Erdoğan'dan mecliste 'CHP'siz muhalefet' fotoğrafı: İşaret mi, taktik mi?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

TBMM'nin yeni yasama yılı açılışında, Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın çok sayıda muhalefet partisinin liderleriyle bir araya geldiği görüntüler, yeni dönemde siyasetin nasıl şekilleneceğine ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi.

CHP, TİP ve EMEP, meclisin yeni yasama yılının açılışına Erdoğan'ı protesto ederek katılmadı.

Erdoğan'ın DEM Parti Eş Başkanları Tuncer Bakırhan ve Tülay Hatimoğulları ile İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu'yla sohbeti, DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan ve Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu ile resepsiyon fotoğrafları Ankara kulislerinde en çok konuşulan konularından biri oldu.

Bu görüntülerin ardından kulislerde en çok sorulan soru ise şu:

Erdoğan'ın verdiği fotoğraf, gerçekten yeni bir siyaset tarzının işareti mi, yoksa sadece CHP'yi sıkıştırmaya ve yalnızlaştırmaya dönük taktiksel bir hamle mi?

Bazı yorumculara göre Erdoğan; yeni anayasa, yeniden adaylık ve bir sonraki cumhurbaşkanlığı seçiminde de aday olabilmesini garanti altına almak için "CHP'siz bir uzlaşma zemini" arıyor.

Özellikle DEM Parti ve merkez sağ kökenli partilerle diyalog kapılarının açılması, bu stratejinin ilk adımı olarak görülüyor.

Bu yorumların dayanağı ise Erdoğan'ın yeniden aday olabilmesi için ya meclisin en az 360 oyla erken seçim kararı alması ya da Anayasa değişikliği gerekmesi.

AKP-MHP bloğunun parlamentodaki sandalye sayısı ise buna yetmiyor ve Cumhur İttifakı ortaklarının erken seçim ya da herhangi bir anayasa değişikliği için muhalefetin en azından bir bölümünün desteğine ihtiyacı var.

Referandumla anayasa değişikliği için en az 360, cumhurbaşkanının istemesi halinde referandumsuz anayasa değişikliği için ise en az 400 oy gerek.

Cumhur İttifakı ortaklarının toplam milletvekili sayısı ise 319. AKP'nin 272, MHP'nin 47 milletvekili var.

Diğer partilerin milletvekili sayıları ise: CHP: 137, DEM Parti: 56, İYİ Parti: 29, Yeni Yol Partisi: 21, Bağımsız: 12, HÜDA PAR: 4, Yeniden Refah Partisi: 4, Türkiye İşçi Partisi: 3, Demokratik Bölgeler Partisi: 2, Gelecek Partisi: 2, Emek Partisi: 2, Demokrasi ve Atılım Partisi: 2, Saadet Partisi: 1, Demokratik Sol Parti: 1, Demokrat Parti: 1.

AKP: 'Yeni bir dönemin fotoğrafı'

AKP kulislerinde Erdoğan'ın görüntüsü, "siyasette yeni dönemin fotoğrafı" olarak yorumlanıyor.

Parti yöneticileri, "Cumhurbaşkanımız farklı siyasi partilerle Türkiye söz konusu olduğunda ortak paydada buluşmanın önemine dikkat çekti. Bu da iç cepheyi güçlendirme adımıdır" yorumunu yapıyor.

Erdoğan'ın benzer bir yaklaşımla geçen yılki 23 Nisan resepsiyonunda CHP Genel Başkanı Özgür Özel ile biraraya geldiğini ve ikilinin daha sonra görüşmeler yaptığına dikkat çeken AKP kurmayları, "Aynı el CHP'ye de uzatıldı. Ancak CHP yönetimi, parti iradesini Ekrem İmamoğlu'na teslim etmeyi tercih etti. Şimdi meclisi protesto ediyorlar, bunun hesabını seçmen sandıkta sorar" yorumunu yaptı.

İmamoğlu 23 Mart'ta yolsuzluk suçlamasıyla tutuklanarak cezaevine gönderilmiş ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevinden uzaklaştırılmıştı.

AKP'de yapılan bir başka değerlendirmeye göre, Erdoğan'ın muhalefet hamlesi "yüzde 49–51" dengesini açmaya yönelik yeni ittifak arayışlarının da işareti olabilir.

Bazı AKP kurmayları, "Davutoğlu ve Babacan'a dönüş kapısı açılabilir" görüşünü dile getirirken, bazıları da davet edilmesi halinde Gelecek Partisi kadrolarının partilerine katılımını yüksek olasılık görüyor.

Bir süre önce Gelecek Partisi'nden istifa eden milletvekilleri İsa Mesih Şahin, Doğan Demir ve Selim Temurci'nin önümüzdeki günlerde AKP'ye geçeceği de kulislerde konuşuluyor.

AKP'de Erdoğan-DEM Parti diyaloğu ise yeni çözüm sürecini "sahiplenme" olarak görülüyor.

İYİ Parti: 'CHP muhalefet bloğunun genişletilmesinde sıkıntı yaşayabilir'

İYİ Parti ve DEVA Partisi ise Erdoğan ile aynı kareye girmeleri üzerinden yöneltilen eleştiriler tepkiyle karşılanıyor ve bu tablodan CHP'yi sorumlu tutuyor.

