เมิ่ง หงเหว่ย: จีนกล่าวหาประธานอินเตอร์โพลรับสินบน

ทางการจีนประกาศว่า นายเมิ่ง หงเหว่ย ประธานองค์การตำรวจอาชญากรรมระหว่างประเทศ หรือ อินเตอร์โพล (Interpol) กำลังถูกควบคุมตัวและสอบสวนจากข้อกล่าวหารับสินบน

นายเมิ่ง ถูกแจ้งว่าหายตัวไปครั้งแรกในช่วงปลายเดือนก.ย. หลังจากเดินทางจากสำนักงานใหญ่อินเตอร์โพลในฝรั่งเศสไปยังประเทศจีน

ภรรยาของเขาเปิดเผยว่า เขาได้ส่งข้อความพร้อมกับอิโมจิรูปมีดมาถึงเธอในวันที่เขาหายตัวไป

นายเมิ่ง เป็นบุคคลมีชื่อเสียงคนล่าสุด ที่ถูกจับกุมจากการปราบปรามกวาดล้างการทุจริต โดยเขายังเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงความปลอดภัยสาธารณะในจีนด้วย

กระทรวงความปลอดภัยสาธารณะของจีน ระบุว่า การไต่สวน "มีความถูกต้อง, ชาญฉลาด, และแสดงให้เห็นถึงความแน่วแน่ของรัฐบาล [ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง] ในการผลักดันการปราบปรามการทุจริตอย่างต่อเนื่อง"

อินเตอร์โพลเป็นสำนักตำรวจระดับโลกที่คอยประสานงานระหว่างหน่วยงานตำรวจทั่วโลก รวมถึง การตามหาตัวผู้ที่ถูกออกหมายจับและผู้ที่สูญหายด้วย

เลขาธิการของอินเตอร์โพล ทำหน้าที่ควบคุมดูแลภารกิจประจำวันขององค์กรซึ่งมีสมาชิก 192 ชาติ ส่วนบทบาทประธานส่วนใหญ่เป็นเพียงตำแหน่งทางพิธีการเท่านั้น

หลังมีการเปิดเผยข่าวการหายตัวไปของนายเมิ่งเมื่อวันศุกร์ ก็มีการคาดกันว่า เขาถูกควบคุมตัว โดยในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา มีเจ้าหน้าที่ระดับสูงของรัฐบาลจีน, มหาเศรษฐี และแม้แต่ดาราผู้มีชื่อเสียง ได้หายตัวไป

เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ฟ่าน ปิงปิง นักแสดงหญิง ซึ่งหายตัวไปในเดือนก.ค. ได้ปรากฏตัวพร้อมกับขอโทษประชาชน เธอถูกปรับ 883 ล้านหยวน หรือราว 4.3 พันล้านบาท จากการเลี่ยงภาษีและความผิดอื่น

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ครั้งหนึ่ง ตำแหน่งระดับสูงของนายเมิ่งที่อินเตอร์โพลเคยถูกมองว่าเป็นรางวัลที่มอบให้แก่รัฐบาลจีน และทำให้เกิดคำถามขึ้นว่า เขาทำให้ใครไม่พอใจ หรือได้ทำอะไรลงไปจนทำให้เขาตกเป็นเป้าของการปราบปรามการทุจริตของประธานาธิบดีสีของจีนได้

อินเตอร์โพลว่าอย่างไรเกี่ยวกับเรื่องนี้?

ในแถลงการณ์ที่เผยแพร่ทางทวิตเตอร์เมื่อวันอาทิตย์ ระบุว่า อินเตอร์โพลได้รับหนังสือลาออกของนายเมิ่งแล้วโดยมีผลทันที และอินเตอร์โพลได้แต่งตั้งนายคิม จอง-ยาง รองประธานชาวเกาหลีใต้ ให้รักษาการประธานอินเตอร์โพล ตามระเบียบของอินเตอร์โพลแล้ว

ประธานอินเตอร์โพลคนใหม่จะได้รับเลือกตั้ง ให้ทำหน้าที่แทนวาระการดำรงตำแหน่งที่เหลืออยู่ 2 ปีของนายเมิ่ง ที่การประชุมใหญ่ในนครดูไบเดือนหน้า

เมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา อินเตอร์โพลได้ขอให้จีนแสดงความชัดเจนเกี่ยวกับสถานะของนายเมิ่ง โดยระบุว่า มีความกังวลต่อความปลอดภัยของประธานอินเตอร์โพล

ภรรยาของนายเมิ่งพูดอะไรบ้าง?

เจ้าหน้าที่ทางการฝรั่งเศส ได้ดำเนินการสอบสวนและส่งตำรวจมาคุ้มครองภรรยาของนายเมิ่ง หลังจากเธอได้รับคำขู่

เกรซ เมิ่ง ซึ่งกล่าวยืนยันเกี่ยวกับการที่ทางการจีนควบคุมตัวสามีของเธอ ได้บอกกับผู้สื่อข่าวก่อนหน้านี้ว่า เธอคิดว่าเขาตกอยู่ในอันตราย

เธอยังได้เขียนหนังสือร้องเรียนที่สะเทือนอารมณ์เพื่อให้นานาประเทศช่วยกันหาตัวสามีของเธอด้วย

ในวันที่เขาหายตัวไป เธอเปิดเผยว่า เขาได้ส่งข้อความหาเธอทางโซเชียลมีเดีย บอกเธอว่า "รอรับสายผม" ก่อนที่จะส่งอิโมจิรูปมีด ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของอันตราย

