AKP'den süreç için yasa hazırlığı: 'Kendini fesheden terör örgütü' tanımının hukuki zemini oluşturulacak

PKK'lı ilk grup 11 Temmuz'da Süleymaniye yakınlarında silah bıraktı.

Kaynak, Reuters

Fotoğraf altı yazısı, PKK'lı ilk grup 11 Temmuz'da Süleymaniye yakınlarında silah bıraktı.
    • Yazan, Ayşe Sayın
    • Unvan, BBC Türkçe
    • Bildirdiği yer, Ankara
  • Okuma süresi: 4 dk

PKK'nın silah bırakma kararının ardından, yasal düzenlemelerin altyapısını oluşturmak için TBMM Komisyonu çalışmalarına başlarken, iktidar partisi de yasal düzenleme önerileri için çalışma yürütüyor.

Bu çerçevede Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP), örgüt üyelerinin Türkiye'ye dönüşü, topluma kazandırılması, örgüt üyeliği, örgüte yardım yataklık gibi düzenlemeleri tek bir yasada toplamayı planlıyor.

Yasanın, "fesih kararı alan ve silah bırakan terör örgütü" tanımının hukuki zeminini oluşturması hedefleniyor.

TBMM'de kurulan "Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu", üçüncü toplantısını bugün saat 14.00'te yapıyor.

İYİ Parti'nin üye vermemesi üzerine AKP, CHP ve DEM Parti birer üye ismi bildirdi.

Bu çerçevede, üç grubun üye olarak ismini bildirdiği AKP Denizli Milletvekili Cahit Özkan, CHP Ankara Milletvekili Umut Akdoğan ve DEM Parti İstanbul Milletvekili Celal Fırat ilk kez toplantıya katılacak ve komisyon da ilk kez 51 üyeyle toplanıyor.

Siyasi partiler önerilerini sunacak

Komisyonun geçen Cuma günü yapılan toplantısında MİT Başkanı İbrahim Kalın, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, "gizli oturum"da sunum yapmıştı. Komisyonun bugünkü toplantısı basına açık olacak ve siyasi partiler, komisyona davet edilerek, görüşlerinin alınmasını istedikleri kişi ve kurumlarla ilgili önerilerini dile getirecek.

Toplantıda ayrıca, komisyonun şehir dışında, özellikle Kürt nüfusun yoğun yaşadığı Doğu ve Güneydoğu illerinde görüşmeler yapılıp yapılmayacağını da karara bağlaması bekleniyor.

PKK'lı ilk grup 11 Temmuz'da Süleymaniye yakınlarında silah bıraktı.

Kaynak, Stringer/Anadolu via Getty Images

Yasa önerileri ilerleyen süreçte

PKK lideri Abdullah Öcalan'ın, komisyon üyeleri ile görüşmek istediği kulislere yansımıştı. Ancak CHP bu talebe sıcak bakmıyor.

Bu konunun da komisyonda önümüzdeki süreçte tartışılması bekleniyor.

Görev süresinin uzatılmaması halinde Aralık ayı sonuna kadar çalışması planlanan komisyon, süreçle ilgili kişi ve kurumları dinledikten sonra yapılması gereken yasal düzenlemeleri gündemine alacak.

İktidardan 'özel yasa' hazırlığı

Sürecin yürütücüsü olan iktidar, bir yandan devlet birimleri aracılığıyla silah bırakma sürecini izlerken, bir yandan da sürecin "yasal altyapısını" oluşturacak yasa teklifi üzerinde çalışıyor.

BBC Türkçe'nin edindiği bilgiye göre AKP, ilerleyen dönemde komisyona, sürece ilişkin "müstakil" özel bir yasa hazırlanması önerisinde bulunacak.

Mevcut Türk Ceza Kanunu, Terörle Mücadele, İnfaz Yasası dahil terör suçlarını düzenleyen yasalarda, kendini fesheden "terör örgütlerine" ilişkin herhangi bir hüküm bulunmuyor.

