Yurtdışından gümrük işlemsiz internet alışverişi dönemi bitiyor

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Resmi Gazete'de yayımlanan cumhurbaşkanlığı kararı ile internet üzerinden yurtdışından alınan tüm ürünler 6 Şubat'tan itibaren gümrük işlemlerine tabi olacak.

Böylece tüketicilerin yurt dışından verecekleri tüm siparişler için gümrük beyannamesinde bulunması ve bunun için hizmet alması gerekecek.

Bu da pratikte, ucuz fiyatlı ürünleri yurt dışından sipariş vermenin fiyat avantajını ortadan kaldıracak.

Bugüne kadarki uygulama, kargo dahil 30 euro ve altı ödenen siparişlerden tek ve maktu bir vergi tahsil edilirken 30 euro ve üstü için gümrük işlemi yapılması gerekiyordu.

30 euro ve altı için uygulanan maktu vergi ise AB ülkelerinden alınması durumunda %30, diğer ülkelerden alınması durumunda ise %60 olarak belirlenmişti.

2024'e kadar 150 euro olan bu limit, o tarihte Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın kararıyla 30 euroya düşürülmüştü.

O tarihte 1.500 euro olarak belirlenen ilaçlar için gümrük muafiyeti ise değiştirilmedi.

İnternet üzerinden yurt dışından verilen siparişler son yıllarda, Temu ve Aliexpress gibi platformlarla popülerleşmişti.

Bu platformlar üzerinden Çin'den alınan ürünler, %60'lık gümrük vergisine rağmen fiyat avantajına sahip oluyordu.

Öte yandan bu ürünlerin kalite standartları da eleştiriliyordu.

7 Ocak'ta konuyla ilgili bir açıklama yayımlayan Ticaret Bakanlığı, Avrupa Tüketici Örgütü'nün yaptırdığı güvenlik testlerinde bazı ürünlerde yüksek oranda kanserojen ve toksik madde tespit edildiğini hatırlattıktan sonra, Türkiye'de de bu platformlardan denetim amaçlı alınan 182 üründen %81'inin standartlara uygun olmadığını duyurdu.

Bakanlık uygunsuzluk oranının çok yüksek olduğu ve halk sağlığı açısından ciddi bir tehdit olarak görülen oyuncak, ayakkabı ve deri kategorilerindeki "basitleştirilmiş gümrük beyannamesi" uygulamasının Ekim 2025'te kaldırıldığını belirtti ve Şubat'tan itibaren tüm kategoriler için aynı adımın atılacağını açıkladı.

E-ticaretteki payı artıyordu

Ticaret Bakanlığı'nın Mayıs 2025'te yayımladığı bir rapora göre, 2024'te Türkiye'deki e-ticaretin yüzde 6,1'ini, Türkiye'deki tüketicilerin diğer ülkelerden alımları oluşturmuştu.

Bu oran bir önceki iki yıl da yüzde 3,75 olmuştu.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat 2024'teki değişikliğin gerekçelerinden bahsederken, küçük esnaf ve tüccarlardan gelen yoğun şikayet nedeniyle böyle bir karar aldıklarını söylemiş ve "Buradaki amacımız ülkemizin ekonomisinde üreten kesimin ve ekonomideki esnaf, KOBİ, tacir, mağaza sahibi gibi kesimlerin yoğun bir şekilde pazar ve istihdam kaybı yaşamasının ve ülkemizin döviz kaybı şeklindeki olumsuz etkilerin azaltılması" demişti.

Tüketiciler Birliği Federasyonu Başkanı Mehmet Bülent Deniz ise asıl amacın yurt içerisinde faaliyet gösteren pazar yeri firmalarına sektörde avantaj sağlama olduğunu söylemiş ve bu tip uygulamaların rekabeti azaltarak tüketiciler için dezavantaj yaratacağını savunmuştu:

"Kısa bir süre sonra, yurt içerisindeki firmaların tekelleşmesine ve sermayenin belli bir yerde toplanıp, hakim hale gelmesine yol açacaktır. Tüketici için seçenek ne kadar çok olursa, tüketici o kadar ucuz ve kaliteli hizmet ve ürün alır."