Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 'sapkınlık' olarak nitelediği Paris Olimpiyatları açılışında neler yaşandı?

Fransa'nın başkenti Paris'teki 2024 Yaz Olimpiyatları'nın 26 Temmuz'daki açılış töreni, bazı performanslar nedeniyle tartışma yarattı. Çoğu LGBT sanatçılar tarafından sunulan bir performans, dini değerlerle "alay ettiği" gerekçesiyle eleştirildi.

Fransız şarkıcı Philippe Katerine'in başrolünde olduğu performans, İtalyan ressam Leonardo da Vinci’nin ünlü eseri "Son Akşam Yemeği"nin modern bir canlandırması olarak ekrana geldi.

Dünya genelinde Hristiyan gruplar, bu performansı eleştirdi.

Fransız Katolik Kilisesi açılış töreninde "Hristiyanlık ile dalga geçilen ve alay edilen anlar" olduğunu söyleyerek tepki gösterdi.

Yaz olimpiyatları açılış töreninin sanat yönetmeni Thomas Jolly, koreografinin hiçbir grubu hedef almadığını, aksine "kapsayıcılık" üzerine olduğunu söyleyerek performansı savundu.

Jolly, "Herkesi dahil etmek istedik, bu kadar basit. Fransa'da yaratma özgürlüğümüz, sanatsal özgürlüğümüz var. Fransa'da özgür bir ülkede yaşadığımız için şanslıyız. [Bu performans ile] vermeye çalıştığım spesifik bir mesaj yoktu," dedi ve ekledi:

"Fransa'da cumhuriyet var ve istediğimizi sevme hakkımız var, ibadet etmeme hakkımız var. Fransa'da birçok hakkımız var, ben de bunu aktarmak istedim."

Paris 2024 sözcüsü Anne Descamps da 28 Temmuz'da basın mensuplarına yaptığı bir açıklamada "tabii ki hiçbir inanç grubuna saygısızlık etmek gibi bir niyet yoktu" dedi ve "eğer alınan olduysa çok özür dileriz" diye ekledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ne dedi?

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da, tartışma yaratan olimpiyat performansını "ahlaksızlık" olarak niteleyerek tepki gösterdi.

Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) genişletilmiş il başkanları toplantısında konuşan Erdoğan, tören için sapkınlık ve cinsiyetsizleştirme projesi gibi ifadeler kullandı.

Erdoğan şunları söyledi:

"Sahnelenen ahlaksızlık, karşı karşıya olduğumuz tehdidin boyutlarını bir kez daha gözler önüne serdi.

"Paris'te yapılmak istenen eşrefi mahlukat olan insanı hayvanlardan dahi aşağıya çekme projesidir.

"Olimpiyatlar, insan tabiatını bozan, aileyi ifsat eden, nesillerin emniyetini ve bekasını tehdit eden sapkınlığa alet edilmiştir.

"Paris'teki rezil sahne, sadece Katolik alemini sadece Hristiyan dünyasını değil, en az onlar kadar bizi de rencide etti" diyen Erdoğan, gösteri ile ilgili Papa Francesco'yı arayacağını belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan Fransız bir sporcunun başörtüsü ile açılışa katılamamasını da hatırlattı ve "Bunların kafalarındaki özgürlük tarifini de ortaya koymaktadır" dedi.

Erdoğan Fransa'daki açılışa katılmayı düşündüğünü ancak "13 yaşındaki torununun Instagram paylaşımları üzerinden yaptığı uyarı sonrası bundan vazgeçtiğini" de söyledi.

Diğer yandan Diyanet İşleri Başkanlığı da açılış törenini eleştiren bir açıklama yayımladı.

Açıklamada, "Fransa'da gerçekleştirilen 2024 Olimpiyatları açılış töreninde kasıtlı olarak öne çıkarılan pedofili ve LGBT unsurları, küresel fesat merkezlerinin çirkin yüzünü açıkça ortaya koymuştur" ifadeleri yer aldı.

Diyanet, "Bilinmelidir ki, yeryüzünün en seçkin ve değerli varlığı olan insanın tertemiz fıtratını bozmayı amaçlayan hiçbir anlayış, dini ve insani değerleri aşağılayan hiçbir yaklaşım, ahlaksızlığı teşvik eden hiçbir faaliyet, özgürlük söylemlerinin arkasına sığınılarak meşru hale getirilemez" diyerek töreni eleştirdi.

'Son Akşam Yemeği' tartışması

Son Akşam Yemeği ile alay ettiği öne sürülen performans, bazı sanat tarihçilerine göre aslında başka bir tabloyu andırıyor.

Hollandalı tarihçi Walther Schoonenberg, X üzerinden yaptığı bir paylaşımda tartışmalı koreografinin Hollandalı ressam Jan van Bijlert'in "Tanrıların Ziyafeti" tablosundan esinlendiğini söyledi.

Schoonenberg, 17'inci yüzyılda yaşayan van Bijlert'in Da Vinci'den ilham almış olabileceğini, ancak açılış törenindeki performansın direkt olarak İsa Peygamber ve havarilerini tasvir etmediğini vurguladı.

Tarihçi, Tanrıların Ziyafeti'nde masanın ortasındaki Apollon'un başında hare olduğuna, aynı şekilde performans sırasında masanın ortasında duran sanatçının da hare taktığına dikkat çekti.

Tartışma konusu performans, açılış gecesi sonrası en çok konuşulan başlıklardan biri oldu.

Elon Musk, sahibi olduğu X'ten yaptığı bir paylaşımda "bu, Hristiyanlar için aşırı saygısızcaydı" dedi.

15'inci yüzyılda yapılan ve İsa Peygamber'in çarmıha gerilmeden önce havarileriyle yediği son akşam yemeğini tasvir eden Da Vinci eseri, Hristiyanlar tarafından önemli bir sembol olarak görülüyor.

Romanya'da yaşayan sosyal medya ünlüsü Andrew Tate ve kardeşi de 28 Temmuz'da Bükreş'teki Fransız elçiliği önünde töreni protesto etti, sporculara oyunları boykot etme çağrısı yaptı.

Tate, Romanya'da suç örgütü kurmak, insan kaçakçılığı ve tecavüz suçlarından yargılanıyor.

Fransız Devrimi'ne gönderme

Açılış gösterilerine damga vuran başka bir performans ise, Fransız metal grubu Gojira'nınkiydi.

Gojira, Fransız Devrimi'nin sembollerinden olan La Conciergerie'de boy gösterdi.

Grubun performansı sırasında, eskiden kraliyet sarayının bir parçası olan ve sonradan hapishaneye çevrilen tarihi binanın camlarında, ellerinde kafalarını tutan Marie Antoinette figürleri belirdi.

Fransız Kraliçesi Antoinette, Fransız Devrimi sırasında 1793'te bu binada hüküm giymiş ve idam cezasına çarptırılmıştı. Antoinette "vatana ihanet" suçundan giyotinle idam edildi.

Gojira, bu performansıyla Olimpiyatlar'da sahne alan ilk metal grubu olarak tarihe geçti.