โควิด-19: ทำความเข้าใจมาตรการผ่อนคลายล็อกดาวน์รอบ 1 ก.ย.

ยอดการติดเชื้อรายใหม่ที่ลดลง ความพยายามที่จะเริ่มฟื้นฟูเศรษฐกิจ และแนวคิดที่ว่าคนไทยต้องอยู่ร่วมกับโควิด-19 ให้ได้ทำให้ศูนย์บริหารสถานการณ์โควิด-19 (ศบค.) ประกาศผ่อนคลายมาตรการล็อกดาวน์เพิ่มเติม ซึ่งเริ่มต้นในวันนี้ (1 ก.ย.)

แม้จะมีการผ่อนคลายบางมาตรการบางอย่างลง แต่ ศบค. บอกว่าการดำเนินกิจการและกิจกรรมต่าง ๆ ในการคลายล็อกดาวรอบนี้จะคงอยู่ภายใต้มาตรการหลัก 2 ข้อ คือ 1) มาตรการป้องกันโรคส่วนบุคคลเพื่อป้องกันการติดเชื้อแบบบครอบจักรวาล (Universal Prevention)ซึ่งหมายถึงการป้องกันตัวเองขั้นสูงสุดตลอดเวลาเสมือนว่าทุกคนรวมทั้งตัวเองเป็นผู้ติดเชื้อ และ 2) มาตรการองค์กร "ปลอดโควิด" (Covid-free setting) ซึ่งประกอบด้วยการรักษาสุขอนามัย มีระบบระบายอากาศดี มีการเว้นระยะห่าง บุคลากรได้รับวัคซีนต้านโควิดครบตามเกณฑ์และได้รับการตรวจหาเชื้อด้วย ATK เป็นประจำ เป็นต้น

รายละเอียดการผ่อนปรนมาตรการในครั้งนี้ปรากฏอยู่ในข้อกำหนดฉบับที่ 32 ตาม พ.ร.ก. การบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน ซึ่งระบุเหตุผลของการออกข้อกำหนดว่า "สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ในปัจจุบัน ฝ่ายสาธารณสุขได้ประเมินว่าค่อนข้างทรงตัวและมีแนวโน้มคลี่คลายไปในทำงที่ดีขึ้น แม้จำนวนของผู้ป่วยอาการรุนแรงจะยังคงมีระดับสูงอันเป็นผลจากการสะสมของผู้ติดเชื้อในช่วงที่ผ่านมา แต่ผู้ติดเชื้อรายใหม่ในแต่ละวันมีจำ นวนลดลงอย่างต่อเนื่อง ประกอบกับผู้ที่ได้รับการรักษาพยาบาลจนหายป่วยมีจำนวนเพิ่มมากขึ้นด้วย"

บีบีซีไทยประมวลข้อมูลเกี่ยวกับมาตรการคลายล็อกดาวน์ครั้งแรกในรอบเกือบ 2 เดือน ตามที่ปรากฏในข้อกำหนดนี้มาไว้ดังนี้

มีอะไรเหมือนเดิมบ้าง

การจัดกลุ่มจังหวัดตามระดับความรุนแรงและความเสี่ยงของสถานการณ์การระบาดยังคงเดิม โดยแบ่งเป็น 3 กลุ่มดังนี้

อีกประการที่ยังไม่มีการเปลี่ยนแปลงคือ มาตรการทำงานจากบ้านหรือ (work from home) และมาตรการเคอร์ฟิว หรือการห้ามออกจากเคหสถานตั้งแต่เวลา 21.00 - 04.00 น. ในพื้นที่ควบคุมสูงสุดและเข้มงวด ยังมีผลบังคับใช้ไปอย่างน้อย 14 วัน

สถานที่ใดบ้างที่ได้รับการผ่อนคลายจากมาตรการล็อกดาวน์

ร้านอาหารในพื้นที่ควบคุมสูงสุด และเข้มงวด

ศูนย์การค้า ห้างสรรพสินค้า คอมมูนิตีมอลล์

อนุญาตให้เปิดได้ถึง 20.00 น. ทุกแผนกภายใต้มาตรการป้องกันโรคส่วนบุคคลเพื่อป้องกันการติดเชื้อแบบบครอบจักรวาลและมาตรการองค์กรตามหลักการ Covid-free setting

อย่างไรก็ตาม ยังมีกลุ่มกิจการที่สามารถเปิดได้แบบมีเงื่อนไข เช่น ร้านเสริมสวย ร้านตัดผมหรือแต่งผม สามารถให้บริการไม่เกิน 1 ชั่วโมงต่อคน ร้านนวด (เปิดได้เฉพาะนวดเท้า) คลินิกเสริมความงามให้เปิดสำหรับการจำหน่ายสินค้าเท่านั้น

กิจการที่ยังไม่เปิดให้บริการในห้างสรรพสินค้า ประกอบด้วย สถาบันกวดวิชา โรงภาพยนตร์ สปา สวนสนุก สวนน้ำ ฟิตเนส ห้องออกกำลังกายหรือสระว่ายน้ำ และห้องจัดประชุมสัมมนา

กิจกรรมเกี่ยวกับกีฬา

สนามกีฬาและสวนสาธารณะ รวมทั้งสนามกีฬาในที่ร่มที่เป็นที่โล่งอากาศถ่ายเทสะดวก ไม่มีระบบปรับอากาศเปิดบริการได้ โดยกำหนดระยะเวลาเปิดถึง 20.00 น. เท่านั้น ส่วนการแข่งขันกีฬาไม่อนุญาตให้มีผู้ชมในสนามและต้องจำกัดจำนวนคนที่เข้าร่วมเท่าที่จำเป็น

