Trump: 'Dev bir donanma hızla İran'a ilerliyor'

USS Abraham Lincoln uçak gemisinin güvertesinde yer alan onlarca savaş gemisinin arasında yürüyen bir asker

Kaynak, FAZRY ISMAIL/POOL/AFP / Getty Images

Fotoğraf altı yazısı, İran'a yaklaşan USS Abraham Lincoln uçak gemisinde çok sayıda savaş uçağı bulunuyor
    • Yazan, BBC News Türkçe
    • Unvan, Londra
  • Okuma süresi: 3 dk

ABD Başkanı Donald Trump "Dev bir donanma İran'a ilerliyor" dedi.

Sosyal medya hesabından bir paylaşımda bulunan Trump, bu donanmanın "hızla" ve "bir amaç için" ilerlediğini belirtti.

İran'ın adil bir anlaşma için masaya oturmasını umduğunu söyleyen Trump, bu anlaşmanın Tahran'ın nükleer silah edinmesini yasaklaması gerekeceğini de belirtti.

Trump "Zaman daralıyor" uyarısında bulundu:

"Daha önce de onlara 'anlaşma yapın' demiştim. Yapmadılar ve 'Geceyarısı Çekiç Operasyonu' ile İran'da büyük bir yıkım gerçekleşti.

"Bir sonraki saldırı çok daha kötü olacak! Bunun gerçekleşmesine yol açmayın."

Trump İran yakınlarına gönderdikleri donanmanın Venezuela'ya gönderdiklerinden daha büyük olduğunu vurguladı ve gerektiğinde "hızla ve şiddetle" görevini yerine getirmeye hazır olduğunu da ekledi.

ABD, Venezuela'ya bir askeri operasyon düzenleyip Devlet Başkanı Nicolas Maduro'yu ABD'ye götürmeden önce de bu ülkenin açıklarına büyük bir donanma konuşlandırmıştı.

Trump'tan önce konuşan İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi "Askeri tehditler yoluyla diplomasi yapmak etkili ya da yararlı olamaz" dedi.

Arakçi ayrıca "Müzakerelerin şekillenmesini istiyorlarsa kesinlikle tehditleri, aşırı talepleri ve mantıksız meseleleri gündeme getirmeyi bir yana bırakmalılar" ifadelerini kullandı.

Fidan: İran'a saldırmak yanlış

Bu arada, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da Abbas Arakçi ile 28 Ocak'ta bir telefon görüşmesi yaptı. Görüşmede, bölgedeki son gelişmeler çerçevesinde gerginliğin azaltılmasına yönelik çabaların değerlendirildiği kaydedildi.

Dışişleri Bakanı Fidan ayrıca gerilim konusunda El Cezire televizyonuna açıklamalar yaptı.

Fidan "İran'a saldırmak yanlış. Savaşı yeniden başlatmak yanlıy. İran nükleer dosya üzerinde müzakere etmeye hazır" dedi.

Fidan "Amerikalı dostlarımıza tavsiyem hep şu oldu: İran ile dosyaları birer birer kapatın. Önce nükleer dosyayla başlayıp, kapatın. Sonra da diğerlerine geçin" ifadelerini kullandı.

İran ve ABD'den tatbikat açıklamaları

ABD Hava Kuvvetleri Merkez Komutanlığı (AFCENT) Basra Körfezi'ni de içerecek şekilde kapsamlı bir hava tatbikatı düzenleyeceğini açıkladı.

AFCENT 26 Ocak'ta yaptığı açıklamada, 9. Hava Kuvvetleri'nin ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) sorumluluk alanı genelinde hazırlık tatbikatı yapacağını duyurdu.

Tatbikatın tarihi ve yeri belirtilmedi.

Tatbikatın "varlık ve personel dağıtma kapasitesini artırmak, bölgesel ortaklıkları güçlendirmek ve CENTOM genelinde esnek müdahale yürütmeye hazırlanmak için" tasarlandığı bildirildi.

Faaliyetlerin "ev sahibi ülkelerin onayıyla sivil ve askeri havacılık otoriteleriyle yakın koordinasyon içinde" yapılacağı vurgulandı.

Açıklamanın ardından İran, Hürmüz Boğazı çevresindeki hava sahasında "askeri atış faaliyeti" yapılacağını belirterek Havacılara Bildiri (NOTAM) yayımladı.

NOTAM'a göre 27-29 Ocak tarihlerini kapsayan tatbikat sebebiyle 5 deniz mili yarı çaplı dairesel bir alan ve deniz seviyesinden 25 bin fit yüksekliğe kadar olan hava sahası tehlikeli bölge ilan edildi ve kısıtlandı.

Ortadoğu'daki ABD üslerini gösteren harita

Karşılıklı açıklamalar bölgede tansiyonun yüksek olduğu bir dönemde geldi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'daki protestolara karşı Tahran yönetiminin şiddete başvurması halinde ABD'nin "sert yanıt vereceğini" söylemişti. Tahran ise ABD'nin saldırması halinde misillemede bulunacağını açıkladı.

Trump 22 Ocak'ta yaptığı açıklamada Amerikan donanmasının İran'a doğru ilerlediğini ve ABD'nin İran'ı yakından izlediğini belirti.

CENTCOM 26 Ocak'ta USS Abraham Lincoln uçak gemisinin CENTCOM sorumluluk alanına ulaştığını duyurdu.

CENTCOM'un sorumluluk alanı Ortadoğu, Orta Asya, Güney Asya'nın bir kısmını ve Mısır, İsrail, İran ve Pakistan'ın da içinde bulunduğu toplam 21 ülkeyi kapsıyor.

Bu alan, Hürmüz Boğazı, Süveyş Kanalı ve Bab el Mendeb gibi kritik geçiş noktalarını içeriyor.

CENTCOM'un Katar'da El Udeyd üssü bulunuyor.

Güvenlik gerekçesiyle tatbikatın ayrıntıları verilmese de, bu tür faaliyetlerin ABD'nin aktif iş birliği yaptığı Katar, Ürdün, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Kuveyt'teki tesisler ve geçici harekat noktalarını kapsayabileceği düşünülüyor.