โป๊ปฟรานซิส : "ความภูมิใจสูงสุด" ของซิสเตอร์ผู้ตัดเย็บอาภรณ์ศักดิ์สิทธิ์ถวายพระสันตะปาปา

เสียงถีบจักรดังขึ้นเป็นระยะ ๆ สลับกับสองมือของช่างตัดเย็บกว่า 12 ชีวิตที่บรรจงเย็บปักบนผ้า ในอารามหลังใหญ่ย่านคลองเตย ภายใต้การดูแลของซิสเตอร์สุกัญญา สุขชัย ผู้ได้รับมอบหมายภารกิจตัดเย็บอาภรณ์ศักดิ์สิทธิ์ของพระสันตะปาปา พระคาร์ดินัล และเหล่าพระสังฆราช ที่จะเข้าร่วมพิธีมิสซาในระหว่างการเสด็จเยือนไทย

ประสบการณ์กว่า 15 ปี ในแผนกอาภรณ์ศักดิ์สิทธิ์ คณะพระหฤทัยของพระเยซูเจ้า แห่งกรุงเทพฯ ที่ทำหน้าที่ตัดชุดในการประกอบพิธีต่าง ๆ เครื่องแบบของนักบวชทั้งในไทยและต่างประเทศ ทำให้ซิสเตอร์สุกัญญา วัย 56 ปี รับหน้าที่ครั้งนี้ด้วยความ "ดีใจและภูมิใจในพระพรที่พระเจ้าประทาน"

การเสด็จเยือนราชอาณาจักรไทยอย่างเป็นทางการระหว่างวันที่ 20-23 พ.ย. ของพระสันตะปาปาฟรานซิส ผู้ทรงดำรงพระฐานะเป็นองค์พระประมุขแห่งนครรัฐวาติกัน และศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก เป็นไปตามคำเชิญของรัฐบาลไทย นับเป็นการเสด็จเยือนไทยของพระสันตะปาปาเป็นครั้งแรกในรอบ 35 ปี

แน่นอนว่าสิ่งหนึ่งที่ผู้คนจะเฝ้ามองด้วยความสนใจก็คือ "อาภรณ์ศักดิ์สิทธิ์" ที่จะใช้ในพิธีมิสซาว่ามีความสวยงามเพียงใด เนื่องจากตามธรรมเนียมแล้ว เมื่อพระสันตะปะปาเสด็จเยือนประเทศไหน ประเทศนั้นจะต้องเตรียมฉลองพระองค์ไว้ ซึ่งก็จะมีการประดับลวดลายที่สะท้อนเอกลักษณ์ของประเทศนั้น ๆ

อาภรณ์ศักดิ์สิทธิ์

"พระคุณเจ้าเรียกไปพบเพื่อวางแผนว่าเราจะตัดชุดสีอะไร แบบไหน พระคุณเจ้าก็จะออกแบบ ร่วมกับคุณพ่อคนหนึ่ง จากสังฆมณฑลนครสวรรค์ เป็นคนเขียนลายแล้วก็เอาแบบมาให้" ซิสเตอร์สุกัญญาเล่าถึงจุดเริ่มต้นของภารกิจสำคัญ

งานนี้เริ่มต้นขึ้น 2 เดือนก่อน เมื่อซิสเตอร์ได้รับการติดต่อจากพระคาร์ดินัล ฟรังซิสเซเวียร์ เกรียงศักดิ์ โกวิทวาณิช (พระคาร์ดินัลชาวไทยองค์ที่สอง) หลังพระคุณเจ้าตั้งใจว่าจะใช้ "ลายกนก" ที่สื่อถึงความอ่อนช้อยแบบไทย ถ่ายทอดลงบนผ้าไหมไทยที่ตอบโจทย์ความเรียบง่ายแต่สง่างาม สะท้อนวัฒนธรรมไทยให้ทั่วโลกได้เห็น

"ฉลองพระองค์ของพระสันตะปาปาทั้ง 2 ชุด เป็นผ้าไหมไทยซึ่งมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว นุ่ม มีน้ำหนักและมีความมันวาวในตัว ดูสง่า"

สำหรับ "เสื้อกาสุลา" หรือเสื้อชั้นนอกที่ใช้ประกอบพิธีมิสซา ชุดแรกเป็นสีทองใช้ในวันงานที่สนามศุภชลาศัย เพราะสีทองและสีขาวแสดงถึงความบริสุทธิ์และความชื่นชมยินดี ตรงกับวันระลึกถึงแม่พระถวายพระองค์ที่พระวิหาร

ชุดที่สองเป็นชุดสีแดง ใช้ทำพิธีในอาสนวิหารอัสสัมชัญ เป็นการระลึกถึงนักบุญเซซีลีอา ซึ่งเป็นมรณสักขี หรือนักบุญผู้พลีชีพเพื่อยืนยันความเชื่อในพระเจ้า จึงเลือกสีแดงที่สะท้อนถึงความรัก และโลหิตที่หลั่งออกมาด้วยความรักต่อพระเจ้า

เมื่อได้รูปแบบผ้าและลวดลายแล้ว "การปักลาย" เป็นขั้นตอนสำคัญไม่แพ้กัน ซิสเตอร์จึงต้องขอความร่วมมือจาก พรสวรรค์ แสงประดับ เจ้าของธุรกิจการปัก และอดีตผู้ฝึกหัดในอาราม ที่มีประสบการณ์ด้านการปักชุดสำหรับนักบวชมายาวนาน ซึ่งเธอบอกว่างานนี้ "ถือว่าสูงสุดในอาชีพการงานที่ได้รับแล้ว"

