ภาวะโลกร้อน : 5 เรื่องน่ารู้เก็บตกจากการประชุม COP24 ที่โปแลนด์

ที่ประชุมของสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศโลกครั้งที่ 24 หรือ COP24 ที่เมืองคาโตวีตเซ ประเทศโปแลนด์ได้บรรลุข้อตกลงเกี่ยวกับกฎกติกาต่าง ๆ ภายใต้ความตกลงปารีสปี 2015 เพื่อช่วยลดภาวะโลกร้อนให้เป็นผลในปี 2020

คุณทราบหรือไม่ว่า ประเด็นหรือสาระสำคัญซึ่งเป็นผลจากการประชุมครั้งนี้มีอะไรบ้าง

1. กฎกติกาคือกุญแจสำคัญในการสร้างความสำเร็จในอนาคต

กฎกติกาต่าง ๆ ที่จะดำเนินการตามความตกลงปารีส จะเป็นตัวกำหนดในการแก้ปัญหาภาวะโลกร้อนได้ในทศวรรษหน้า และเป็นสิ่งที่สำคัญจะไม่เลือกผ่อนปรนกฎระเบียบเพื่อประโยชน์แก่ประเทศที่ร่ำรวยหรือยากจน

ในประเด็นนี้ มิเกล อารียาส คานเญเต กรรมาธิการด้านสิ่งแวดล้อมและพลังงานของสหภาพยุโรปอธิบายว่า "เรามีระบบที่โปร่งใส ระบบที่สามารถรายงานผลได้ มีกฎกติกาที่ใช้วัดการปล่อยมลพิษ มีระบบตรวจวัดผลลัพธ์ของนโยบายต่าง ๆ เปรียบเทียบกันข้อเสนอแนะทางวิทยาศาสตร์"

เพื่อให้ทุกภาคส่วนได้รับการตรวจสอบ กฎกติกาเหล่านั้นจะต้องประกอบด้วย กลไกแห่งความร่วมมือ นั่นคือประเทศที่ไม่ส่งรายงานตรงเวลาก็จะถูกไต่สวนเช่นกัน

อย่างไรก็ตาม กฎเกณฑ์ใหม่นี้ก็ยังมีความยืดหยุ่นสำหรับกลุ่มประเทศกำลังพัฒนา หากว่าไม่พร้อมที่จะลงนามตามกฎกติกาใหม่ ก็สามารถทำได้ภายหลัง

2. หลักฐานทางวิทยาศาสตร์ คือ คุณค่าที่คู่ควรสำหรับต่อสู้

หนึ่งในข้อถกเถียงหลัก ๆ ในการประชุมในครั้งนี้คือ รายงานทางวิทยาศาสตร์จาก คณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (IPCC - Intergovernmental Panel on Climate Change) ซึ่งมีหลายประเทศ เช่น ซาอุดีอาระเบีย สหรัฐอเมริกา คูเวต และรัสเซีย ที่ไม่ยินดีกับงานวิจัยฉบับนี้ของ IPCC มากนักหรืออาจจะกล่าวได้ว่า พวกเขาแทบจะไม่อยากรับรู้รับทราบใด ๆ เกี่ยวกับเนื้อหาสำคัญของรายงานฉบับนี้เลยก็ว่าได้

นั่นจึงเป็นเหตุผลว่า ความพยายามในการหาทางประนีประนอมต้องจบด้วยความล้มเหลว แต่นี่ก็ใช่สาระสำคัญเพราะประเทศที่เข้าร่วมประชุมส่วนใหญ่เห็นว่า สิ่งที่สำคัญที่สุดที่จะต้องยอมรับคือ "หลักฐานยืนยันทางวิทยาศาสตร์"

อย่างไรตาม คามิลลา บอร์น จากสถาบันคลังสมองด้านสิ่งแวดล้อม E3G เห็นต่างเพราะว่าผลการศึกษาทางวิทยาศาสตร์มีความเปลี่ยนแปลงได้ และยังไม่เชื่อมโยงกับความต้องการที่จะทำเพื่อสิ่งแวดล้อมมากขึัน และยังไม่เพียงพอ

3. ระบบพหุภาคียังไม่ตายไปจากโลกนี้

หลายประเทศรู้สึกกังวลว่า กระแสชาตินิยมในหลายประเทศที่กำลังเพิ่มขึ้นในขณะนี้ในหลายประเทศทั่วโลก ซึ่งปรากฏให้เห็นในเหตุการณ์ล่าสุดอย่างในการเลือกตั้งประธานาธิบดีรอบที่สองในบราซิล ที่ "ชาอีร์ โบลโซนาโร" ได้รับเลือกเป็นผู้นำคนใหม่ ซึ่งเขาเคยเป็นนายทหารระดับสูงของกองทัพบราซิลที่มักแสดงความคิดเห็นว่าอยากให้ประเทศกลับเข้าสู่ยุคของการปกครองภายใต้ทหาร จากแนวโน้มดังกล่าวยิ่งทำให้ความร่วมมือระหว่างประเทศในเรื่องการจัดการกับสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงอาจจะเป็นไปได้ยากลำบากมากขึ้น

