เผิง ไซว่ : จีนเซ็นเซอร์นักเทนนิสดังอย่างไรหลังกล่าวหานักการเมืองอาวุโสว่าล่วงละเมิดทางเพศ

หลัง เผิง ไซว่ นักเทนนิสหญิงชื่อดังของจีน โพสต์ข้อความกล่าวหาว่าถูกอดีตนักการเมืองอาวุโสล่วงละเมิดทางเพศผ่านเวยป๋อ (หรือเวยโป๋) เว็บไซต์โซเชียลมีเดียยอดนิยมของจีน โพสต์บนบัญชีส่วนตัวเธอก็ถูกเซ็นเซอร์

เหตุดังกล่าวเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 2 พ.ย. และหลังจากนั้นเธอก็ไม่ได้ปรากฏตัวหรือสื่อสารอะไรในที่สาธารณะอีกเลย

ล่าสุด แม้จะมีการเผยแพร่คลิปวิดีโอที่เธอไปปรากฏตัวที่รายการการแข่งขันเทนนิสในกรุงปักกิ่ง แต่นั่นก็ยิ่งทำให้เกิดคำถามเข้าไปใหญ่เพราะคลิปนั้นถูกเผยแพร่โดยสื่อที่มีความเกี่ยวพันกับรัฐจีน

บีบีซีลองวิเคราะห์สิ่งที่เกิดขึ้นในวันนั้นตามลำดับเวลาเพื่อดูว่ามีการใช้กระบวนการเซ็นเซอร์นักเทนนิสดังคนนี้อย่างไรบ้าง

เกิดอะไรขึ้นกับโพสต์ของเธอ

ในวันที่ 2 พ.ย. เผิง ไซว่ โพสต์ข้อความบนเวยป๋อว่าเธอถูกบังคับให้มีความสัมพันธ์ทางเพศกับ จาง เกาลี่ อดีตรองนายกรัฐมนตรีจีน

โพสต์นั้นหายไปอย่างรวดเร็ว น่าจะภายในชั่วโมงเดียว

หลังจากใช้เครื่องมือที่ชื่อ Wayback Machine ซึ่งช่วยให้เราเลื่อนดูข้อมูลออนไลน์ย้อนอดีตได้ เราจะเห็นว่าภายในวันนั้น เราไม่เห็นร่องรอยของโพสต์ดังกล่าวอีกเลย

จากนั้นเราลองดูไทม์ไลน์ของ เผิง ไซว่ และพบว่าโพสต์อีก 6 โพสต์ก็หายไปด้วย

นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่นักกีฬาชื่อดังของประเทศโดนปิดกั้น

เมื่อปีที่แล้ว หาว ไห่ตง อดีตนักฟุตบอลชาวจีนชื่อดังพร้อมด้วยภรรยา ถูกเซ็นเซอร์ในโลกอินเตอร์เน็ตหลังจากเรียกร้องอย่างเปิดเผยให้ยุบพรรคคอมมิสนิสต์จีน

ผู้ติดตามเธอถูกขัดขวางด้วยอย่างไร

เหมือนกับในทวิตเตอร์ ผู้ใช้เวยป๋อสามารถคอมเมนต์ตอบโพสต์ต่าง ๆ ได้

อย่างไรก็ดี ข้อความแสดงคิดเห็นในโพสต์ของ เผิง ไซว่ ก็โดนบล็อกเหมือนกัน ทำให้ผู้ติดตามเธอกว่า 5 แสนคน ไม่สามารถเข้าไปพูดคุยแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในนั้นได้ และโพสต์บนเวยป๋อเมื่อไม่นานมานี้ที่มีการพูดถึง เผิง ไซว่ ก็ถูกลบออกไปด้วย

นอกจากนี้ คำที่ใช้ในการค้นหาบางคำก็ถูกจำกัดไปด้วย เช่นถ้าผู้ใช้ค้นหาคำว่า เผิง ผลลัพธ์การค้นหาก็ปรากฏออกมาอย่างจำกัด

