กันยา เซสเซอร์: แม้กำพร้าและไร้ขาสองข้าง เธอวาดเส้นทางอย่างไร้ขีดจำกัดบนโลก

ร่างกายของหญิงสาวเอเชียที่มีเพียงส่วนบน แววตามั่นใจ ผมดำยาว ผิวกายสีน้ำผึ้ง บนสเก็ตบอร์ดที่เคลื่อนไปอย่างอิสระด้วยแรงถีบของแขนทั้งสองข้างทำหน้าที่แทนขาที่เธอไม่เคยมี และบางจังหวะก็ใช้ยันร่างกายขึ้นในท่าหกสูง เป็นลีลาที่ปรากฏในวิดีโอหลายต่อหลายชิ้นที่แสดงให้เห็นว่า ความจำกัดของร่างกาย ไม่ได้ขวางกั้น

นี่ไม่ใช่สิ่งเดียวที่ กันยา เซสเซอร์ สาวอเมริกันเชื้อสายไทย วัย 26 ปี ทำได้ แม้เกิดมาไร้ขาและเป็นเด็กกำพร้า ไม่มีอะไรหยุดยั้งพลังของเธอในการตามฝันในหลายบทบาท จนกลายเป็นแรงบันดาลใจแก่ใครหลายคนที่ได้รู้จัก

เธอเกิดที่ อ.ปากช่อง จ.นครราชสีมา ผู้ให้กำเนิดวางเธอไว้ข้างถนนมิตรภาพสายเก่า ก่อนมีชายคนหนึ่งที่พบนำส่งให้โรงพยาบาลปากช่องนานา แต่ร่างกายของเด็กน้อยที่ประเมินอายุได้ 3-4 เดือนเวลานั้น เป็นร่างกายที่ไร้ขาสองข้าง

นับแต่นั้นมาในช่วงต้นของชีวิตถึง 4 ขวบ กันยาได้รับการฟูมฟักเลี้ยงดูโดยเหล่านางพยาบาลที่กลายเป็น "แม่ ๆ" ของเธอ จนกระทั่งในวัยเกือบ 6 ขวบ เดวิด และเจน เซสเซอร์ พ่อแม่บุญธรรม ชาวอเมริกัน ได้พาเธอไปสู่ชีวิตใหม่ในสหรัฐฯ

ผ่านไปเกือบ 2 ทศวรรษ กันยา เซสเซอร์ กลายเป็นที่รู้จักจากการถ่ายแบบชุดว่ายน้ำให้กับแบรนด์ดังอย่างไนกี้ และ บิลลาบอง ขณะเริ่มเข้าสู่การแสดงในปี 2015 ปัจจุบันมีผลงานแสดงซีรีส์ชื่อดัง วอล์คกิ้ง เดด ในซีซั่นล่าสุด อีกด้านเธอก็เป็นนักกีฬาเอ็กซ์ตรีม เธอเล่นทั้งสเก็ตบอร์ด กระดานโต้คลื่น โมโนสกี และยังเป็นนักพูดสร้างแรงบันดาลใจ

ดูเหมือนว่าในวัยเพียงแค่นี้เธอได้ทำอะไรมามากมายเหลือเกิน "ไร้ขา ไร้ข้อจำกัด" สิ่งที่กันยา อธิบายตัวเอง คงไม่ผิดไปจากนี้ เธอทำได้อย่างไร ทั้งที่เงื่อนไขหลาย ๆ อย่างที่โชคชะตามอบให้ดูเหมือนไม่ได้เป็นใจให้ครบสมบูรณ์

"ฉันสร้างพลังและกำลังใจที่ยิ่งใหญ่ให้แก่ตัวเองเสมอ ไม่ว่ายังไงฉันก็ฝ่าไป ทั้งคนรอบข้าง ทั้งการใช้ชีวิตของฉัน สิ่งเหล่านี้สร้างให้ฉันเป็นฉันแบบนี้" กันยา กล่าวกับบีบีซีไทย

ชีวิตที่อเมริกา

มาลี ฉัตรกันภัย ผอ.ฝ่ายสวัสดิการสังคม สหทัยมูลนิธิ ที่เป็นสะพานส่งต่อกันยาให้กับครอบครัวเซสเซอร์ บอกกับบีบีซีไทยว่า ครอบครัวเซสเซอร์พากันยาไปอยู่ที่เมืองโอเรกอน พอร์ตแลนด์ สหรัฐอเมริกา เลี้ยงดูเธอพร้อมกับลูกชายอีก 2 คน