İYİ Partilililer, CHP'nin mecliste yeni çözüm süreci için kurulan Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nda yer almasını şu sözlerle eleştiriyor:

"Atatürk'ün kurduğu meclise gelmiyorsun, Numan Kurtulmuş'un kurduğu masaya oturuyorsun."

CHP'nin yalnızlaşmaması için muhalefeti itmemesi ve ötekileştirmemesi gerektiğine dikkat çeken bazı İYİ Parti kurmayları, aksi halde ana muhalefet partisinin cumhurbaşkanlığı seçiminde muhalefet bloğunun genişletilmesinde sıkıntı yaşayacağı görüşünde.

DEVA Parti: CHP fotoğrafın yükünü bize yıktı'

DEVA Partililer ise Genel Başkan Ali Babacan'ın geçtiğimiz günlerde CHP'nin düzenlediği Filistin Mitingi'ne katıldığını hatırlatıyor ve "Erdoğan'la bir çay içildiği için" tutumlarında değişiklik olamayacağını söylüyor.

Pati kaynaklarının verdiği bilgiye göre çay davetinin zeminini, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş hazırladı.

Kurtulmuş, Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'na üye veren siyasi partilerin liderlerine teşekkür etmek için Mermerli Salon'da buluşulmasını önerdi.

Erdoğan'ın da onayıyla tüm muhalefet liderleri görüşmeye davet edildi.

CHP'nin de resepsiyona katılması halinde Erdoğan'la aynı karede yer almasının güçlü olasılık olduğunu vurgulayan bir DEVA Partisi yöneticisi şöyle konuştu:

"Bu tablonun müsebbibi CHP'dir. O kareye yönelik eleştirilerin tüm yükünü diğer muhalefet partilerinin üstüne yıktı. CHP de o karede olsaydı, kim de ne diyebilirdi? 'CHP, AK Parti'ye yaklaşıyor' denilemezdi herhalde."

Gelecek Partisi: 'Hayra yorulmalı'

Gelecek Partisi ise Erdoğan'la verilen görüntülerle ilgili olarak diğer muhalefet partilerinden farklı bir açıklama yaptı.

Parti Sözcüsü Ufuk Karcı, söz konusu fotoğrafın normalleşme süreci kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Karcı açıklamasında, "Ülkemizde her alanda normalleşmenin arandığı bir süreçte bu gibi görüntüler hayra yorulmalı, altında başka bir niyet aranmamalıdır" ifadelerini kullandı.

DEM Parti: 'Müzakere ve mücadele dengesi'

DEM Partililer ise meclis açılışında Erdoğan'ı karşılama kararını "müzakere ve mücadele dengesi" yaklaşımına bağlıyor.

Meclis açılışındaki izlenecek tutumu, CHP'nin boykot kararını da dikkate alarak parti kurullarında değerlendirerek kararlaştırdıklarını belirten DEM Partililer, resepsiyondaki samimi görüntüleri ise "kalabalık ortamın getirdiği fiziki zorunluluğa" bağladı.

DEM Parti'de Erdoğan'ın ayakta karşılanmasına karşı çıkanlar olduğunu da belirten parti kurmayları şu yorumları yapıyor:

"Uzun yıllardır iktidarın baskılarına en çok maruz kalan biziz. Bir fotoğraf üzerinden tutum değişikliği ile suçlanmamız haksızlık.

"Sonuçta yürüyen bir müzakere süreci var ve bunun zarar görmesini istemiyoruz. Müzakere ve mücadele dengesini korumak durumundayız."

CHP'de iki farklı yorum

CHP'de ise meclis açılışına katılmama konusunda iki farklı görüş var.

Genel merkeze mesafeli duran veya geçen yıl Erdoğan'ın ayakta karşılanmasına ve alkışlanmasına karşı çıkan grup, son kararı şu sözlerle doğru bulmuyor.

"Eğer ülkede az biraz demokrasi kaldıysa, onun zemini meclistir. O zemini kaybetmemeliyiz."

Erdoğan'ın muhalefet liderleriyle tokalaştığını, Özgür Özel'in de orada olması halinde tokalaşmak zorunda kalacağını hatırlattığımız bir CHP milletvekili ise şu yorumu yaptı:

"Tokalaşılır, bunda sorun yok. Bu izah edilir. Halk bize 'Muhalefetini yap ama medeni ilişkini de sürdür' diyor. Anormal olan 'Normalleşme' diyerek, Erdoğan CHP Genel Merkezi'ne gelirken cumhurbaşkanlığı forsu dikmekti."

CHP yönetimi: 'Fotoğraf, meşruiyet arayışının yansıması'

CHP yönetimi, partiye yönelik baskılar nedeniyle "meclisi değil, Erdoğan'ı boykot ettiklerini" söylüyor.

Erdoğan'ın millet nezdinde "meşruiyetini yitirdiğini" savunan parti yönetimi, mecliste CHP'siz muhalefetle verilen fotoğrafı ise "meşruiyet arayışının yansıması" olarak yorumluyor.

Bazı CHP kurmayları, Meclis Genel Kurulu'ndaki boş sıralardan AKP'nin de rahatsız olduğunu savunarak "Erdoğan, o yalnızlık tablosunu unutturmak için resepsiyon üzerinden yeni kareler vermek istedi" görüşünü dile getirdi.