ค้นพบค่างสายพันธุ์ใหม่ในเมียนมา แต่ "กำลังเสี่ยงสูญพันธุ์" จากจำนวนประชากรที่เหลืออยู่ราว 200 ตัว

นักวิทยาศาสตร์เพิ่งค้นพบค่างสายพันธุ์ใหม่ในพื้นที่ป่าของเมียนมา แต่ยังไม่ทันไร มันก็ตกอยู่ในสถานะเสี่ยงสูญพันธุ์เสียแล้ว

ค่างชนิดพันธุ์ใหม่นี้มีชื่อว่าโพพา แลงเกอร์ (Popa langur) ซึ่งเป็นชื่อที่ตั้งขึ้นตามภูเขาโพพา (Mount Popa) ถิ่นที่อยู่ของมัน ซึ่งคาดว่ามีประชากรเหลืออยู่เพียงราว 200 ตัว และกำลังเผชิญความเสี่ยงจากการถูกล่าและการสูญเสียที่อยู่อาศัย ทำให้พวกมันอยู่ในภาวะเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ขั้นวิกฤต

ค่างกินใบไม้เป็นอาหาร พบได้ทั่วไปในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แต่ค่างที่เพิ่งถูกค้นพบใหม่นี้มีความโดดเด่นที่รอยสีขาวบริเวณตาและมีขนสีเทา

นักวิทยาศาสตร์สงสัยมานานแล้วว่า อาจจะมีลิงสายพันธุ์ใหม่อยู่ในเมียนมา โดยพิจารณาจากดีเอ็นเอที่สกัดมาจากมูลของค่างป่า แต่เป็นเรื่องที่ยากที่จะหาหลักฐานมาพิสูจน์

ด้วยข้อมูลที่มีอยู่ไม่มาก นักวิทยาศาสตร์ได้ลองใช้ตัวอย่างทางประวัติศาสตร์ที่ถูกเก็บไว้ในพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์หลายแห่งทั้งในกรุงลอนดอนของอังกฤษ, เมืองไลเดนของเนเธอร์แลนด์, นครนิวยอร์กของสหรัฐฯ และสิงคโปร์

นักสำรวจที่เข้าไปในเมียนมาช่วงแรก ๆ ได้เก็บตัวอย่างค่างไว้หลายตัวอย่าง ซึ่งไม่เคยถูกนำไปตรวจสอบอย่างละเอียดมาก่อน

นักวิจัยได้สกัดดีเอ็นเอและตรวจวัดลักษณะทางกายภาพ อย่างเช่นหางและความยาวหู ซึ่งพวกเขาได้นำมาเปรียบเทียบกับประชากรค่างที่อยู่ตามธรรมชาติ

วิธีการนี้ช่วยทำให้ค้นพบค่างสายพันธุ์ใหม่คือ โพพา แลงเกอร์ (Popa langur) ซึ่งถูกพบเฉพาะในป่าบริเวณหนึ่งทางตอนกลางของเมียนมาเท่านั้น ค่างสายพันธุ์นี้ส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าบริเวณไหล่เขาโพพาอันเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์

แฟรงก์ มอมเบิร์ก จากกลุ่มอนุรักษ์ฟอนาแอนด์ฟลอรา อินเตอร์เนชั่นแนล (Fauna & Flora International) กล่าวว่า การทราบรายละเอียดในทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับค่างสายพันธุ์นี้ จะช่วยด้านการอนุรักษ์ได้

เขาบอกกับ บีบีซี นิวส์ ว่า "โพพา แลงเกอร์ ที่เพิ่งได้รับการตั้งชื่อใหม่ กำลังเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ขั้นวิกฤต และกำลังจะสูญพันธุ์ ดังนั้นจึงเป็นเรื่องสำคัญอย่างยิ่งในการคุ้มครองประชากรค่างที่เหลืออยู่ และต้องร่วมมือกับชุมชนในพื้นที่รวมถึงผู้มีส่วนเกี่ยวข้องจากภาคเอกชนในการปกป้องของพวกมัน"

ปัจจุบันมีค่างสายพันธุ์ใหม่นี้เหลืออยู่ประมาณ 200-250 ตัวเท่านั้น ซึ่งแบ่งเป็น 4 ฝูงใหญ่ที่อาศัยอยู่แยกกัน

ในช่วงประมาณ 10 ปีที่ผ่านมา เมียนมาเปิดประเทศและร่วมมือกับนักวิทยาศาสตร์ต่างชาติมากขึ้น ซึ่งได้นำไปสู่การค้นพบสัตว์สายพันธุ์ใหม่ในวงการวิทยาศาสตร์ รวมถึงสัตว์เลื้อยคลานและสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำหลายชนิด แต่การค้นพบค่างสายพันธุ์ใหม่เป็นเรื่องที่ไม่ค่อยเกิดขึ้น

คริสเตียน โรส จากห้องปฏิบัติการพันธุกรรมไพรเมตที่ศูนย์ไพรเมตเยอรมนี (German Primate Centre) ในเมืองเกิททิงเงินกล่าวว่า ค่างสายพันธุ์นี้ถูกคุกคามจากการสูญเสียที่อยู่อาศัยและการล่าสัตว์

เขากล่าวว่า "การล่าสัตว์เป็นปัญหาใหญ่ แต่ภัยคุกคามที่รุนแรงกว่านั้นคือ ถิ่นอาศัยเกือบจะหายไปหมดแล้ว และจำนวนของมันได้ลดลง แบ่งเป็นกลุ่มย่อย ๆ และแยกตัวออกจากกันมากขึ้น เนื่องจากการบุกรุกของมนุษย์"

รายละเอียดของการค้นพบนี้อยู่ในวารสาร Zoological Research

การศึกษาทางพันธุกรรมหลายชิ้นค้นพบว่า โพพา แลงเกอร์ (Trachypithecus popa—ทราชีพิเทคัส โพพา) แยกตัวออกมาจากค่างสายพันธุ์อื่น ๆ ราว 1 ล้านปีก่อน