กลุ่มชาติร่ำรวย 7 ประเทศเห็นพ้องยกเครื่องระบบการเก็บภาษีของโลก

กลุ่มประเทศอุตสาหกรรมชั้นนำของโลก (จี 7) เห็นพ้องในข้อตกลงครั้งประวัติศาสตร์ในการปฏิรูประบบการเก็บภาษีบริษัทข้ามชาติยักษ์ใหญ่ เพื่อแก้ปัญหาการใช้ช่องโหว่ทางกฎหมายหลบเลี่ยงภาษี และเพื่อเพิ่มรายได้ให้รัฐบาลชาติต่าง ๆ

การบรรลุข้อตกลงครั้งนี้มีขึ้นระหว่างการประชุมของรัฐมนตรีคลังกลุ่มประเทศจี 7 ในกรุงลอนดอน ของอังกฤษ วันนี้ (5 มิ.ย.) โดยมีจุดประสงค์สำคัญ 2 ประการ คือ เพื่อกำหนดให้บริษัทข้ามชาติต่าง ๆ จ่ายภาษีในประเทศที่ดำเนินธุรกิจอยู่ ไม่ใช่เฉพาะประเทศที่จดทะเบียนธุรกิจ

นอกจากนี้ ที่ประชุมยังเห็นพ้องในหลักการที่กำหนดอัตราการเรียกเก็บภาษีเงินได้นิติบุคคลขั้นต่ำไว้ที่ 15% เพื่อป้องกันประเทศต่าง ๆ ตัดราคาภาษีเพื่อดึงดูดนักลงทุน ซึ่งจะทำให้เกิดปัญหาการแข่งขันไปสู่จุดเสื่อมหรือจุดต่ำสุด (race to the bottom) ที่นำไปสู่การลดค่าแรงคนงานเพื่อประหยัดรายจ่ายของผู้ประกอบการ

คาดว่าบริษัทที่จะได้รับผลกระทบจากมาตรการเหล่านี้คือธุรกิจด้านเทคโนโลยีชั้นนำของโลก อาทิ แอมะซอน เฟซบุ๊ก และกูเกิล เป็นต้น

ข้อตกลงมีอะไรบ้าง

กลุ่มจี 7 แถลงว่า ข้อกำหนดที่ให้บริษัทข้ามชาติต้องเสียภาษีในประเทศที่ดำเนินธุรกิจนั้นเรียกว่า "หลักการที่ 1" ของข้อตกลงนี้ ซึ่งจะมีผลบังคับใช้กับบริษัทข้ามชาติที่มีอัตรากำไรขั้นต้น 10%

ส่วนบริษัทที่มีกำไรเกิน 20% จากอัตรากำไรขั้นต้น 10% ก็จะถูกเฉลี่ยและเสียภาษีในประเทศที่บริษัทนั้น ๆ ดำเนินธุรกิจอยู่

ปัจจุบัน บริษัทยักษ์ใหญ่หลายแห่งมักใช้ช่องโหว่ทางกฎหมายเพื่อหลบเลี่ยงการเสียภาษีด้วยกลยุทธ์ต่าง ๆ เช่น การตั้งบริษัทสาขาในประเทศที่มีการเรียกเก็บภาษีเงินได้นิติบุคคลในอัตราต่ำแล้วยื่นเสียภาษีที่นั่น แม้ว่าบริษัทจะมีผลกำไรส่วนใหญ่มาจากยอดขายในประเทศอื่นก็ตาม

มีรายงานในสัปดาห์นี้ว่า บริษัทย่อยของไมโครซอฟท์ในประเทศไอร์แลนด์ไม่ต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลเลยเมื่อปีที่แล้ว แม้จะมีกำไรถึง 3.15 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ราว 9.76 ล้านล้านบาท) เนื่องจากมีการจดทะเบียนบริษัทในเบอร์มิวดา ซึ่งเป็นดินแดนโพ้นทะเลของสหราชอาณาจักรในมหาสมุทรแอตแลนติกที่ไม่มีการเรียกเก็บภาษีนิติบุคคลหรือภาษีเงินได้

ข้อตกลงนี้ส่งผลดีอย่างไร

ข้อตกลงของกลุ่มจี 7 ซึ่งประกอบไปด้วย สหรัฐฯ แคนาดา สหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส เยอรมนี อิตาลี และญี่ปุ่น จะช่วยนำรายได้จากการเรียกเก็บภาษีเข้ารัฐได้มหาศาล และช่วยให้รัฐบาลประเทศต่าง ๆ สามารถปลดหนี้ที่เกิดขึ้นในวิกฤตโควิด-19 ได้

โดยหลังจากการเจรจามานานหลายปี กลุ่มจี 7 จะเดินหน้าผลักดันให้ประเทศอื่น ๆ นำมาตรการเหล่านี้ไปใช้ด้วย ซึ่งรวมถึงที่ประชุมกลุ่มจี 20 ที่จะมีขึ้นในเดือนหน้า

นายริชี สุนัค รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังของสหราชอาณาจักร ระบุว่า ข้อตกลงนี้ถูกออกแบบมาเพื่อสร้างความเสมอภาคในการแข่งขันของบริษัทข้ามชาติ

"หลังจากหารือมานานหลายปี รัฐมนตรีคลังกลุ่มจี 7 ได้บรรลุข้อตกลงครั้งประวัติศาสตร์ในการปฏิรูประบบภาษีโลกเพื่อให้เหมาะสมกับโลกในยุคดิจิทัล" เขากล่าว