ชุมชนที่กันยาอยู่ลุกขึ้นมาเปลี่ยนแปลงในหลายเรื่องเพื่อเอื้อให้การใช้ชีวิตของกันยาสะดวกขึ้น ทั้งการสร้างทางลาดเพื่อให้วีลแชร์ไปได้ทุกที่ สัญญาณไฟสำหรับข้ามถนน สนามเด็กเล่น กระทั่งชั้นหนังสือในห้องสมุดโรงเรียน ก็ถูกปรับให้เข้ากับสมาชิกใหม่

เจน ผู้เป็นแม่ ยังเป็นผู้สนับสนุนสำคัญในทุกเรื่องที่กันยาอยากทำ

กันยา เล่าว่า กีฬาเป็นสิ่งที่เธอหลงใหล ไม่เพียงเพราะผลที่ทำให้ร่างกายแข็งแรง แต่ การเป็นนักกีฬายังหมายถึงการได้สร้างกำลังใจให้แก่ผู้อื่นได้ด้วย

กันยา ยอมรับว่า เป็นเด็กที่มีแรงอยากจะออกไปทำสิ่งต่าง ๆ และได้รับการสนับสนุนเป็นอย่างดีจากแม่บุญธรรม ทำให้เธอได้ไปเข้าร่วมชุมชนของผู้ที่เล่นกีฬามากมาย ทั้งบาสเก็ตบอล เทนนิส แข่งขันวีลแชร์ โมโนสกี ว่ายน้ำ รักบี้ นั่นทำให้เธอได้รู้สึกเป็นส่วนหนึ่งกับชุมชนเหล่านั้น

"กลุ่มนักกีฬาคนพิการ แม้พวกเขาจะเกิดมาแตกต่างกัน แต่จริง ๆ เรานั้นเราก็มีอะไรที่เหมือน ๆ กัน คุณไม่ได้อยู่โดดเดี่ยว นั่นเป็นเหตุผลว่าทำไมฉันจึงรู้สึกดี เมื่ออยู่ท่ามกลางผู้คนเหล่านั้น พวกเขาเป็นเหมือนเพื่อนร่วมทีม เหมือนพี่น้อง เป็นเพื่อนที่ดีที่สุดของฉัน"

ในเส้นทางสายกีฬา กันยาเกือบได้ร่วมเป็นทีมนักกีฬาโมโนสกีคนพิการสหรัฐฯ เพื่อร่วมแข่งขันในพาราลิมปิกเกมส์ 2014 ที่ลอนดอน

ความงามที่ (ไม่) แตกต่าง

ในวัย 15 ปี ซึ่งเป็นช่วงค้นหาตัวเองของวัยรุ่น กันยาได้รับโอกาสจากมูลนิธิแห่งหนึ่งในโอเรกอน ถามถึงสิ่งที่เธออยากจะทำสามเรื่อง หนึ่งในนั้นคือ ความฝันที่จะเป็นเป็นนางแบบก็ได้รับการสานต่อ และนั่นเป็นจุดเริ่มต้นของเส้นทางการเป็นนางแบบของกันยา

"มันเปลี่ยนเลยล่ะ เปลี่ยนมาตรฐานของความสวยงามที่เคยมีมา พวกเราสร้างประวัติศาสตร์ ฉันคิดว่ามันไม่ใช่แค่เรื่องรูปร่างภายนอก แต่ทุกคนสามารถสวมใส่อะไรที่ทั้งเหมือน ๆ กัน หรือสไตล์ที่ต่างกันไปได้ ทุกคนมีความสวยงามในแบบของตัวเอง พวกเขาดูดีในแบบตัวเอง" กันยากล่าวกับบีบีซีไทยที่บ้านพักหลังหนึ่งใน อ.ปากช่อง เป็นบ้านของหนึ่งในนางพยาบาลที่เคยดูแลเธอ

"สิ่งที่คุณเห็นบนหน้าปกนิตยสารไม่ได้สะท้อนภาพของสิ่งที่ทุกคนเป็นและความจริงบนโลกนี้ เมื่อคุณเห็นอะไรบนหน้าปกนั้น คุณไม่ได้เห็นความเป็นจริง ฉันคิดว่าเราควรสะท้อนสิ่งที่เป็นจริงบนนั้น นั่นคือสิ่งที่ฉันต้องการสื่อ" กันยากล่าว "ไม่มีใครจะผอมหุ่นดี เซ็กซี่ไปทั้งหมด ทุกคนไม่ได้เพอร์เฟคต์"

