เส้นทางเกียรติยศ เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี

ภายหลังพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนา พลตรีหญิง ท่านผู้หญิงสินีนาฏ วงศ์วชิราภักดิ์ ขึ้นเป็น เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี ตามที่จารึกลงในสุพรรณบัฏ บีบีซีไทยพาไปทำความรู้จักยศบรรดาศักดิ์ "เจ้าคุณพระ" และเส้นทางเกียรติยศของ เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี

เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี หรือนามเดิม นิรมล อุ่นพรม เริ่มต้นวิชาชีพ พยาบาล สังกัดกองทัพบก เป็นงานแรกภายหลังสำเร็จการศึกษา โดยได้ติดยศ "ร้อยตรีหญิง" ตั้งแต่วันที่ 1 ต.ค. 2551 โดยปรากฏนามในลำดับที่ 4,164 จากนายทหารที่ได้เลื่อนขึ้นดำรงตำแหน่งอัตราสูงขึ้น จำนวน 6,132 นาย ตามประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานยศทหารต่ำกว่าชั้นนายพล ซึ่งประกาศลงราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 14 ส.ค. 2552

ก่อนขยับชั้นเป็น "ร้อยโทหญิง" ตั้งแต่วันที่ 1 พ.ย. 2553 โดยปรากฏนามในลำดับที่ 2,627 จากนายทหารที่ได้เลื่อนขึ้นดำรงตำแหน่งอัตราสูงขึ้น จำนวน 5,829 นาย ตามประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานยศทหารต่ำกว่าชั้นนายพล ซึ่งประกาศลงราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 27 เม.ย. 2555 ก่อนโอนย้ายไปเป็นข้าราชการพลเรือนในพระองค์

บีบีซีไทยตรวจสอบเว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษา พบว่า มีการเผยแพร่พระบรมราชโองการ พระราชโองการ และประกาศสำนักนายกรัฐมนตรีที่เกี่ยวข้องกับ เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี ในรอบ 6 ปี อย่างน้อย 10 ประกาศ ดังนี้

มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุมัติให้สำนักพระราชวังดำเนินการปรับปรุงการกำหนดตำแหน่งข้าราชการพลเรือนในพระองค์และรับโอนข้าราชการทหารมาบรรจุเป็นข้าราชการพลเรือนในพระองค์ และแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง เป็นพิเศษเฉพาะราย จำนวน 3 ราย ในจำนวนนี้คือ ร้อยโทหญิง นิรมล อุ่นพรม (นามเดิม) ตำแหน่ง พยาบาล โรงพยาบาลอานันทมหิดลกองทัพบก ดำรงตำแหน่ง เจ้าพนักงานในพระองค์ ตำแหน่งประเภททั่วไป ระดับชำนาญงาน งานศิลปาชีพ 904 ฝ่ายกิจการพิเศษประจำราชสำนัก โครงการในพระองค์ ฯ และการพระราชกุศลกองงานพระวรชายาในสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช ฯ สยามมกุฎราชกุมาร สำนักพระราชวัง ตั้งแต่วันที่ 1 ธ.ค. 2555 เป็นต้นไป

มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุมัติให้สำนักพระราชวังดำเนินการปรับปรุงการกำหนดตำแหน่งเพื่อเลื่อนและแต่งตั้งข้าราชการพลเรือนในพระองค์ให้ดำรงตำแหน่งที่สูงขึ้น เป็นพิเศษเฉพาะราย จำนวน 4 ราย ในจำนวนนี้คือ ร้อยโทหญิง สินีนาฏ วงศ์วชิราภักดิ์ ตำแหน่ง เจ้าพนักงานในพระองค์ ตำแหน่งประเภททั่วไป ระดับชำนาญงาน งานศิลปาชีพ 904 ฝ่ายกิจการพิเศษประจำราชสำนัก โครงการในพระองค์ ฯ และการพระราชกุศล กองงานพระวรชายาในสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช ฯ สยามมกุฎราชกุมาร ดำรงตำแหน่ง เจ้าพนักงานในพระองค์ ตำแหน่งประเภททั่วไป ระดับอาวุโส งานพระราชกุศลและพระราชานุเคราะห์และโครงการในพระองค์ ฝ่ายราชเลขานุการ กองกิจการในพระองค์สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช ฯ สยามมกุฎราชกุมาร สำนักพระราชวัง ตั้งแต่ 16 ธ.ค. 2557 เป็นต้นไป

มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ พระราชทานยศทหารต่ำกว่าชั้นนายพล ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2559 ครั้งที่ 1 (ตุลาคม 2558) ให้แก่ นายทหารสัญญาบัตร ซึ่งรับราชการมาด้วยความเรียบร้อย เป็นผลดีแก่ทางราชการ และได้เลื่อนขึ้นดำรงตำแหน่งอัตราสูงขึ้น จำนวน 7,748 นาย ในจำนวนนี้คือ ว่าที่พันตรีหญิง สินีนาฏ วงศ์วชิราภักดิ์ เป็น พันตรีหญิง ตั้งแต่วันที่ 1 ก.ย. 2558 โดยปรากฏชื่อในลำดับที่ 352 สังกัด หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์

มีพระราชโองการโปรดเกล้าฯ พระราชทานยศทหารให้แก่นายทหารชั้นสัญญาบัตร ซึ่งรับราชการมาด้วยความเรียบร้อยเป็นผลดีแก่ทางราชการ จำนวน 5 ราย ในจำนวนนี้คือ ว่าที่พันโทหญิง สินีนาฏ วงศ์วชิราภักดิ์ เป็น พันเอกหญิง ตั้งแต่ 31 ธ.ค. 2559 เป็นต้นไป

