เครื่องบินรัสเซียตก : ฟ้าผ่าทำให้เครื่องบินตกได้หรือไม่

เครื่องบินของสายการบินแอโรฟลอตของรัสเซีย ต้องลงจอดฉุกเฉินที่ท่าอากาศยานเชเรเมเตียโว ในกรุงมอสโกช่วงเย็นวันที่ 5 พ.ค. ตามเวลาท้องถิ่น หลังจากเครื่องบินซุคฮอย ซุปเปอร์เจ็ต-100 เกิดเพลิงลุกไหม้ ทำให้ผู้โดยสารต้องหนีเอาตัวรอดด้วยการไถตัวลงจากทางออกฉุกเฉิน

เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นนี้ทำให้มีผู้เสียชีวิต 41 คน จากจำนวนผู้โดยสารและลูกเรือที่อยู่บนเครื่องบิน ทั้งสิ้น 78 คน

ผู้โดยสารที่รอดชีวิตมาได้บอกว่าเครื่องบินถูกฟ้าผ่าหลังจากเครื่องทะยานขึ้นได้ไม่นานและเพียงไม่กี่อึดใจหลังจากนั้นก็เกิดเพลิงลุกไหม้ ขณะที่นายเดนิส เยฟโดคิมอฟ นักบินประจำเครื่อง ให้สัมภาษณ์สื่อรัสเซียว่าสายฟ้าแลบที่เกิดขึ้นรบกวนการติดต่อสื่อสารระหว่างเครื่องบินและหอบังคับการบิน จนทำให้เขาต้องหันไปใช้ระบบฉุกเฉิน ในการควบคุมเครื่อง

อย่างไรก็ดี ทีมสืบสวนสาเหตุยังไม่ได้ให้ความเห็นใด ๆ ในเรื่องฟ้าผ่า ขณะที่เครื่องบินในยุคปัจจุบัน ถูกสร้างขึ้นให้มีระบบที่ทนต่อการได้รับผลกระทบจากการถูกฟ้าผ่าได้ และสายการบินแอโรฟลอตเองก็ออกมาระบุว่า เครื่องบินลำดังกล่าวต้องกลับมาลงจอดเพราะ "เหตุผลทางเทคนิค"

คำถามคือว่าแท้จริงแล้วสายฟ้าแลบหรือฟ้าผ่าจะมีผลกระทบต่อเครื่องบินจนถึงขั้นทำให้เครื่องตกได้หรือไม่

ทุก ๆ ปี เที่ยวบินพาณิชย์นับล้าน ๆ เที่ยวออกเดินทางจากสนามบินต่าง ๆ ทั่วโลก และการเกิดฟ้าผ่าฟ้าแลบก็เป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเป็นประจำ

เครื่องบินรุ่นเก่าซึ่งสร้างโดยใช้อะลูมิเนียมเป็นวัสดุ มีความทนทานต่อผลกระทบจากฟ้าผ่าเพราะโครงสร้างเปลือก หรือ "ผิว" ของลำตัวเครื่องบินนั้นจะเป็นตัวกระจายกระแสไฟฟ้าให้ไหลไปโดยไม่ทำให้เกิดความเสียหายต่อตัวเครื่องบิน และทำให้บินต่อไปได้อย่างปลอดภัย

สำหรับเครื่องบินรุ่นใหม่นั้น สร้างโดยใช้วัสดุที่มีน้ำหนักเบากว่าและมีสภาพการนำไฟฟ้าต่ำกว่า อย่างคาร์บอนไฟเบอร์ ซึ่งจำเป็นต้องมีวัสดุอื่นห่อหุ้ม เช่น เหล็กเส้นตาข่ายหรือโลหะบาง นอกจากนี้ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์และอุปกรณ์ต่อเชื่อมกับถังบรรจุเชื้อเพลิงนั้นจะมีวัสดุป้องกันแน่นหนาเพื่อป้องกันการถูกกระทบจากกระแสไฟฟ้าจากภายนอก

ทั้งนี้ ฟ้าผ่าสามารถทำให้เกิดความขัดข้องทางเทคนิคได้ และเป็นเหตุให้ต้องลงจอดฉุกเฉินหรือเปลี่ยนทิศทางการบิน ซึ่งถือเป็นมาตรการป้องกัน แต่อุบัติเหตุเครื่องบินตกที่เกิดจากการทำเช่นนั้นเกิดขึ้นน้อยมาก

สำหรับการเกิดฟ้าผ่านั้นผู้โดยสารในเครื่องสามารถรับรู้ได้ ทั้งจากเสียงดังจากแรงกระแทกที่เกิดกับตัวเครื่องบิน หรือได้เห็นแสงวาบที่ส่องผ่านเข้ามาภายในห้องโดยสาร

อุบัติเหตุเครื่องบินตกที่เคยเกิดกับเครื่องบินซุคฮอย ซูเปอร์เจ็ต-100 เพียงครั้งเดียวที่เกิดขึ้นคือ เหตุที่เกิดกับเที่ยวบินสาธิตของสายการบินอินโดนีเซีย เมื่อปี 2012 เครื่องบินชนเข้ากับไหล่เขา ทำให้ผู้ที่อยู่บนเครื่องเสียชีวิต 45 คน เหตุการณ์ครั้งนั้นถือเป็นอุบัติเหตุที่เกิดจากความผิดพลาดของมนุษย์