จากดาวตลกสู่ประธานาธิบดี ผู้นำยูเครนคนใหม่มีนโยบายอะไรในการบริหารประเทศ

โวโลดีมีร์ เซเลนสกี นักการเมืองและนักแสดงตลก สาบานตนเข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดียูเครนเมื่อ 20 พ.ค. 2019 โดยชูปัญหาเร่งด่วนคือการยุติความขัดแย้งกับ กลุ่มติดอาวุธที่ได้รับการสนับสนุนจากรัสเซีย ทางตะวันออกของประเทศ

ในพิธีสาบานตนนี้ เขาประกาศยุบสภาและให้มีการเลือกตั้งก่อนกำหนดจากที่เคยคาดไว้ว่าจะจัดขึ้นในเดือน ต.ค. โดยหวังว่าจะแย่งที่นั่งในสภาผู้แทนราษฎรมาจากกลุ่มผู้สนับสนุนนายเปโตร โปโรเชนโก ปธน.คนที่แล้วได้

นายเซเลนสกี ซึ่งไม่มีประสบการณ์การเมืองมาก่อน ชนะการเลือกตั้งด้วยคะแนนล้นหลามเมื่อเดือนที่แล้ว เอาชนะ ปธน. โปโรเชนโก ซึ่งครองอำนาจมาตั้งแต่ปี 2014

"เราต้องเป็นเหมือนชาวไอซ์แลนด์ในเรื่องฟุตบอล เป็นเหมือนชาวอิสราเอลเรื่องการปกป้องดินแดนตัวเอง และเป็นเหมือนชาวญี่ปุ่นเรื่องเทคโนโลยี" ปธน.คนใหม่ของยูเครน กล่าว

ประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน แห่งรัสเซีย กล่าวว่าเขาจะยังไม่แสดงความยินดีต่อนายเซเลนสกีในโอกาสสาบานตน แต่จะรอดูความสำเร็จของเขาในการแก้ไขความขัดแย้งในภูมิภาคตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศ และพัฒนาความสัมพันธ์ระหว่างยูเครนและรัสเซีย

นายเซเลนสกีพูดเป็นนัยถึงรัสเซีย แต่ไม่ได้เอ่ยชื่อ โดยบอกว่า ชาวยูเครนต้องเป็นเหมือนชาวสวิสที่มีสามารถอยู่ได้ร่วมกันอย่างมีความสุข แม้จะมีการเห็นต่าง

"งานแรกของเราคือบรรลุข้อตกลงหยุดยิงในดอนบาส (ภูมิภาคทางตะวันออกของประเทศที่กลุ่มติดอาวุธที่ได้รับการสนับสนุนจากรัสเซียควบคุมอยู่)" นายเซเลนสกี ระบุ

นายเซเลนสกี สัญญาจะกวาดล้างปัญหาทุจริต แต่ก็แทบไม่ได้ให้รายละเอียดเรื่องนี้นักตั้งแต่ชนะการเลือกตั้งเมื่อวันที่ 21 เม.ย.

ในพิธีสาบานตน นายเซเลนสกี ได้รับมอบสิ่งของสีทองหลายชนิดที่เป็นสัญลักษณ์ของการดำรงตำแหน่งผู้นำประเทศ รวมถึงคทา ด้วย มีคณะประสานเสียงร้องเพลงสรรเสริญชาติเพื่อต้อนรับเขา

ช่องโทรทัศน์ของรัสเซียรายงานว่า ทางการรัสเซียไม่ได้รับคำเชิญเข้าร่วมพิธีแต่อย่างใด

เขากล่าวในพิธีเป็นภาษายูเครน แต่เปลี่ยนไปพูดภาษารัสเซียตอนที่พูดว่า "ผมเชื่อว่า บทสนทนาเจรจาจะเกิดขึ้นได้ เมื่อนักโทษชาวยูเครนได้ปล่อยตัวกลับ" ซึ่งเห็นได้ชัดว่าเป็นการส่งสารไปยังรัฐบาลรัสเซีย

ก่อนหน้านี้ มีการถกเถียงเกี่ยวกับวันสาบานตนเข้ารับตำแหน่งของเขา โดยนายเซเลนสกี อยากให้จัดพิธีวันอาทิตย์ ซึ่งเป็นวันรำลึกถึงเหยื่อผู้ถูกกดขี่ในยุคสตาลิน แต่รัฐสภาไม่เห็นด้วยและตกลงให้จัดในวันนี้แทน