İktidar partisi kaynakları, "özel yasa" gerekliliğini de bu eksikliğe dayandırıyor.

Hazırlanacak bu "müstakil" yasanın, "kendini fesheden ve silah bırakan terör örgütleriyle ilgili hukuki zemin" niteliğinde, genel bir düzenleme olacağını belirtiliyor.

Silah bırakan tüm örgütleri kapsayacak

AKP kurmayları, bunun gerekçesini, hem "Türkiye için tehdit olan terör örgütlerinin varlıklarına son vermesi" için özendirici olmasına hem de Anayasa'nın 10. Maddesi'ndeki "eşitlik ilkesi"ne aykırı düzenleme olmaması arayışına dayandırıyor.

Anayasa'nın eşitlik ilkesine göre, kişi veya kurumlar için özel yasa çıkarılamayacağına dikkat çeken kaynaklar, PKK'nın yanı sıra silah bırakan ve fesih kararı alan "tüm terör örgütlerinin" de yararlanacağı bir düzenleme öngörüldüğünü ifade ediyor.

Buna göre "PKK'nın fesih kararı"na özel bir yasa teklifi hazırlanmayacak, ancak yasanın genel gerekçesinde, örgütün fesih ve silah bırakma kararına atıfta bulunulacak.

Başta DEM Parti olmak üzere muhalefet partileri, Türk Ceza, İnfaz ve Terörle Mücadele Yasası'nda değişiklik olması gerektiğini savunurken, AKP başta Gülen yapılanması olmak üzere mevcut terör örgütleri ile mücadele edebilmek için bu yasalarda değişiklik yapılmayacağını, bu nedenle süreçle ilgili tüm düzenlemelerin "özel yasa" kapsamında yapılacağını ifade ediyor.

Benzer süreçleri yaşayan ülkelerde de çözüm süreçlerine özgü düzenleme yapıldığına dikkat çekiliyor.

TBMM Komisyonu'nun 5 Ağustos'taki toplantısı.

Kaynak, X/@NumanKurtulmus

Fotoğraf altı yazısı, TBMM Komisyonu'nun 5 Ağustos'taki toplantısı.

'Siyasi tutuklular için tahliye yolu açılacak'

AKP'nin hazırlık çalışmalarını sürdürdüğü yasa teklifinde, "terör örgütünün varlığına son verdiğinin devlet birimleri tarafından doğrulanması" halinde; terör örgütü üyeliği, yardım yataklık gibi suçlardan yargılananların yargılamaları durdurulacak, tutukluların tahliyesi sözkonusu olacak.

Buna göre fesih kararı terör örgütlerinin tutuklu üyeleri dahil suça karışmış üyeleri, insan öldürme, öldürmeye azmettirme, uyuşturucu ticareti, silah kaçakçılığı gibi adi suç işlemişlerse, mevcut Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre yargılanacak ve cezaları buna göre değerlendirilecek. Bu kişiler, ceza için ağırlaştırıcı nitelikteki terör suçundan ceza almayacak.

Bu çerçevede halen "terör örgütü üyeliği", "yardım ve yataklık" gibi suçlarda tutuklu bulunan, başta eski HDP yöneticileri olmak üzere birçok siyasetçi için tahliye yolu açılacak.

İktidar partisi kaynaklarının anlatımına göre yasa teklifi şu alanlarda düzenlemeler içerecek:

  • Türkiye'ye dönen örgüt üyelerinin hukuki durumu. Bunlardan suça karışmayanların topluma kazandırılması, psikolojik ve eğitim desteği verilmesi, durumu uygun olanlara meslek edindirme desteği sağlanması.
  • Terör suçları ile ilgili mevcut yasalardaki "ağırlaştırıcı" hükümlerin kaldırılması.
  • Adi suça karışmayan terör örgütü üyeleri hakkındaki yargılamanın durdurulması. Haklarında adi suçlar kapsamında soruşturma, kovuşturma yürütülenlerin ise sadece bu suçlardan yargılanması.