โควิด-19 : ชุดตรวจเชื้อเร็วกับวิธีปลอมผลของนักเรียนอังกฤษหวังได้กักตัวอยู่บ้าน
ที่มาของภาพ, Getty Images
ในขณะที่หลายประเทศยังคงขาดแคลนชุดตรวจหาเชื้อโควิด-19 ที่มักมีราคาแพง แต่วัยรุ่นอังกฤษบางกลุ่มซึ่งได้รับแจกชุดตรวจหาเชื้อด้วยตนเองจากทางโรงเรียน กลับทดลองใช้สารพัดวิธีปลอมแปลงผลตรวจให้เป็นบวก เพื่อที่จะได้หยุดเรียนและกักตัวอยู่บ้าน ทั้งที่ไม่ได้ติดเชื้อโควิดแต่อย่างใด
สื่อในอังกฤษหลายสำนักรายงานว่า มีการเผยแพร่คลิปแสดงวิธีปลอมผลตรวจโควิดดังกล่าวทางแอปพลิเคชันสื่อสังคมออนไลน์ TikTok เป็นจำนวนหลายคลิปด้วยกัน โดยคลิปที่ติดแฮชแท็ก #fakecovidtest นั้นมียอดการเข้าชมถึง 6.5 ล้านครั้ง โดยผู้ชมและแชร์คลิปส่วนใหญ่เป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา
คลิปเหล่านี้ทดลองใช้สารที่เป็นกรดอย่างเช่นน้ำมะนาว น้ำอัดลม น้ำส้มสายชู ซอสแอปเปิล ผลไม้รสเปรี้ยวอย่างลูกกีวี หรือแม้แต่ยาแก้ไอ สารระงับกลิ่นกาย สบู่ล้างมือ และผลิตภัณฑ์ที่ใช้หลังโกนหนวดบางยี่ห้อ เพื่อทำให้ชุดตรวจหาเชื้อโควิดด้วยตนเองแบบรู้ผลเร็วใน 30 นาที แสดงผลบวกเทียม (false positive) ซึ่งจะทำให้นักเรียนผู้นั้นพร้อมทั้งเพื่อนร่วมชั้นถูกแยกกักตัวที่บ้านเป็นเวลาอย่างน้อย 14 วันในทันที
บรรดาผู้บริหารการศึกษาของสหราชอาณาจักรต่างออกมาแสดงความเห็นต่อเรื่องนี้ว่า การเผยแพร่วิธีปลอมผลตรวจหาเชื้อเป็นพฤติกรรมที่ไร้ประโยชน์อย่างยิ่ง โดยไม่ช่วยสนับสนุนให้โรงเรียนต่าง ๆ สามารถจัดการเรียนการสอนต่อไปได้ ท่ามกลางภาวะที่เกิดโรคระบาดเช่นนี้ แม้ว่าทางโรงเรียนจะใช้วิธีแยกนักเรียนเป็นกลุ่มย่อยหรือบับเบิล (bubble) เพื่อป้องกันการแพร่ระบาดของโควิดแล้วก็ตาม
ที่มาของภาพ, Tik Tok
สำหรับอุปกรณ์ที่นักเรียนได้รับแจกให้ตรวจหาเชื้อเองที่บ้านนั้น เป็นชุดทดสอบที่เรียกว่า lateral flow test ซึ่งมีลักษณะคล้ายชุดตรวจการตั้งครรภ์ โดยจะทำหน้าที่ตรวจจับแอนติเจนที่ได้จากสารคัดหลั่งภายในร่างกาย ด้วยเทคนิคแยกสารก่อภูมิต้านทานผ่านการไหลในแนวราบ (lateral flow)
ผู้ใช้งานชุดทดสอบแบบนี้จะใช้ไม้เก็บตัวอย่างป้ายที่ต่อมทอนซิลในลำคอ รวมทั้งส่วนลึกของโพรงจมูก ก่อนจะนำมาจุ่มในน้ำยาทดสอบและเทส่วนผสมที่ได้ลงบนแถบทดสอบ หากมีแอนติเจนหรือสารก่อภูมิต้านทานปะปนอยู่ แถบบนชุดทดสอบที่มีสารแอนติบอดีดักไว้จะทำปฏิกิริยาเปลี่ยนเป็นสีเด่นชัดขึ้นภายใน 30 นาที
ศาสตราจารย์มาร์ก ลอร์ก ผู้เชี่ยวชาญด้านเคมีจากมหาวิทยาลัยฮัลล์ของสหราชอาณาจักร อธิบายในบทความบนเว็บไซต์ The Conversation ว่าการใช้สารที่เป็นกรดสามารถทำลายโครงสร้างของแอนติบอดีบนชุดตรวจหาเชื้อ ทำให้มันทำงานผิดปกติได้ โดยเศษชิ้นส่วนโปรตีนจากแอนติบอดีที่ถูกกรดทำลาย อาจไปจับตัวกับอนุภาคทองคำที่เป็นตัวยึดแอนติบอดีไว้บนชุดตรวจ ทำให้เกิดการแสดงผลบวกเทียมตรงช่องตัวอักษร T ขึ้นมาได้
ที่มาของภาพ, Getty Images
ชุดทดสอบ lateral flow test มีความไวสูง จึงมีโอกาสแสดงผลผิดพลาดเพราะเกิดการปนเปื้อน รวมทั้งปลอมแปลงผลตรวจได้ง่ายดังรายงานข้างต้น แต่อย่างไรก็ตาม มีผู้เสนอให้ตรวจยืนยันผลด้วยชุดทดสอบ PCR อีกครั้งเพื่อความแน่ใจ และอาจขอความร่วมมือผู้ปกครองให้ช่วยสอดส่องบุตรหลาน หรือบังคับให้นักเรียนมาตรวจหาเชื้อที่โรงเรียนเท่านั้น
ด้านผู้บริหาร Tik Tok ยืนยันว่าจะลบคลิปที่มีเนื้อหาไม่เหมาะสม สร้างความเข้าใจผิด และทำให้เยาวชนตกอยู่ในอันตรายอย่างแน่นอน โดยเฉพาะอย่างยิ่งคลิปที่เกี่ยวกับโรคและวัคซีนโควิด-19