นอกจากอาภรณ์ศักดิ์สิทธิ์ของพระสันตะปาปาแล้ว ทีมงานของซิสเตอร์สุกัญญายังต้องตัดเย็บชุดของเหล่าพระคาดินัลและพระสังฆราชด้วย ซึ่งชุดเหล่านี้สร้างสรรค์ลวดลายด้วยเทคนิค "พิมพ์แบบซัพพลีเมนชั่น" คือการใช้ความร้อนพิมพ์ลายบนผ้า

"นี่เป็นครั้งแรก ลายเสื้อที่ใช้พิมพ์ก็เป็นครั้งแรก ตั้งแต่ทำมาก็ยังไม่เคยใช้ลายพิมพ์เลย"

นอกจากเรื่องความภาคภูมิใจแล้ว ซิสเตอร์บอกว่า งานนี้ยังเป็นความท้าทาย และพัฒนาฝีมือของเหล่าช่างตัดเย็บอีกด้วย

ควบคู่ไปกับการตัดเย็บกาสุลากว่า 200 ตัว ห้องอาภรณ์ศักดิ์สิทธิ์แห่งนี้ยังรับหน้าที่ตัดเย็บ "เสื้ออัลบา" ซึ่งเป็นเสื้อขาวยาว 100 ตัว รวมทั้ง "สโตลา" หรือผ้าคล้องคอที่จะบอกตำแหน่งของแต่ละบุคคล อีก 1,150 เส้น มาลาทรงสูง 100 ใบ และยังไม่นับรวมรัดประคด นับเป็นงานที่ต้องทุ่มเทแรงกายแรงใจอย่างมาก

จุดเริ่มต้นซิสเตอร์ห้องตัดเย็บ

ย้อนกลับไปครั้งสมัยเป็นซิสเตอร์ฝึกหัด ซิสเตอร์สุกัญญาบอกว่า "ไม่เคยมีใครสอน เรียนรู้จากประสบการณ์" อาจจะมีครูพักลักจำมาบ้าง ด้วยคุณแม่เป็นช่างเย็บผ้า และเคยเข้าอบรมด้านคหกรรมและศิลปกรรมที่วิทยาลัยอาชีวศึกษาเสาวภา ช่วงเวลาสั้น ๆ

"ซิสเตอร์มีความรู้สึกว่าคนที่มาอยู่ที่นี่ (แผนกอาภรณ์ศักดิ์สิทธิ์) แต่ละคน เวลาที่เราปฏิญาณแล้ว เราจะได้รับพระพรพิเศษ เราจะทำได้เองโดยอัตโนมัติ" ซิสเตอร์เล่าความรู้สึกพิเศษที่เกิดขึ้น

ด้วยการไม่หยุดพัฒนาฝีมือ ห้องตัดเย็บเล็ก ๆ แห่งนี้จึงสามารถสร้างรายได้ให้กับคณะพระหฤทัย เลี้ยงดูคนในคณะกว่า 120 ชีวิต สืบทอดมาตั้งแต่ซิสเตอร์รุ่นบรรพชน ด้วยคำนึงถึงความถูกต้องตามหลักศาสนา

"ไม่ว่าชุดใครก็เหมือนกัน ซิสเตอร์ก็บอกเด็กว่าเราทำให้พระ เราต้องทำด้วยความตั้งใจ ไม่ใช่ทำแบบขอไปที มีเศษด้ายอะไรต้องดูความเรียบร้อย"

เธอบอกว่าไม่เคยเบื่อกับการทำงาน แต่กลับมีความสุขและสนุกที่ได้ต่อยอดไอเดียในการตัดเย็บจากงานแต่ละชิ้น

ความประทับใจต่อโป๊ปฟรานซิส

"พระสันตะปาปาเรียบง่ายมาก แบบก็ต้องออกมาเรียบง่าย ปกติแล้วท่านใส่ฉลองพระองค์เรียบมาก" ซิสเตอร์กล่าว น้ำเสียงและแววตาสื่อถึงความพอใจในผลงานการตัดเย็บครั้งนี้ อีกทั้งยังบ่งบอกถึงความประทับใจที่มีต่อพระสันตะปาปาฟรานซิสที่มักได้รับการกล่าวขวัญถึงในเรื่องความเรียบง่ายและเป็นกันเอง

"ถือว่าเป็นโอกาสสูงสุดเลยที่ได้ทำให้พระสันตะปาปา ซึ่งเป็นประมุขสูงสุด เหมือนบิดาที่ใจดี ที่ช่วยเหลือทุก ๆ คน โดยเฉพาะอย่างยิ่งคนที่ตกทุกข์ได้ยากต่ำต้อย อ่อนแอ พระสันตะปาปาก็จะใส่ใจเยี่ยมเยียน"

แม้นี่จะไม่ใช่ครั้งแรกของการพบพระสันตะปาปา ด้วยในวัยเด็กซิสเตอร์สุกัญญาได้มีโอกาสเข้าร่วมพิธีมิสซา เมื่อครั้งที่พระสันตะปาปาจอห์น ปอล ที่ 2 เสด็จเยือนประเทศไทยอย่างเป็นทางการ ในฐานะพระราชอาคันตุกะ เมื่อ พ.ศ. 2527

"รู้สึกดีใจ และภูมิใจ ที่ได้ทำงานชิ้นนี้ ผู้ร่วมงานทุกคนก็ยินดี ทำด้วยความกระตือรือร้น มีความสุข เหนื่อยเพราะว่าต้องเร่ง แต่ทุกคนก็ทำด้วยความเต็มใจยินดี"