มีพระราชโองการโปรดเกล้าฯ พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ชั้นทวีติยาภรณ์ช้างเผือก (ท.ช.) ให้แก่ พันเอกหญิง สินีนาฏ วงศ์วชิราภักดิ์ ตำแหน่งประจำหน่วยทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ ที่มีคุณสมบัติครบถ้วน ตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ และถวายงานด้วยความจงรักภักดี เป็นกรณีพิเศษ ตั้งแต่วันที่ 15 ส.ค. 2560

มีพระราชโองการโปรดเกล้าฯ พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ฝ่ายใน ชั้นปฐมจุลจอมเกล้า และเหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 10 ชั้นที่ 1 ให้แก่ พันเอก (พิเศษ) หญิง สินีนาฏ วงศ์วชิราภักดิ์ ตั้งแต่วันที่ 30 เม.ย. 2562

มีพระราชโองการโปรดเกล้าฯ พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นมหาปรมาภรณ์ช้างเผือก และเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นมหาวชิรมงกุฎ ให้แก่ พันเอก (พิเศษ) หญิง สินีนาฏ วงศ์วชิราภักดิ์ ตั้งแต่วันที่ 3 พ.ค. 2562

มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ พระราชทานยศทหารชั้นนายพล และแต่งตั้งข้าราชบริพารในพระองค์ให้ดำรงตำแหน่ง โดยให้ พันเอก (พิเศษ) หญิง ท่านผู้หญิงสินีนาฏ วงศ์วชิราภักดิ์ เป็น พลตรีหญิง และดำรงตำแหน่ง ผู้อำนวยการกองปฏิบัติการกิจการราชสำนัก กรมกิจการวัง (อ) ทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ กรมฝ่ายเสนาธิการกองบัญชาการทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ (อัตราพลตรี) ปฏิบัติหน้าที่ รองผู้บังคับการกรมทหารรักษาวังมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ กองบัญชาการทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ และผู้บังคับกองพันราชสำนัก กรมทหารรักษาวังมหาดเล็กราชวัลลภ ตั้งแต่วันที่ 24 พ.ค. 2562

มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ พระราชทานเข็มราชวัลลภทองคำลงยา แก่ พลตรีหญิง ท่านผู้หญิงสินีนาฏ วงศ์วชิราภักดิ์ ตั้งแต่วันที่ 24 พ.ค. 2562

มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนา พลตรีหญิง ท่านผู้หญิงสินีนาฏ วงศ์วชิราภักดิ์ ขึ้นเป็น เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี ตามที่จารึกลงในสุพรรณบัฏ ประกาศ ณ วันที่ 28 ก.ค. 2562

ที่มา : บีบีซีไทยสืบค้นและรวบรวมจากเว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษา

เปิดที่มา "เจ้าคุณพระ" เมื่อ 98 ปีก่อน ยุค ร. 6

สำหรับการสถาปนายศบรรดาศักดิ์ "เจ้าคุณพระ" เฉพาะที่ปรากฏในเว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษา พบว่า มีเพียง 2 ประกาศเท่านั้น ซึ่งนอกเหนือจากการสถาปนา เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี วานนี้ (28 ก.ค. 2562) ปรากฏว่า เมื่อวันที่ 2 ต.ค. 2464 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 มีพระบรมราชโองการดำรัสสั่งให้เลื่อนบรรดาศักดิ์ เจ้าคุณจอมมารดาแพ ขึ้นเป็น เจ้าคุณพระประยุรวงศ์ ณ วันที่ 26 ก.ย. 2464

"ความดีความชอบของเจ้าคุณจอมมารดาแพ ซึ่งได้มีมาแล้วเฉภาะในใต้ฝ่าลอองธุลีพระบาท เริ่มแต่พระบรมราชสมภพ ได้เปนผู้เบิกพระโอษฐปฐมฤกษ์แห่งความเจริญ พระราชศิริสวัสดิ์พิพัฒนมงคลเปนเบื้องต้นสืบมา แลทั้งเจ้าคุณจอมมารดาแพ มีความจงรักภักดีเฉภาะใต้ฝ่าลอองธุลีพระบาท ตั้งแต่ทรงพระเยาว์มาเปนอย่างยิ่ง จนได้ทรงคุ้นเคยสนิทแต่ดั้งเดิมมา ครั้นได้เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติแล้ว ทรงประจักษ์แก่พระราชหฤทัยว่า เจ้าคุณจอมมารดาแพมีความจงรักภักดีต่อใต้ฝ่าลอองธุลีพระบาทยั่งยืนเสมอ มีกระมลจิตรซื่อสัตย์สุจริต นับถือพระบรมราชวงศ์ แลโอบอ้อมอารีแก่ญาติวงศ์ตลอดจนข้าทูลลอองธุลีพระบาททั่วไป ประกอบทั้งมีอัธยาศัยแลมารยาทเรียบร้อยเปนอันดี สมกับที่เปนผู้ได้เนื่องอยู่ในราชนิกุลอันมีศักดิ์ เปนผู้ที่ทรงเคารพนับถือนัก สมควรจะได้เลื่อนยศบรรดาศักดิ์เพิ่มเกียรติยศให้ยิ่งขึ้น" ประกาศพระบรมราชโองการ ร. 6 ระบุตอนหนึ่ง (ใช้ภาษาเขียนตามแบบโบราณ)

อนึ่ง เจ้าคุณพระประยุรวงศ์ เป็น "พระสนมเอก" ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 มีพระราชธิดาทั้งสิ้น 3 พระองค์ ได้แก่