แต่ผู้ใช้เวยป๋อบางคนก็มีความคิดสร้างสรรค์ เวลาจะพูดถึงอดีตรองนายกรัฐมนตรีจีนที่โดนกล่าวหา ก็เขียนด้วยชื่อที่คล้ายกันแทน หรือชื่อที่ขึ้นต้นด้วยตัวอักษรเดียวกัน

อย่างไรก็ดี ทางการก็รู้ทันและโพสต์ที่พยายามเลี่ยงถูกเซ็นเซอร์แบบนี้ก็ถูกลบไปในที่สุด

การค้นหาที่อื่น

หากคุณค้นหาข้อมูลในเว็บไซต์ค้นข้อมูล ไป่ตู้ (Baidu) ข้อมูลเกี่ยวกับ เผิง ไซว่ และ จาง เกาลี่ ก็จะมีแบบที่รายงานโดยสื่อของรัฐเท่านั้น การเข้าถึงข้อมูลเรื่องนี้ในแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียอื่นอย่าง โต่วอิน (Douyin) ก็ถูกจำกัดเช่นกัน

ในเว็บไซต์จือหู่ (Zhihu) ซึ่งให้บริการตอบคำถาม เมื่อค้นคำว่า เผิง ไซว่ จะไม่ปรากฏคำตอบขึ้นมา แต่เวลาค้นหาคำว่า จาง เกาลี่ จะมีโพสต์ตอบว่าเขาเป็นผู้นำซึ่งเป็นวีรบุรษ

กระแสโลก

มีนักเทนนิสชื่อดังระดับโลกที่ออกมาตั้งคำถามว่า เผิง ไซว่ หายไปไหนมากขึ้นเรื่อย ๆ นาโอมิ โอซากะ นักเทนนิสชาวญี่ปุ่นอดีตมือหนึ่งของโลกบอกว่า "การเซ็นเซอร์ไม่ใช่เรื่องโอเคเลย ไม่ว่าจะเพื่ออะไรก็ตาม ฉันตกใจมากกับสถานการณ์ที่เกิดขึ้นและขอส่งความรักและแสงสว่างไปยังเธอ"

ด้าน เซเรนา วิลเลียมส์ นักเทนนิสดังชาวอเมริกันบอกว่า กรณีนี้ "ต้องได้รับการตรวจสอบ" และเรียกร้องให้ผู้คน "ไม่เงียบเฉย" เรื่องสวัสดิการของเธอ

ล่าสุด มีการปล่อยวิดีโอวันนี้ (21 พ.ย.) เป็นภาพเธอไปเป็นแขกในรายการแข่งขันเทนนิสที่กรุงปักกิ่ง แต่ก็ยิ่งทำให้เกิดคำถามมากขึ้นอีกเนื่องจากผู้เผยแพร่คลิปนั้นเป็นบรรณาธิการของโกลบอล ไทมส์ องค์กรสื่อซึ่งเกี่ยวพันกับรัฐจีน

คลิปวิดีโอของ เผิง ไซว่ นี้เป็นคลิปที่ 3 แล้วที่ถูกเผยแพร่โดยบัญชีทวิตเตอร์นี้ โดยใน 2 คลิปแรกเป็นภาพเธอขณะไปทานอาหารค่ำในร้านอาหารกับผู้ฝึกสอนและเพื่อน ๆ ในร้านอาหาร

จาก 2 คลิปแรก สตีฟ ไซมอน ประธานสมาคมนักเทนนิสอาชีพหญิง (WTA) กล่าวเมื่อวันที่ 20 พ.ย. ว่าไม่ชัดเจนว่านักเทนนิสผู้นี้ "มีอิสระและสามารถตัดสินใจทำอะไรได้ด้วยตัวเอง โดยไม่มีการบีบบังคับหรือถูกแทรกแซง"

สมาคมนักเทนนิสอาชีพหญิง ได้ออกมาเตือนแล้วว่าอาจยกเลิกรายการการแข่งขันเทนนิสในจีนทั้งหมดหากไม่มีหลักฐานยืนยันว่าเธอปลอดภัยดี