ทุกอย่างอยู่ที่ทัศนคติ

"ผู้คนมักไม่ค่อยมีผลกับฉันนะในด้านลบ เพราะยังไงฉันก็ไม่สนใจว่าพวกเขาคิดอย่างไร" กันยาตอบคำถามว่าเธอเคยอยู่ในสถานการณ์ที่น่าอึดอัดจากสายตาของคนที่พบเห็นหรือไม่ เธอบอกว่า เธอไม่สนใจว่าใครจะคิดอย่างไร และส่วนใหญ่ไม่ต้องเผชิญกับสถานการณ์แบบนี้ เพราะคนแวดล้อมตัวเธอเข้าใจในสิ่งที่เธอเป็น

หลายคนยกให้เธอเป็นนักสร้างแรงบันดาลใจ จากสิ่งที่เธอลุกขึ้นมาทำ และไม่ยอมแพ้ต่อข้อจำกัดในชีวิต นั่นทำให้วัยเพียงเท่านี้ เธอทำสิ่งต่าง ๆ มาอย่างมากมาย

แต่ถึงอย่างนั้นแล้ว ความรู้สึกไม่แน่ใจในวิถีและตัวตนในวัยรุ่นที่เกิดได้กับทุกคน เธอก็เป็นหนึ่งในนั้นที่มีทัศนคติลบ ๆ แต่กันยาบอกว่า สิ่งที่ทำให้ผ่านช่วงเวลาแบบนั้นมา เธอ "go with the flow" ก็แค่ปล่อยให้เป็นไปตามที่มันเป็น และถอยไปทำในสิ่งที่รักก็เท่านั้น

"เราไม่จำเป็นต้องสมบูรณ์แบบ 100 เปอร์เซ็นต์ตลอดเวลา มันโอเคที่บางครั้งเราจะล้มเหลวบ้างแล้วค่อยลุกขึ้นใหม่ นั่นคือชีวิตที่ต้องเรียนรู้ในการผ่านไปให้ได้ ไม่ว่าคนจะรู้สึกแย่ มันโอเคที่จะเป็นอย่างนั้น แค่อย่าทำร้ายจิตใจตัวเอง" กันยากล่าวกับบีบีซีไทย

"อย่าฟังเสียงผู้คนว่าคิดยังไงกับเราและพยายามทำให้เรารู้สึกตกต่ำ เพราะคุณคือเจ้านายของตัวเอง คุณเป็นเพียงคนเดียวที่จะตัดสินใจเกี่ยวกับตัวคุณ" นี่อาจเป็นข้อความที่ตกตะกอนมาจากชีวิตที่ผ่านมาของหญิงสาวผู้นี้

"ชีวิตเดียว โอกาสเดียว ดังนั้น จงทำให้ดีที่สุด จงทำมันอย่างยอดเยี่ยมที่สุด"

บ้านหลังแรก

กันยายนปีนี้ กันยากลับมาเยี่ยม รพ. ปากช่องนานาครั้งที่สองของชีวิตเธอ

เพียง 2 ชั่วโมงด้วยรถยนต์ เราก็ถึงโรงพยาบาลแห่งนี้ สถานที่เลี้ยงดูกันยาจนกระทั่ง 4 ขวบ ทันทีที่กันยาพบหน้าพยาบาลที่เคยเลี้ยงดูเธอมาแต่เล็ก ภาพแห่งความคิดถึง และความผูกพัน ก็ปราฏตรงหน้า

กันยา ที่ใบหน้าเติมด้วยรอยยิ้มแทบจะตลอดเวลาที่เราได้พบในวันนั้น เคลื่อนตัวด้วยวีลแชร์ไปตามแผนกต่าง ๆ ในโรงพยาบาล โดยมี "แม่จันทร์" บุญจันทร์ ไชยแขวง อดีตพยาบาลวิชาชีพ วัย 63 ปี และ "แม่ ๆ" พยาบาลคนอื่นๆ คอยเล่าความทรงจำที่กันยาทำสิ่งต่าง ๆ ตรงนั้น ตรงนี้ ไม่ว่าจะบนเตียงรถเข็นเด็กแรกเกิดที่เธอเคยขึ้นไปนั่งเล่น ห้องคลอดในอาคารหลังเก่า และเรื่องราวที่กันยาพูดโต้ตอบกับคนไข้

