İran'da protestocuların idam olasılığıyla ilgili neler biliniyor?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

İran'da iki haftaya yakın süren hükümet karşıtı protestoların ardından tutuklu durumdaki kişilerin yargılamasıyla ilgili süreç dünya tarafından izleniyor.

Tahran yönetimi tutuklanan kişilerin yargılamalarının hızlı yapılacağını açıkladı.

Karaj şehrindeki protestolarda tutuklanan Erfan Soltani'nin ailesi, yakınlarının bugün idam edilebileceğini öğrendiklerini açıkladı.

Haberlere göre, İran'ın başkenti Tahran yakınlarındaki protestolara karıştığı iddia edilen 26 yaşındaki Soltani'ye ölüm cezası verildi.

BBC Farsça Servisi'ne konuşan bir yakını, Soltani'nin İran'daki protestoların zirveye ulaştığı 8 Ocak Perşembe günü tutuklandığını söyledi.

Hengaw İnsan Hakları Örgütü'nden Awyar Shekhi, "bu kadar hızlı ilerleyen bir davayı daha önce hiç görmediklerini" söyledi.

Soltani'nin durumuna ilişkin henüz İran resmi makamlarından bir açıklama yok.

Ancak ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın herhangi bir protestocuyu idam etmesi durumunda sert önlemler alacağı tehdidinde bulundu.

Yalnızca Tahran'da protestolarda 10 binden fazla kişinin gözaltına alındığı kaydediliyor.

İran Başsavcısı Muhammed Muvahhidi, sokağa çıkan herkesin "Allah'ın düşmanı" olarak değerlendirileceğini söylemişti.

İran'da bu suçun cezası idam.

İran'da şu anda ne kadar kişinin bu suçlamayla tutuklu olduğu bilinmiyor.

İran Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei'nin Tahran'daki bir gözaltı merkezini ziyaretine ilişkin görüntüler devlet medyasında yayınlandı.

Ejei'nin bu sırada tutuklanan "isyancıların" davalarını bizzat incelediğini söylediği kaydediliyor.

Birleşmiş Milletler, protestocuların idam edilebileceğine yönelik haberler için bir açıklama yaptı.

BM İnsan Hakları Konseyi'nin, İran insan hakları özel raportörü Mai Sato, "İdam, hükümetin protestolara karşı cevabı olamaz" dedi.

İran'da 2022'deki Mahsa Amini protestolarıyla bağlantılı olarak ölüm cezasına çarptırılan en az 12 erkek idam edilmişti.

Ülkede internet günlerdir kesik durumda. Bağımsız kurumlar ölü veya tutuklu sayısı konusunda bilgi almakta zorlanıyor.

ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), son açıklamasında ölenlerin sayısını 2.571'e çıkardı.

Reuters haber ajansı İranlı yetkililere dayandırdığı ölü sayısını iki bin olarak bildiriyor.

ABD'deki Axios haber sitesi ise İsrail istihbarat kaynaklarının ölü sayısını yaklaşık beş bin olarak tahmin ettiğini bildiriyor.

BBC'nin ABD'deki yayın ortağı CBS ise İran içinden ve dışından kaynaklara atıfta bulunarak, protestolarda ölenlerin sayısının yaklaşık 12.000 olduğunu ve rakamın 20.000'e ulaşabileceğini açıkladı.