ปฏิกิริยาสื่อเมื่อได้เห็นโฉมหน้าโฆษกตาลีบัน

ตอนที่นายซาบิฮุลเลาะห์ มูจาฮิด โฆษกของตาลีบัน เปิดแถลงข่าวเมื่อวันที่ 17 ส.ค. นับเป็นครั้งแรกที่ผู้สื่อข่าวที่เกาะติดข่าวในอัฟกานิสถานได้เห็นโฉมหน้าของเขา เพราะที่ผ่านมาโฆษกตาลีบันปฏิบัติการอยู่ใต้เงามืด และสื่อสารกับนักข่าวด้วยการให้สัมภาษณ์ทางโทรศัพท์เท่านั้น

ยัลดา ฮาคิม ผู้สื่อข่าวบีบีซีบอกว่าเธอถึงกับ "ตะลึง" ที่ได้เห็นหน้าของผู้ชายที่เธอคุยด้วยมานานกว่าสิบปี ได้เห็นเขาตอบคำถามแรกจากนักข่าวที่เป็นผู้หญิง และดูเหมือนว่าโฆษกตาลีบันพยายามสื่อให้เห็นว่าตาลีบันต้องการสมานฉันท์ เขาบอกกับนักข่าวอีกคนหนึ่งว่า "เราไม่ต้องการสร้างศัตรูทั้งภายในหรือภายนอก"

แต่ฮาคิมบอกว่า สิ่งที่โฆษกตาลีบันพูดนั้นต่างจากสิ่งที่เธอเคยได้ยินได้ฟังจากเขาในอดีต "ข้อความเหล่านี้เป็นข้อความแสดงถึงความแข็งกร้าว ทำให้คุณคิดว่าผู้ชายคนนี้กระหายเลือดคนอเมริกัน กระหายเลือดใครก็ตามที่อยู่ในรัฐบาลอัฟกัน" แต่ตอนนี้เขามานั่งแถลงข่าวยืนยันว่าจะไม่มีการแก้แค้นใครทั้งนั้น ทั้งที่ตลอดเวลาที่ผ่านมานายมูจาฮิด "ออกแถลงการณ์สะท้อนความกระหายเลือด แล้วจู่ ๆ กลับกลายมาเป็นคนที่รักสันติ มันเป็นอะไรที่รับได้ยาก"

จริง ๆ แล้วนายมูจาฮิด มานั่งในตำแหน่งที่เคยเป็นของผู้อำนวยการศูนย์สื่อมวลชนและข่าวสารของอัฟกานิสถาน ที่ถูกนักรบตาลีบันสังหารไปเมื่อต้นเดือนนี้เอง และเขาเองก็ออกมาอ้างว่าตาลีบันเป็นผู้สังหารผู้อำนวยการศูนย์สื่อมวลชนฯ ที่เสียชีวิต "ในปฏิบัติการพิเศษ"

นักข่าวต่างประเทศหลายคนโพสต์ข้อความทางทวิตเตอร์อธิบายความรู้สึกเมื่อได้เห็นหน้านายมูจาฮิด จอห์น ซิมป์สัน ผู้สื่อข่าวบีบีซีอีกคนหนึ่งก็โพสต์ข้อความด้วย เขาบอกว่านายมูจาฮิด "ดูไม่ใช่คนรุนแรง สุภาพ แต่เป็นเวลาหลายปีที่คาดกันว่าชายที่ไร้ตัวตนคนนี้ อาจมีมากกว่าหนึ่งคน"

ลิซ ดูเซ็ท หัวหน้านักข่าวต่างประเทศของบีบีซี บอกว่าในอดีตนักข่าวได้แต่ต่อสายพูดคุยกับนายมูจาฮิดทางโทรศัพท์บ้าน และบางคนบอกว่าผู้ชายที่ออกมานั่งแถลงข่าวเมื่อไม่กี่วันก่อนดูเด็กเกินไปที่จะเป็นคนเดียวกับคนที่นักข่าวคุยด้วยมานานหลายปี

"มีการคาดเดากันมาหลายปีว่าชื่อที่ใช้นั้นเป็นชื่อที่ตั้งขึ้นเอง และมี "ซาบิฮุลเลาะห์" ที่ผลัดเปลี่ยนกันมาหลายคน แต่ตอนนี้เรายอมรับกันแล้วว่าซาบิฮุลเลาะห์คนนั้นคือซาบิฮุลเลาะห์ มูจาฮิด แต่ว่าเขาอาจจะไม่ใช่ก็ได้" ดูเซ็ทบอก

ขณะที่ฮาคิมเห็นว่าการทำอะไรลึกลับเป็นปริศนานั้นเป็นเรื่องถนัดของตาลีบัน

"นี่คือสิ่งที่เป็นตัวตนของตาลีบัน พวกเขามีระบบ และอุดมการณ์ ไม่มีอะไรที่เกิดขึ้นโดยอุบัติเหตุ การสร้างภาพความลึกลับให้ใครสักคน แล้วจู่ ๆ ก็ให้เขาเผยโฉมออกมา ไม่มีใครจะเขียนสคริปต์ได้ดีกว่านี้อีกแล้ว" ฮาคิมบอก

แต่ไม่ว่านายมูจาฮิดจะเป็นคน ๆ เดียวหรือไม่ก็ตาม ฮาคิมบอกว่าเธอระแวดระวังกับคำพูดของเขาที่พูดตอนออกมาแถลงข่าวเมื่อวันที่ 17 ส.ค.

"สิ่งที่พึงระวังก็คือเรื่องกฎหมายชารีอะห์ ที่ฟังแล้วทำให้เสียวสันหลัง" นักข่าวบีบีซีบอก "พวกเขายังไม่ได้บอกว่าจะเป็นอย่างไร"

"กับตาลีบันนี่ พวกเขาตบตา ดูมีเสน่ห์ รู้ว่าจะใช้ภาษาอย่างไร และคุณก็ไม่ค่อยแน่ใจว่าควรเชื่อพวกเขารึเปล่า" ฮาคิมบอก

"มันมีอะไรที่เป็นปริศนาอยู่อีกมาก…แต่เรารู้รึเปล่าว่าจริง ๆ แล้วพวกเขาคือใครกันแน่"