เบร็กซิท : อียูเห็นพ้องข้อตกลงสหราชอาณาจักรออกจากสหภาพยุโรป รอรัฐสภาอังกฤษเห็นชอบ

คณะผู้เจรจาต่อรองเรื่องการถอนตัวของสหราชอาณาจักร (ยูเค) ออกจากสหภาพยุโรป (อียู) หรือเบร็กซิท ตกลงกันในรายละเอียดได้แล้ว แต่พรรคเดโมแครติกยูเนียนนิสต์ หรือดียูพี พรรคการเมืองไอร์แลนด์เหนือยังคัดค้าน

สำหรับข้อเสนอของนายบอริส จอห์นสัน นายกรัฐมนตรีอังกฤษ นั้นคือการถอนเรื่องแบ็กสต็อป (backstop) ซึ่งหมายถึงการไม่ปิดกั้นพรมแดนระหว่างไอร์แลนด์เหนือกับประเทศสาธารณรัฐไอร์แลนด์ ออกไปจากข้อตกลง โดยนายจอห์นสันหวังว่าการทำเช่นนี้จะทำให้เขายังได้เสียงสนับสนุนจากฝ่ายสนับสนุนเบร็กซิทในพรรคคอนเซอร์เวทีฟเอง และจากพรรคดียูพี อย่างไรก็ดี การลาออกของ ส.ส. และการปลดผู้ควบคุมเสียงในสภา (วิป) ของพรรคคอนเซอร์เวทีฟกว่า 20 คน ทำให้นายจอห์นสันอาจตกที่นั่งลำบากในสภา

เรื่องพรมแดนระหว่างไอร์แลนด์เหนือ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของสหราชอาณาจักร กับสาธารณรัฐไอร์แลนด์ ซึ่งเป็นประเทศสมาชิกของอียูนั้น ถือเป็นประเด็นสำคัญในการเจรจาเบร็กซิทครั้งนี้ เพราะหากไม่สามารถตกลงกันได้ และมีการกำหนดพรมแดนแบบเข้มงวดที่เรียกว่า hard border ซึ่งมีการตั้งด่านตรวจคนเข้าเมืองและด่านตรวจศุลกากรนั้น ก็จะส่งผลกระทบในหลายด้าน เช่น ด้านการค้า และความมั่นคง ซึ่งอาจนำไปสู่การขอแยกตัวเป็นเอกราชของไอร์แลนด์เหนือได้ในท้ายที่สุด

ผู้สื่อข่าวบีบีซีรายงานว่า เป็นที่เข้าใจว่าตามข้อตกลงใหม่ ไอร์แลนด์เหนือจะได้รับการปฏิบัติด้านศุลกากรที่แตกต่างออกไปจากส่วนอื่น ๆ ของสหราชอาณาจักร ซึ่งสิ่งนี้เป็นข้อกังวลอย่างหนักของพรรคดียูพี ซึ่งเคยยอมรับและเห็นพ้องมาตั้งแต่สองปีก่อนว่าจะออกเสียงสนับสนุนพรรคคอนเซอร์เวทีฟในการลงมติครั้งสำคัญในสภาสามัญชน

อย่างไรก็ดี เป็นที่ชัดเจนแล้วว่านับจากนี้จะไม่มีการกำหนดพรมแดนแบบเข้มงวด โดยทุกฝ่ายไม่ต้องการให้มีการตั้งด่านศุลกากรที่พรมแดนไอร์แลนด์เหนือและสาธารณรัฐไอร์แลนด์

โดยอียูเองได้ปฏิเสธข้อเสนอของนายจอห์นสันก่อนหน้านี้ ที่เสนอให้ตั้งด่านตรวจศุลกากรในจุดที่ห่างไปจากพรมแดน ดังนั้นการตรวจตราทางศุลกากรจะเกิดขึ้นภายในพรมแดนสหราชอาณาจักรเอง บริเวณท่าเรือตามแนวทะเลไอริช ในช่วงที่อยู่ระหว่างเกาะบริเตนใหญ่และไอร์แลนด์เหนือ

ผู้สื่อข่าวบีบีซีบอกด้วยว่า ในขณะที่นายฌอง-โคลด ยุงเกอร์ ประธานคณะกรรมาธิการยุโรป เห็นว่าสิ่งที่ตกลงกันนี้ "เป็นข้อตกลงที่ยุติธรรมและเท่าเทียม" แต่นายเจเรมี คอร์บิน หัวหน้าพรรคเลเบอร์ มองว่าเป็นข้อตกลง "ที่แย่กว่าเดิม และเห็นว่า ส.ส.ในสภาไม่ควรลงมติยอมรับข้อตกลงนี้