ทว่า จากผลของการประชุม COP24 ที่เมืองคาโตวีตเซ ของโปแลนด์นี้ กลับเป็นการแสดงให้เห็นว่า จิตวิญญาณของความร่วมมือนานาชาติยังคงมีชีวิตอยู่และยังไม่หมดเขี้ยวเล็บ

"ฉันคิดว่านี่คือความสวยงามของระบบพหุภาคี จากความพยายามของทุก ๆ คน และสิ่งที่พวกเราเห็นคือความพร้อมเพรียงในการสนับสนุนเรื่องนี้ ไม่มีชาติใดเลยที่จะยอมถอยหลัง" เทเรซา ริเบอรา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงนิเวศวิทยาของสเปนกล่าว

"นี่เป็นเรื่องนี้ยากมากที่จะจัดงานเลี้ยงสำหรับเพื่อน ๆ จำนวนกว่า 200 คน มารับประทานอาหารในเมนูเดียวกัน ไม่ใช่เรื่องง่าย แต่สำเร็จแล้ว สุดยอดมาก ๆ " เธอกล่าว

4. ชัยชนะนี้เกิดขึ้นเพื่อเดินหน้ากฎกติกา ไม่ใช่เพื่อโลกหรือไม่

ขณะที่บรรดาผู้แทนเจรจาในการประชุมครั้งนี้ยินดีปรีดากับความสำเร็จในการพลักดันให้เกิดการบรรลุข้อตกลงในกฎกติกาต่าง ๆ เพื่อให้ความตกลงปารีสปี 2015 แต่ก็มีเสียงแทรกขึ้นมาถึงความรู้สึกว่าข้อตกลงดังกล่าวอาจไปได้ไม่ถึงไหน

สิ่งสำคัญที่จะทำให้ก้าวไปถึงเป้าหมายได้ พวกเขาต่างชี้เป้าไปที่ ความยึดมั่นในหลักฐานทางวิทยาศาสตร์และความตระหนักรู้ของสาธารณะต่อผลกระทบที่เกิดขึ้นจากภาวะโลกร้อน ที่โลกเผชิญในปีนี้ ไม่ว่าจะเป็น คลื่นความร้อนและไฟป่า

อย่างไรก็ตาม นักรณรงค์ด้านสิ่งแวดล้อมหลายคนกลับเชื่อว่าการประชุมครั้งนี้ได้พลาดโอกาสในหลายเรื่อง โมฮาเหม็ด อโดว์ จาก Chirstian Aid บอกว่า ที่ประชุมให้ความสำคัญกับการค้าถ่ายหินมากกว่าการประชุมเกี่ยวกับสภาพอากาศ คำกล่าวดังกล่าวเขาอ้างถึงความพยายามที่จะส่งเสริมการใช้ถ่ายหินโดยโปแลนด์และสหรัฐฯ ในการประชุมครั้งนี้

5. เสียงคนรุ่นใหม่

หนึ่งในสิ่งแปลกใหม่ในการประชุม COP24 ครั้งนี้ที่เห็นได้ชัดคือ พลังของคนรุ่นใหม่ที่เพิ่มมากขึ้น และมากกว่าการประชุม COP ครั้งก่อน ๆ

ประเด็นสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงไปที่กำลังได้รับความสนใจจากกลุ่มคนรุ่นใหม่เป็นสิ่งที่ผู้ใหญ่ในที่ประชุมอาจจะละลืมไป ดังนั้นตลอดเกือบ 10 ปีที่ผ่านมา ก็เป็นเรื่องยากที่การประชุมนี้จะสร้างความเปลี่ยนแปลง

หนึ่งในจำนวนเสียงคนรุ่นใหม่ที่โดดเด่นคือ หนูน้อย เกรตา ทุนเบิร์ก นักรณรงค์ด้านสิ่งแวดล้อมและภาวะโลกร้อนวัย 15 ปี ชาวสวีเดนที่ได้กล่าวต่อที่ประชุมได้อย่างดีเยี่ยมว่า "พวกคุณไม่มีวุฒิภาวะเพียงพอในการพูดถืงสิ่งที่กำลังเกิดขึ้น แต่คุณกลับทิ้งภาระเหล่านั้นไว้ให้เด็กรุ่นหลัง"