รุมตำหนิเฟซบุ๊ก หลังระบบรวน มั่วแจ้งเหตุระเบิด

เฟซบุ๊กถูกวิจารณ์อย่างหนัก หลังจากเมื่อคืนวันอังคารที่ 27 ธ.ค. ได้ส่งคำแจ้งเตือนความปลอดภัย หรือ Facebook Safety Check ไปยังผู้ใช้ที่ลงทะเบียนว่าพำนักอยู่ในกรุงเทพฯ หลังระบบของเฟซบุ๊กได้ "ทราบ" ว่า เกิดระเบิดขึ้นใน กทม จากนั้นให้ผู้ใช้รายงานตัวว่าปลอดภัยหรือไม่ จนสร้างความสับสน และตื่นตระหนกให้แก่ประชาชนจำนวนมาก

เหตุดังกล่าวเกิดขึ้นเมื่อเวลาประมาณ 20 น. ตามเวลาในไทย หลังจากเฟซบุ๊กอ้างว่าได้รับข้อมูลจาก "หลายแหล่งข่าว" ยืนยันว่าเกิดระเบิดขึ้นในกรุงเทพฯ โดยที่ไม่ได้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับเหตุระเบิดที่เกิดขึ้น แต่ได้ใส่ลิงก์เชื่อมโยงกับเหตุระเบิดที่ย่านราชประสงค์เมื่อเดือน ส.ค. 2558 ส่งผลให้ผู้ใช้เฟซบุ๊กหลายรายตื่นตระหนกและแจ้งยืนยันทางเฟซบุ๊กว่าตนเองปลอดภัยดี อย่างไรก็ตาม เฟซบุ๊กได้ยกเลิกคำแจ้งเตือนความปลอดภัยดังกล่าวในอีกราว 1 ชั่วโมงถัดมา แม้จะทำให้ประชาชนโล่งใจ แต่ก็มีคนอีกไม่น้อยที่ไม่พอใจกับคำเตือนที่ผิดพลาดครั้งนี้

สำนักข่าวเอเอฟพี รายงานว่า ผู้ใช้เฟซบุ๊กที่ชื่อ Prasit Silhanisong โพสต์ข้อความว่า "เฟซบุ๊กแจ้งข่าวเท็จที่สร้างความเสียหายต่อภาพลักษณ์ของประเทศไทย" ผู้ใช้เฟซบุ๊กรายนี้ระบุว่า การปล่อยข่าวเท็จในช่วงใกล้เทศกาลปีใหม่อาจทำให้นักท่องเที่ยวไม่กล้าเดินทางมาเที่ยวเมืองไทย พร้อมเรียกร้องให้เฟซบุ๊กขอโทษต่อกรณีที่เกิดขึ้น

ส่วน The Verge เว็บไซต์ด้านเทคโนโลยี รายงานว่า "เฟซบุ๊กถูกอัลกอริทึมของตนเองหลอกให้เข้าใจผิด" โดยชี้ว่า ระบบส่งคำแจ้งเตือนความปลอดภัย ของเฟซบุ๊กถูกกระตุ้นให้ทำงานอย่างผิดพลาดหลังจากได้รับข่าวเท็จจำนวนมากว่า "เกิดระเบิดขึ้นในกรุงเทพฯ"

ในเวลาต่อมาบริษัทเฟซบุ๊กได้แถลงปกป้องเทคโนโลยีอัลกอริทึมของตนเอง โดยชี้แจงว่า คำเตือนที่ออกมาเมื่อวานนี้ถูกกระตุ้นจากข่าวที่ชายคนหนึ่งปีนหลังคาธนาคารออมสินภายในรั้วทำเนียบรัฐบาล พร้อมโยนประทัด เพื่อเรียกร้องให้พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ช่วยเหลือเรื่องหนี้สินนอกระบบที่เขากู้มาทำธุรกิจรับเหมาก่อสร้าง

สำนักข่าวเอเอฟพีรายงานว่า นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่เฟซบุ๊กถูกวิจารณ์กรณีทำนองนี้ เพราะเมื่อเดือน มี.ค.ที่ผ่านมา เฟซบุ๊กได้แถลงขออภัยผู้ใช้งาน หลังจากความบกพร่องในระบบทำให้มีการออกคำแจ้งเตือนความปลอดภัยแก่ผู้ใช้ทั่วโลกจากกรณีระเบิดฆ่าตัวตายในปากีสถาน นอกจากนี้เมื่อเดือน พ.ย.ปีที่แล้วเฟซบุ๊กก็ตกเป็นเป้าวิจารณ์ว่า "เลือกออกคำแจ้งเตือนความปลอดภัย" เฉพาะเหตุก่อการร้ายในกรุงปารีส แต่ไม่ยอมออกคำเตือนเดียวกันเมื่อเกิดเหตุร้ายในกรุงเบรุต ของเลบานอน

โจนาธาน เฮด ผู้สื่อข่าวบีบีซีในกรุงเทพฯ บอกว่า เขาทราบเรื่องนี้เพราะได้รับข้อความจำนวนมากไต่ถามว่าเขาปลอดภัยหรือไม่ และเห็นเพื่อนที่อยู่ในกรุงเทพฯพากันระบุทางเฟซบุ๊กว่าพวกเขาปลอดภัยดี ทว่าจากนั้นไม่นานพวกเขาต่างพยายามลบโพสต์ที่เกิดจากความผิดพลาดครั้งนี้ออกไป

เฮด กล่าวว่า ประเทศที่ต้องพึ่งพาธุรกิจภาคการท่องเที่ยวอย่างมากเช่นไทยนั้น ข่าวเกี่ยวกับเหตุต้องสงสัยเรื่องก่อการร้ายจึงถือเป็นเรื่องใหญ่มาก ซึ่งบีบีซีและสื่อมวลชนที่น่าเชื่อถือต่าง ๆ มักใช้ความระมัดระวังเป็นพิเศษในการรายงานข่าวเหตุการณ์ทำนองนี้ และรายงานเฉพาะข้อมูลที่ได้รับการยืนยันจากแหล่งข่าวที่เชื่อถือได้เท่านั้น

เฮด ชี้ว่า สาเหตุที่ข่าวเรื่องเหตุระเบิดในกรุงเทพฯ ครั้งนี้แพร่ออกไปอย่างรวดเร็ว ส่วนหนึ่งน่าจะเป็นเพราะผู้คนเห็นลิงก์ข่าวของบีบีซีเกี่ยวกับเหตุระเบิดที่ย่านราชประสงค์เมื่อวันที่ 17 ส.ค. 2558 พ่วงมากับคำแจ้งเตือนความปลอดภัยครั้งนี้ ซึ่งเฮด มองว่านี่คือปัญหาสำคัญของผู้สื่อข่าวที่ทำงานในประเทศที่มีการตรวจสอบสื่อมวลชนอย่างใกล้ชิด และมักตกเป็นเป้าวิจารณ์ของเจ้าหน้าที่รัฐตลอดจนผู้ใช้อินเทอร์เน็ตชาวไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการรายงานข่าวท่ามกลางสถานการณ์ทางการเมืองที่มีความละเอียดอ่อน