ขณะเดียวกัน นายยุงเกอร์ ได้ปฏิเสธเรื่องที่อียูจะยอมขยายเส้นตายเบร็กซิทออกไปหลังวันที่ 31 ต.ค. โดยเขาเผยกับผู้สื่อข่าวว่าไม่มีความจำเป็นที่ต้องขยายเส้นตายออกไป เพราะได้บรรลุข้อตกลงในการถอนตัวแล้ว

หลังมีรายงานข่าวเรื่องการตกลงกันได้ระหว่างอียูและสหราชอาณาจักร ได้ทำให้ค่าเงินปอนด์ปรับตัวขึ้นไปมากกว่า 1% เมื่อเทียบกับเงินดอลลาร์สหรัฐฯ โดย 1 ปอนด์แลกได้ 1.29 ดอลลาร์สหรัฐฯ

ข้อตกลงใหม่ของ บอริส จอห์นสัน มีอะไรบ้าง

ในข้อตกลงใหม่ที่สหราชอาณาจักรและอียูเห็นพ้องกันครั้งนี้ ยังคงเนื้อหาสาระเดิมถึง 95% จากข้อตกลงที่อดีตนายกรัฐมนตรีเทรีซา เมย์ เคยทำไว้กับอียู แต่ถูกสภาฯ ของอังกฤษคว่ำไปก่อนหน้านี้

อย่างไรก็ตาม มีการนำข้อปฏิบัติใหม่มาแทนที่แผน "แบ็กสต็อป" (backstop) ที่ระบุถึงการไม่ปิดกั้นพรมแดนระหว่างไอร์แลนด์เหนือกับสาธารณรัฐไอร์แลนด์ ซึ่งอยู่ในข้อตกลงเดิมของนางเมย์

โดยข้อตกลงนี้จะถูกนำเข้าสู่สภาผู้แทนราษฎรเพื่อให้มีการลงมติรับรองในวันที่ 19 ต.ค.นี้ ซึ่งจะเป็นครั้งแรกในศตวรรษนี้ที่จะมีการประชุมสภาผู้แทนราษฎรในวันเสาร์ โดยหากสภาฯ มีมติไม่เห็นชอบกับข้อตกลงใหม่นี้ ก็จะทำให้นายกรัฐมนตรีจอห์นสัน ต้องไปเจรจาขอเลื่อนกำหนดเบร็กซิทกับอียูออกไป 3 เดือน จากเดิมที่กำหนดไว้วันที่ 31 ต.ค.นี้ หรืออีกทางเลือกหนึ่งคือสภาฯ จะมีมติเห็นชอบให้ประเทศออกจากอียูโดยไร้ข้อตกลง

การเปลี่ยนแปลงที่สำคัญในข้อตกลงนี้ได้แก่:

- ไอร์แลนด์เหนือยังอยู่ในเขตศุลกากรของสหราชอาณาจักร แต่จะมีการใช้กฎระเบียบของอียูต่อสินค้าที่ส่งไปยังไอร์แลนด์เหนือ อย่างไรก็ตาม จะไม่มีการตรวจสอบทางศุลกากรบนเกาะไอร์แลนด์ แต่จะทำกันที่ท่าเรือฝั่งเกาะบริเตนใหญ่

- สำหรับสินค้าที่ข้ามจากเกาะบริเตนใหญ่มายังไอร์แลนด์เหนือและจะอยู่ที่นั่น จะไม่ต้องเสียภาษีนำเข้าของอียู

- จะไม่มีการเรียกเก็บภาษีอียูต่อสินค้าที่บุคคลนำข้ามพรมแดนไอร์แลนด์เหนือกับสาธารณรัฐไอร์แลนด์หากเป็นสินค้าเพื่อการอุปโภคและบริโภคเอง

- ตราบใดที่สินค้าไม่ได้ข้ามไปฝั่งสาธารณรัฐไอร์แลนด์ และเขตตลาดเดียวของอียู จะมีการใช้ระเบียบภาษีศุลกากรเฉพาะของสหราชอาณาจักร

- หลังออกจากอียูแล้ว สภาไอร์แลนด์เหนือ จะต้องให้ความยินยอมที่จะปฏิบัติตามระเบียบของอียูทุก 4 ปี แต่จะไม่มีทางเลือกที่จะลงมติวีโต้โดยพรรคดียูพี ตามข้อตกลงเดิม ทว่าจะใช้เพียงการตกลงเสียงข้างมากแบบธรรมดา

ทั้งนี้ สหราชอาณาจักรจะปฏิบัติตามกฎระเบียบของอียูต่อไปในช่วงเปลี่ยนผ่าน คือจนถึงสิ้นปี 2020 เพื่อให้ผู้ประกอบธุรกิจสามารถปรับตัวได้ทัน และจะมีการรับประกันสิทธิพลเมืองอียูที่พำนักในสหราชอาณาจักร และพลเมืองสหราชอาณาจักรที่อยู่ในอียู