ไก่คือสัญลักษณ์บ่งบอกถึงยุคสมัยแห่งมนุษย์ “แอนโทรโพซีน”

ไก่

ที่มาของภาพ, Getty Images

นักธรณีวิทยาชี้ว่า "ไก่" คือสัตว์ชนิดสำคัญและเป็นสัญลักษณ์อันโดดเด่นที่บ่งบอกถึงยุคทางธรณีวิทยาใหม่ "สมัยแอนโทรโพซีน" (Anthropocene epoch) ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่มนุษย์เป็นตัวการสำคัญในการกำหนดสภาพแวดล้อมของโลก

ทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเลสเตอร์ของสหราชอาณาจักร ตีพิมพ์ผลการศึกษาดังกล่าวในวารสาร Royal Society open Science ของราชสมาคมกรุงลอนดอน โดยระบุว่าการกระทำจากฝีมือมนุษย์ได้ทำให้ไก่กระทงหรือไก่เนื้อ (Broiler) กลายเป็นสัตว์บกมีกระดูกสันหลังที่มีจำนวนมากที่สุดในโลก โดยในทุกขณะจะมีไก่เนื้อที่มีชีวิตอยู่ทั้งสิ้น 23,000 ล้านตัว

การเลี้ยงไก่เพื่อบริโภคเนื้อซึ่งเป็นอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ ทำให้ประชากรไก่เนื้อมีจำนวนมากกว่าสัตว์ปีกในธรรมชาติถึง 3 ต่อ 1 จนอาจจะกล่าวได้ว่าโลกใบนี้เต็มไปด้วยไก่ หรือเรียกว่าเป็น "ดาวเคราะห์ของไก่" ได้เลยทีเดียว

นับแต่ช่วงทศวรรษ 1950 เป็นต้นมา นอกจากมนุษย์จะทำให้ไก่เนื้อเพิ่มจำนวนขึ้นอย่างมหาศาลแล้ว การคัดเลือกปรับปรุงพันธุ์ และเทคโนโลยีในการทำฟาร์มที่มุ่งให้ไก่เพิ่มน้ำหนักตัวขึ้นได้มากในเวลาอันสั้น ยังส่งผลเปลี่ยนแปลงพันธุกรรมและสรีระของไก่เนื้อไปอย่างมาก เมื่อเทียบกับไก่เลี้ยงในยุคโบราณ ซึ่งปกติแล้วความเปลี่ยนแปลงเช่นนี้จะต้องใช้เวลานับล้านปีสำหรับการเกิดวิวัฒนาการตามธรรมชาติ

Fried chicken

ที่มาของภาพ, Getty Images

คำบรรยายภาพ, เนื้อไก่คืออาหารที่คนทั่วโลกบริโภคกันมากที่สุดชนิดหนึ่ง

ดร. แครีส เบนเนตต์ ผู้นำทีมวิจัยบอกว่า ได้ศึกษาเปรียบเทียบกระดูกของไก่เนื้อในปัจจุบัน กับซากกระดูกของบรรพบุรุษไก่ที่ขุดพบจากแหล่งโบราณสถานยุคโรมัน โดยผลการศึกษาชี้ว่า ไก่เนื้อจากฟาร์มมีโครงสร้างกระดูกใหญ่กว่าสองเท่า แต่กระดูกมีความหนาแน่นต่ำและบิดเบี้ยวผิดรูป องค์ประกอบทางเคมีในกระดูกยังแตกต่างไปจากบรรพบุรุษ ซึ่งแสดงถึงการกินอาหารเพียงชนิดเดียวและมีความหลากหลายทางพันธุกรรมลดลงจากในอดีตอย่างมาก

การปรับปรุงพันธุ์ยังทำให้ไก่เนื้อในช่วงปลายศตวรรษที่ 20 เพิ่มน้ำหนักตัวขึ้นได้รวดเร็วกว่าไก่ชนิดเดียวกันในช่วงต้นทศวรรษที่ 1950 ถึง 5 เท่า เนื่องจากการกลายพันธุ์ของยีนที่ควบคุมระบบเผาผลาญทำให้ไก่รู้สึกหิวและกินอาหารตลอดเวลา ส่งผลให้ไก่ในฟาร์มมีน้ำหนักถึงเกณฑ์ที่พร้อมเชือดเมื่อมีอายุเพียง 5-6 สัปดาห์เท่านั้น

วงจรชีวิตของไก่เนื้อเหล่านี้ดำรงอยู่ได้ด้วยการควบคุมของมนุษย์เท่านั้น หากปล่อยให้ไก่ในฟาร์มอุตสาหกรรมออกไปใช้ชีวิตในธรรมชาติ มันจะตายลงภายในเวลาไม่ถึงเดือน เนื่องจากขนาดตัวที่ใหญ่ผิดปกติทำให้ระบบการหายใจและหัวใจล้มเหลว

Chickens bred for meat

ที่มาของภาพ, Getty Images

คำบรรยายภาพ, การเลี้ยงไก่เพื่อเอาเนื้อโดยเฉพาะ เป็นหนึ่งในกิจกรรมของมนุษย์ที่สร้างความเปลี่ยนแปลงให้กับธรรมชาติอย่างใหญ่หลวง

การทำฟาร์มเลี้ยงไก่ขนาดใหญ่ยังส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างมาก โดยทิ้งร่องรอยของสารเคมีที่ใช้ในดินและน้ำ กระดูกไก่จำนวนมหาศาลที่มนุษย์บริโภคยังถูกฝังลงในดิน จนสามารถเป็นร่องรอยทางธรณีวิทยาที่บ่งบอกถึงกิจกรรมของมนุษย์ในยุคปัจจุบัน ซึ่งเปลี่ยนแปลงธรรมชาติรวมทั้งระบบนิเวศในระดับฝังลึกและกว้างขวางครอบคลุมไปทั่วโลก

ปัจจุบันยังไม่มีการกำหนดอย่างชัดเจนในหมู่ผู้เชี่ยวชาญว่า "สมัยแห่งมนุษย์" หรือแอนโทรโพซีนเริ่มขึ้นเมื่อวันเวลาใดกันแน่ โดยก่อนหน้านี้มีผู้เสนอว่าสมัย (epoch) ดังกล่าว ควรจะนับเริ่มต้นจากหมุดหมายที่เป็นเหตุการณ์ต่าง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการทดลองระเบิดนิวเคลียร์ลูกแรก (Trinity test) ในปี 1945

อย่างไรก็ตามผู้เชี่ยวชาญส่วนใหญ่เห็นว่าช่วงทศวรรษ 1950-1960 หลังสงครามโลกครั้งที่สองยุติลง ควรเป็นช่วงที่สมัยแอนโทรโพซีนได้เริ่มต้นขึ้นแล้วอย่างแท้จริง