'Süreç yasası Nisan'dan önce çıkabilir'

Komisyonun raporunu Meclis Başkanlığı'na sunmasının ardından, geçiş süreciyle ilgili yasal düzenlemelerle ilgili adımların da hızla atılması bekleniyor.

Güvenlik birimlerinin örgütün silah bıraktığının "teyit ve tespiti"ne ilişkin raporları doğrultusunda geçiş sürecine ilişkin ilk yasal düzenlemenin mart ayında çıkarılması planlanıyor.

MHP'li Yıldız da geçiş sürecine ilişkin düzenlemelerin yasalaşmasının uzun sürmeyeceğini belirtti ve "Kesin bir süre veremeyiz ama çok uzun sürmez" dedi. Yıldız, bir başka soru üzerine de düzenlemenin Nisan ayından önce yasalaşabileceğini söyledi