เธอกล่าวโดยหันหลังให้กล้องเพื่อเลี่ยงการเปิดเผยใบหน้า เพราะกังวลเรื่องความปลอดภัย เธอพยายามกลั้นน้ำตาและอ่านแถลงการณ์เป็นภาษาจีนและภาษาอังกฤษ

"เรามีความห่วงใยกันอยู่เสมอ เขาคงสนับสนุนฉันให้ทำเช่นนี้ เรื่องนี้เป็นเรื่องของความเป็นธรรมและความยุติธรรม เป็นเรื่องของประชาคมโลก และเป็นเรื่องของคนในแผ่นดินเกิดของฉัน"

ไม่รอดพ้นเงื้อมมือพรรคคอมมิวนิสต์

บทวิเคราะห์ โดย โรบิน แบรนต์ ในกรุงปักกิ่ง

ตอนที่นายเมิ่ง หงเหว่ย ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเมื่อ 2 ปีก่อน หนังสือพิมพ์ฉบับหนึ่งเขียนว่า นั่นคง "ช่วยส่งเสริมความเข้าใจระบบยุติธรรมจีนในต่างประเทศมากขึ้น"

เรื่องนี้ไม่น่าจะเป็นเรื่องที่มีใครคาดคิดในตอนนั้น "การลาออก" ของเขา และการควบคุมตัว แน่นอนว่าเกิดขึ้นจากกฎหมายจีนและพรรคคอมมิวนิสต์ที่ปกครองจีน ซึ่งสามารถใช้จัดการเจ้าหน้าที่รัฐทุกคนได้ แม้ว่าจะได้รับแต่งตั้งให้ทำงานในประเทศฝรั่งเศส

คณะกรรมาธิการตรวจสอบแห่งชาติซึ่งเป็นหน่วยงานปราบปรามการทุจริตที่ตั้งขึ้นใหม่ของจีน ระบุว่า นายเมิ่ง กำลังถูกสอบสวนเกี่ยวกับ "การละเมิดกฎหมาย"

สิ่งสำคัญที่ทางหน่วยงานนี้ไม่ได้เอ่ยถึงคือ ข้อหา "ละเมิดกฎพรรค" ซึ่งมักเป็นเหตุให้เจ้าหน้าที่ระดับสูงถูกควบคุมตัว หน่วยงานปราบปรามการทุจริตของจีนพุ่งเป้าตรวจสอบคนหลายพันคน ภายใต้การผลักดันของประธานาธิบดีสี จิ้นผิง นอกจากนี้ยังมีข่าวลือว่า นายเมิ่ง อาจจะถูกกำจัด เพราะเขามีความเกี่ยวข้องกับบุคคลอาวุโสภายในพรรคคนหนึ่ง ที่อยากจะเป็นผู้นำพรรค

เรื่องนี้จะส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์ของจีนไหม?

การสอบสวนนายเมิ่ง ทำให้เกิดความกังวลว่า สถาบันระหว่างประเทศหลายแห่งจะไม่อยากแต่งตั้งเจ้าหน้าที่ชาวจีน ให้ดำรงตำแหน่งระดับสูง ซึ่งเป็นสิ่งที่รัฐบาลจีนได้ผลักดันมาตลอดหลายปีที่ผ่านมา

มีชาวจีนหลายคนได้ดำรงตำแหน่งระดับสูงในสถาบันระดับโลกหลายแห่ง รวมถึง สหประชาชาติ (UN), กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF), ธนาคารโลก (World Bank) และยูเนสโก (Unesco)

แต่ ทอม ราฟเฟอร์ที จากศูนย์วิจัย อีโคโนมิสต์ อินเทลลิเจนซ์ ยูนิต (Economist Intelligence Unit) ในกรุงปักกิ่ง ระบุว่า แม้เขาเชื่อว่า เหตุการณ์นี้ ไม่น่าจะส่งผลกระทบต่อการแต่งตั้งการดำรงตำแหน่งในอนาคต แต่มันก็ส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์ของจีนในเวทีโลก

"แน่นอนว่า เรื่องนี้ถูกเผยแพร่ในทางที่ไม่ดี และไม่ใช่ว่าจีนไม่สนใจใยดี" เขากล่าว

"แต่ไม่ว่าจีนต้องการตัวนายเมิ่งเพราะอะไร แต่มันก็ทำให้จีนถึงขนาดไม่สนใจต่อความเห็นของประชาคมโลก"

ใครคือ เมิ่ง หงเหว่ย?

เขาได้รับการเลือกตั้งให้เป็นประธานอินเตอร์โพลในเดือนพ.ย. 2016 เป็นคนจีนคนแรกที่ได้รับตำแหน่งนี้ และมีวาระการดำรงตำแหน่งถึงปี 2020

เขาเป็นประธานคณะกรรมการบริหารของอินเตอร์โพล ซึ่งกำหนดทิศทางและให้คำแนะนำในภาพรวม

นายเมิ่ง มีประสบการณ์ 40 ปีในด้านความยุติธรรมทางอาญา และรักษาความสงบเรียบร้อยในจีน โดยเฉพาะในด้านของยาเสพติด, การต่อต้านการก่อการร้าย และการควบคุมพรมแดน

หลังจากเขาได้รับเลือก กลุ่มสิทธิมนุษยชนหลายกลุ่มได้แสดงความกังวลว่า การดำรงตำแหน่งของเขาจะช่วยทำให้จีนตามจับตัวผู้แข็งข้อทางการเมืองที่หนีไปอยู่ต่างประเทศได้ง่ายขึ้น