"จริงเหรอ ฉันเคยทำ เคยพูดอย่างนั้นจริงเหรอ" กันยาถาม หลังจากเรื่องในวัยเด็กถูกนำมาเล่าใหม่อีกครั้ง พร้อม ๆ กับได้ดูรูปถ่ายของตัวเธอในตอนนั้น ในโทรศํพท์มือถือที่แม่จันทร์ถ่ายจากอัลบั้มภาพที่เก็บไว้เป็นอย่างดีกว่า 20 ปี

"ตั้งแต่เด็ก ๆ พี่จะเปิดซีดีของเด็กพิการทั้งหมด ให้เขาดูตั้งแต่เล็ก ๆ เวลาไปตลาด เห็นเด็กพิการ เราจะอุ้มเข้าไป ให้เขาพูดคุย แล้วถามว่าทำอะไรได้บ้าง เขาจะได้รู้สึกว่า ถึงเขาพิการก็สามารถอยู่ในสังคมได้" บุญจันทร์ เล่าถึงช่วงเวลาที่เลี้ยงกันยา ซึ่งเธอขออนุญาต ผอ.โรงพยาบาลในเวลานั้น พากันยากลับไปเลี้ยงที่บ้านพัก และเมื่อต้องขึ้นเวรที่ รพ. กันยาก็ตามมาอยู่ด้วยไม่ห่าง

บุญจันทร์ และแม่ ๆ ในโรงพยาบาล เลี้ยงดูกันยาจนกระทั่ง 4 ขวบ ก่อนที่จะรู้จักกับสหทัยมูลนิธิ และมีครอบครัวอุปถมภ์ในกรุงเทพฯ ช่วยเลี้ยงดู จนกระทั่งกันยาได้ครอบครัวเซสเซอร์ของชาวสหรัฐฯ เป็นครอบครัวบุญธรรม

"ดีใจ ภูมิใจเขานะ เป็นแบบนี้ก็หายห่วง ตอนแรกไปอยู่เมืองนอกไม่รู้ว่าเขาจะเป็นยังไง มันไม่เหมือนบ้านเรา ก็เป็นห่วงเขาตลอด" บุญจันทร์ กล่าวด้วยน้ำเสียงสั่นเครือ

"จำได้ทุกวันที่ 13 กันยา พี่จะทำบุญตักบาตรขอพรให้เขาทุกปี เขามา 13 ก็คิดว่าเป็นวันเกิดเขาเลย"

ครอบครัว คือ ใครก็ตามที่โอบอุ้มชีวิต

เมื่อถูกถามว่า เธอเคยคิดอยากจะเจอกับพ่อแม่ที่แท้จริงหรือไม่ เธอตอบอย่างคนที่เข้าใจอย่างลึกซึ้งว่า "ทุกสิ่งทุกอย่างที่เกิดขึ้นมามีเหตุผลของมันเอง และมันควรจะเป็นอยู่แบบนั้น"

หญิงสาว พูดกับเราขณะกลับไปเยี่ยมบ้านเกิดที่ปากช่องอีกว่า หากเธอเป็นแม่ที่ทิ้งเธอไว้ เธอก็อาจจะมีมุมมองที่ต่างออกไป และเธออยากอยู่กับวันนี้ ที่ซึ่งตอนนี้มีความรักอื่น ๆ จากคนในครอบครัว คำว่าครอบครัวสำหรับเธอไม่ใช่แค่การมีสายเลือดเดียวกัน หรือกระทั่งดีเอ็นเอชนิดเดียวกัน

"ฉันคิดว่า ฉันต้องทำทุกอย่างให้ดีที่สุดกับคนที่เลี้ยงฉันมา คนที่อยู่ตรงนั้นกับฉันตั้งแต่เป็นเด็กตัวเล็ก ๆ หรือแม้แต่คนที่อยู่กับคุณตอนไหนก็ได้ เป็นส่วนหนึ่งของชีวิตคุณ นั่นคือคำว่าครอบครัวของฉัน"

จนถึงวันนี้ กันยาบอกว่า ความฝันของเธอคือการได้เดินทางออกไปทั่วโลกเพื่อสนับสนุนจุดประกายกำลังใจให้แก่ผู้พิการและเด็กที่เป็นบุตรบุญธรรม และยังคงล่าฝันบนเส้นทางการเป็นนักแสดง เธอหวังว่าในวันข้างหน้า การเป็นนักแสดงตัวหลักของภาพยนตร์ คงไม่ไกลเกินไปนัก