ไฟป่าออสเตรเลีย : สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม นก และสัตว์เลื้อยคลานตายไปเกือบ 5 ร้อยล้านตัวจริงหรือเปล่า
ที่มาของภาพ, AFP
โดย ทีม Reality Check
บีบีซีนิวส์
มีรายงานฉบับหนึ่งประเมินว่ามีสัตว์ในออสเตรเลียตายจากไฟป่าไปแล้วเกือบ 5 ร้อยล้านตัว และถูกนำไปเผยแพร่อย่างกว้างขวาง
นี่เป็นตัวเลขที่คาดการณ์โดย ศ.คริส ดิคแมน ผู้เชี่ยวชาญด้านความหลากหลายทางชีวภาพจากมหาวิทยาลัยซิดนีย์
เขาตีพิมพ์แถลงการณ์อธิบายว่าเขาไปได้ตัวเลขนี้มาได้อย่างไร แถลงการณ์นี้พูดถึงจำนวนสัตว์ที่ได้รับผลกระทบ ไม่ใช่ที่กำลังตายเพราะไฟป่าโดยตรง
ตัวเลขดังกล่าวนำมาจากรายงานที่เขาร่วมเขียนให้ กองทุนสัตว์ป่าโลกสากล (World Wide Fund for Nature หรือ WWF) เมื่อปี 2007 ที่พูดถึงผลกระทบที่สัตว์ป่าได้รับจากการถางพื้นที่ป่าในรัฐนิวเซาท์เวลส์ โดยประเมินว่า โดยเฉลี่ยจะมีสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม 17.5 ตัว นก 20.7 ตัว และสัตว์เลื้อยคลาน 129.5 ตัว ต่อพื้นที่ 1 หมื่น ตร.ม.
จากนั้นนักวิจัยก็นำตัวเลขนี้ไปคูณจำนวนพื้นที่ที่ถูกไฟไหม้เสียหาย
"เราประเมินว่าในพื้นที่ 3 หมื่น ตร.กม. เฉพาะในนิวเซาท์เวลส์ ที่ถูกเผาไหม้จนถึงประมาณ 10 วันก่อน มีสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม นก และสัตว์เลื้อยคลานที่ได้รับผลกระทบจากไฟป่ามากถึง 480 ล้านตัว" ศ.ดิคแมน กล่าว
"แน่นอนว่า สัตว์ใหญ่อย่างจิงโจ้ นกอีมู และแน่นอน นกหลายชนิด จะสามารถหนีออกจากพื้นที่ขณะไฟลุกลามเข้ามาได้" เขาบอกกับรายการ BBC Breakfast
"ผมคิดว่าเป็นสัตว์ประเภทที่ไม่ได้เคลื่อนไหวมาก และที่ตัวเล็กกว่า และต้องพึ่งพาอาศัยป่า ที่ได้รับผลกระทบโดยตรง"
อย่างไรก็ดี ศ.ดิคแมน กล่าวเสริมว่า สัตว์หลายตัวที่รอดชีวิตจากไฟป่าจะต้องมาตายทีหลังเพราะว่าไม่มีอาหารและที่อยู่อาศัย
โคลิน บีล นักนิเวศวิทยาจากมหาวิทยาลัยยอร์กในอังกฤษ บอกกับทีม Reality Check ของบีบีซีว่า นั่นอาจเป็นการกล่าวเกินจริง
"ในพื้นที่ในแอฟริกาที่ผมทำงาน ผมมั่นใจว่ามีนกน้อยมากที่ตายจากไฟป่าโดยตรง พวกมันสามารถบินหนีจากไฟได้ และแน่นอน ที่ออสเตรเลียก็เช่นกัน"
ที่มาของภาพ, Reuters
แต่ตัวเลขนี้ก็ยังทำให้เกิดคำถามบางประการ ก่อนอื่นเลย นั่นเป็นเลขประเมินที่รัฐนิวเซาท์เวลส์ แต่ไฟได้ลุกลามไปยังรัฐวิกตอเรียด้วยแล้ว
นอกจากนี้ พื้นที่ 3 หมื่น ตร.กม. ก็เป็นตัวเลขที่เก่าไปแล้ว และไฟได้ลุกลามไปที่อื่นแล้ว นั่นหมายความว่า มีความเป็นไปได้ที่จะมีสัตว์ได้รับผลกระทบมากกว่าที่คาดการณ์ไว้
ต้องอย่าลืมว่า นี่เป็นเพียงตัวเลขประเมินเท่านั้น ผู้เขียนรายงานย้ำว่าตั้งใจตั้งตัวเลขให้อยู่ในระดับขั้นต่ำ ไม่สามารถสรุปได้อย่างชัดเจนว่า จริง ๆ แล้ว ตัวเลขสัตว์เลื้อยคลานมีเท่าไร และ 3 ใน 4 ของจำนวนสัตว์ทั้งหมดนี้เป็นสัตว์เลื้อยคลาน
"การประเมินจากความหนาแน่นของสัตว์ในบริเวณใดบริเวณหนึ่งไม่สามารถประยุกต์ใช้ได้กับสัตว์หลายสายพันธุ์ เพราะเช่นนี้จึงต้องประเมินตัวเลขจากความหนาแน่นของสัตว์สายพันธุ์อื่น" ทอม โอลิเวอร์ ศาสตราจารย์ด้านนิเวศวิทยาประยุกต์ จากมหาวิทยาลัยเรดดิ้ง กล่าว
โคลิน บีล เสริมว่า แม้ว่าจะหาตัวเลขประเมินได้ยากว่าสัตว์เลื้อยคลานสามารถเอาชีวิตรอดจากไฟได้ดีแค่ไหน แต่ในพื้นที่คล้าย ๆ กันในออสเตรเลีย สัตว์เลื้อยคลานส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในดิน
"ดินเป็นฉนวนกันความร้อนที่ดีมาก และสัตว์เลื้อยคลานที่มุดตัวลงในดินสามารถเอาชีวิตรอดได้ดีแน่ ๆ แม้จะเป็นช่วงที่ไฟลุกลามอย่างรุนแรง" บีล กล่าว "มีความเป็นไปได้น้อยมากที่สัตว์ที่ได้รับผลกระทบจากไฟส่วนใหญ่จะตาย แต่เราก็ยังต้องถามต่อว่าพวกมันจะมีชีวิตรอดในระยะยาวหรือเปล่า"