เขาคือใคร

นายเซเลนสกี แสดงในซีรีส์ตลกเสียดสี Servant of the People ซึ่งดำเนินมาอย่างยาวนาน และตัวละครของเขาเองก็ได้เป็นประธานาธิบดีในเรื่องด้วย

เขาเล่นเป็นครูซึ่งอยู่ ๆ ก็ได้รับเลือกเป็นผู้นำสูงสุดประเทศหลังจากวิดีโอซึ่งเขาสบถด่าเรื่องปัญหาคอร์รัปชั่นได้รับการเผยแพร่อย่างกว้างขวาง เขาตั้งพรรคการเมืองชื่อเดียวกันกับชื่อพรรคในละคร

ด้วยความที่ไม่มีประสบการณ์ด้านการเมืองมาก่อน เขาใช้ความแตกต่างของตัวเองเป็นจุดหาเสียง แทนที่จะพูดถึงนโยบายที่จับต้องได้อย่างผู้สมัครคนอื่น ๆ

อย่างไรก็ดี เขาก็ยังได้รับชัยชนะ ได้คะแนนมากกว่า 70 เปอร์เซ็นต์

ความท้าทาย

นายเซเลนสกี ต้องจัดการกับปัญหาร้ายแรงมากมายที่ประเทศกำลังเผชิญอยู่ ไม่ว่าจะเป็นปัญหาคอร์รัปชั่นที่เป็นประเด็นหาเสียงหลัก ยกเลิกสิทธิคุ้มครอง ส.ส. จากการถูกฟ้องร้องดำเนินคดี และให้การจัดซื้อของกองทัพมีความโปร่งใสมากขึ้น

แต่สิ่งที่ท้าทายที่สุดสำหรับเขาน่าจะเป็นความขัดแย้งกับกลุ่มติดอาวุธที่ได้รับการสนับสนุนจากรัสเซีย ทางตะวันออกของประเทศ ระหว่างหาเสียง เขาบอกว่าอยากจะปรับความสัมพันธ์กับฝั่งตะวันออกของยูเครนเสียใหม่ และใช้ "สงครามทางข้อมูลอันทรงพลังในการทำให้ความขัดแย้งสิ้นสุด"

หลังจากที่รัสเซียผนวกรวมไครเมียเข้าเป็นส่วนหนึ่งของตนเมื่อปี 2014 การต่อสู้ในภูมิภาคนั้นทำให้มีผู้เสียชีวิตไปแล้ว 13,000 คน

มีสัญญาณแล้วว่า ปธน. วลาดิเมียร์ ปูติน ของรัสเซีย ต้องการจะทดสอบนักการเมืองหน้าใหม่ผู้นี้ โดยหลังจากการเลือกตั้งไม่นาน ปธน.ปูติน ทำให้ผู้ที่อยู่อาศัยในพื้นที่ตะวันออกของยูเครนซึ่งต้องการแบ่งแยกดินแดน ได้หนังสือเดินทางรัสเซียง่ายขึ้น

ทีมของนายเซเลนสกี โพสต์เฟซบุ๊กตอบโต้ว่า รัสเซียเป็นรัฐผู้รุกรานซึ่งทำสงครามกับยูเครน และเรียกร้องให้นานาชาติกดดันทั้งทางการทูตและใช้มาตรการคว่ำบาตร

จากละครสู่เรื่องจริง

บทวิเคราะห์โดย โจนาห์ ฟิชเชอร์ ผู้สื่อข่าวบีบีซีในกรุงเคียฟ

นายเซเลนสกี เคยทำมาหมดแล้ว แต่เป็นในละคร เขานั่งแท็กซี่ไปงานสาบานตนเข้ารับตำแหน่ง เขาไม่กล้าสัญญาอะไรแค่บอกว่าจะทำหน้าที่ให้ดีที่สุดเพื่อชาวยูเครน

ในวันนี้ เรื่องในละครกำลังเกิดขึ้นจริง และมันอาจจะไม่แตกต่างขนาดนั้น

แม้ว่าเขาไม่น่าจะนั่งแท็กซี่ไปงาน แต่ก็ได้โพสต์วิดีโอขอโทษชาวเคียฟแล้วว่าพิธีในวันนี้น่าจะทำให้รถติด

ในช่วงหนึ่งเดือนหลังชนะการเลือกตั้ง เขาไม่แถลงข่าวและไม่ให้สัมภาษณ์ ปล่อยให้ทีมที่ปรึกษาบอกกับประชาชนให้มั่นใจว่าเขารู้ว่าตัวเองกำลังทำอะไรอยู่