จำเป็นต้องมีเอกสารรับรองการปลอดเชื้อโควิด-19 หรือไม่

จากมาตรการองค์กร "ปลอดโควิด" (Covid-free setting) ที่ ศบค. กำหนด ซึ่งประกอบด้วยการรักษาสุขอนามัย มีระบบระบายอากาศดี มีการเว้นระยะห่าง บุคลากรได้รับวัคซีนต้านโควิดครบตามเกณฑ์และได้รับการตรวจหาเชื้อด้วย ATK เป็นประจำ รวมทั้งมีแนวคิดที่จะให้ประชาชนใช้หลักฐานการฉีดวัคซีนครบโดสหรือ "บัตรสีเขียว" หลักการติดโควิด-19 และมีภูมิคุ้มกันแล้วหรือ "บัตรสีเหลือง" และผู้ที่มีผลเป็นลบจากการตรวจหาเชื้อด้วยชุดตรวจแอนติเจนแบบรู้ผลเร็ว (ATK) ภายใน 7 วัน เข้าใช้บริการกิจการต่าง ๆ ได้ในสถานประกอบการที่มีความพร้อม ทำให้หลายคนมีคำถามเกี่ยวกับกรณีที่จะเข้าใช้บริการในห้างสรรพสินค้าหรือในร้านอาหารว่าจำเป็นต้องมีเอกสารยืนยันการได้รับวัคซีนครบตามเกณฑ์ หรือเอกสารแสดงผลการตรวจหาเชื้อโควิด-19 หรือไม่ รวมทั้งกลุ่มผู้ประกอบการก็อาจมีข้อสงสัยว่าหากลูกจ้างยังไม่ได้วัคซีนครบทุกคนจะต้องทำอย่างไร

นพ. เศวตสรร นามวาท ผู้อำนวยการกองควบคุมโรคและภัยสุขภาพในภาวะฉุกเฉิน กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข เปิดเผยในการแถลงข่าวเมื่อวานนี้ (31 ส.ค.) ว่าในส่วนของการฉีดวัคซีนให้บุคลากรครบทุกคนและการตรวจหาเชื้อด้วยชุดตรวจ ATK ให้พนักงานเป็นประจำทุกสัปดาห์นั้นยังไม่ถือเป็นข้อบังคับ แต่พนักงานจะต้องปฏิบัติใช้มาตรการป้องกันส่วนบุคคล

"ส่วนพี่น้องประชาชนต้องแสดงบัตรหรือใบรับรองการฉีดวัคซีนไหม ก็ยังไม่ต้องแสดง ไม่ได้มีข้อบังคับไว้" นพ. เศวตสรรกล่าวย้ำ

มาตรการปลอดภัยสำหรับร้านอาหารหรือองค์กรต้องทำอย่างไร

จากการแถลงข่าวประจำวันนี้ (1 ก.ย.) นพ. สุวรรณชัย วัฒนายิ่งเจริญชัย อธิบดีกรมอนามัย ได้อธิบายถึงมาตรการปลอดภัยสำหรับร้านอาหารและองค์กรว่า เจ้าของกิจการจำเป็นต้องรักษาความสะอาดและอนามัยสิ่งแวดล้อมเพื่อความปลอดภัยดังนี้

มาตรการสำหรับด้านผู้รับบริการ

ผู้รับบริการหรือลูกค้าจะต้องให้ความสำคัญทั้งหมด 3 ด้าน ดั้งนี้

มาตรการต่าง ๆ ข้างต้นสามารถดำเนินได้ใน "ร้านอาหารที่มีความพร้อมเท่านั้น" นับตั้งแต่วันที่ 1 ก.ย.

ส่วนในอีก 1 เดือนถัดมาคือวันที่ 1 ต.ค. เป็นต้นไป มาตรการดังกล่าวจะ "มีผลบังคับใช้ในร้านอาหารและพื้นที่เสี่ยง"

อย่างไรก็ตาม คณะกรรมการโรคติดต่อในแต่ละจังหวัดอาจจะมีการประกาศมาตรการเพิ่มเติมเพื่อควบคุมสถานการณ์ได้

หากต้องเดินทางข้ามจังหวัดต้องทำอย่างไร

แม้ว่าตั้งแต่วันที่ 1 ก.ย. ประชาชนในพื้นที่ควบคุมสูงสุดและเข้มงวด 29 จังหวัดจะสามารถเดินทางออกนอกพื้นที่ได้ และสายการบินก็เตรียมความพร้อมรองรับการเดินทางที่เพิ่มขึ้น แต่ ศบค. ขอก็ขอความร่วมมือให้หลีกเลี่ยงการเดินทางหรือเดินทางเมื่อมีเหตุจำเป็นเท่านั้น

ศบค. กำหนดให้ผู้ประกอบการขนส่งจำกัดอัตราบรรทุกผู้โดยสารต้องไม่เกิน 75% และผู้โดยสารต้องสวมหน้ากากตลอดเวลา ห้ามรับประทานอาหารระหว่างการเดินทาง สำหรับรถโดยสารหรือรถตู้ระยะทางไกลควรแวะพักทุก 2-3 ชั่วโมงเพื่อระบายอากาศ

การเดินทางไปทำงานของแรงงาน ต้องใช้เส้นทางที่กำหนดและห้ามออกนอกเส้นทาง (seal route) ตามมาตรการ bubble and seal ที่ให้แรงงานทำงาน เดินทางและใช้ชีวิตอยู่ในพื้นที่เฉพาะ

ส่วนผู้โดยสารที่ต้องการเดินทางด้วยเครื่องบิน จำเป็นต้องตรวจสอบมาตรการของแต่ละจังหวัดปลายทางที่เว็บไซต์ ศบค. กระทรวงมหาดไทย พร้อมกับการเตรียมเอกสารประกอบการเดินทางอย่างใดอย่างหนึ่ง อาทิ