Hamaney'i öldüren saldırı aylarca planlandı, kritik istihbaratla başladı

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'i öldüren saldırı, beklendiği gibi gece yarısı değil, sabah saatlerinde gerçekleşti.

Bunun nedeni, saatler önce alınan kritik bir istihbarattı. ABD ve İsrail bunu değerlendirmeye karar verdi.

Aylardır, üst düzey İranlı yetkililerin biraraya gelebileceği bir fırsatı bekliyorlardı.

Hamaney'in Cumartesi sabahı Tahran'ın merkezindeki konutta olacağını öğrenmişlerdi.

Aynı anda birarada olacak diğer üst düzey askeri ve istihbarat yetkililer de tespit edilmişti.

ABD ve İsrail aylardır Hamaney'in hareketlerini takip ediyordu.

Yöntemler gizli tutulmuş olsa da, ABD Başkanı Donald Trump sosyal medya paylaşımında bunların varlığını işaret etti ve "İstihbaratımızı ve son derece gelişmiş takip sistemlerimizi atlatamadı" dedi.

Bu ajanlar kaynaklı bir istihbarat olabilir. Ancak, İranlı yetkililerin teknik takiple izlenmesi daha olası bir durum.

Geçen Haziran ayındaki 12 günlük savaşta İsrail, İran'ın nükleer programıyla bağlantılı bilim insanlarını ve yetkilileri hedef aldı.

Bu saldırı dalgasında, hedeflerin hareketlerini öğrenmek için telekomünikasyon ve cep telefonu sistemlerine sızıldığı bildirilmişti.

Yetkilileri takip edebilmek için korumalarının da izlendiği aktarılıyordu.

Bir yetkilinin adımlarını izlemek, ilgili kişinin "yaşam rutininin" oluşturulmasına ve savunmasız anlarını tespite imkan verir.

İran yönetimi, Hamaney'in, düşmanlarının hedefinde olduğunu biliyordu.

Aradan geçen aylarda bu savunmasızlıkların tespit edilip giderilememesi, İran güvenlik ve karşı istihbaratının derin bir başarısızlığı olduğu kadar, İsrail ve ABD istihbaratının gelişmelere göre güncellemeler yapmaya devam etme yeteneğini de gösteriyor.

İranlılar ayrıca gündüz saldırısının daha az olası olduğunu değerlendirmiş de olabilir.

09:40 civarında 30 bomba

New York Times'ın haberine göre, saldırı istihbaratı CIA'den geldi ve bu istihbarat İsrail'e iletildi.

İşaretler iki ülke arasında bir iş bölümü olduğunu gösteriyor. İsrail'in liderlik hedeflerine, ABD'nin ise daha çok askeri hedeflere odaklandığı düşünülüyor.

Saldırı istihbaratının, yeterli zaman verecek şekilde sağlanmasının en kritik unsurlardan biri olduğu kaydediliyor.

Bu saldırının daha geniş bir dalganın başlangıcını işaret etmesi planlanmıştı ve fırsat penceresinden yararlanmak için öne alındı.

İsrail jetlerinin Tahran'a ulaşması yaklaşık iki saat sürüyor. Ancak uzak menzilli füzelerin varlığı da göz önüne alındığında, mühimmatlarını ne kadar uzaktan ateşledikleri net değil.

İsrail uçaklarının yerel saatle 09:40 civarında yerleşkeye 30 bomba ile saldırdığı bildiriliyor.

Hamaney'in konuttaki yeraltı sığınağını kullanmaya devam etmesi nedeniyle, emin olacak kadar derine ulaşmak için bu kadar mühimmat kullanıldığı ifade ediliyor.

Aynı güb İran başkentindeki başka yerler de vuruldu. Bunlar arasında daha sonra bir açıklama yaparak güvende olduğunu söyleyen Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın makamı da vardı.

İran tarafından üç üst düzey savunma yetkilisinin öldüğü doğrulandı.

Bunlar arasında Savunma Konseyi Sekreteri Ali Şamhani, Savunma Bakanı Tuğgeneral Aziz Nasirzadeh ve Devrim Muhafızları Komutanı General Muhammed Pakpur bulunuyor.

Savaş uçakları Tahran'ı vurduğunda, Donald Trump, operasyonu bazı üst düzey yetkililerle Florida'daki Mar-a-Lago'daki konutunda izliyordu ve gece yarısıydı.

Hamaney'in öldürüldüğünün doğrulanması saatler sürdü.

İran bu olasılığa hazırlıklıydı. Sadece Hamaney için değil, bir dizi daha üst düzey yetkili için de halef planlarının yapıldığına dair haberler vardı.

Bu anlamda, çatışmanın gidişatı açısından Hamaney suikastının ne anlama geleceği henüz belirsiz.