แผ่นดินไหว-สึนามิอินโดนีเซีย : อะไรคือปรากฏการณ์แผ่นดินเหลว

ในบางกรณี เหตุแผ่นดินไหวส่งผลทำให้ผืนดินอ่อนตัวและเคลื่อนที่ได้เหมือนของเหลว ก่อให้เกิดความเสียหายร้ายแรง และนี่คือสิ่งที่เกิดขึ้นที่เมืองปาลู ประเทศอินโดนีเซีย หลังเกิดเหตุแผ่นดินไหวขนาด 7.5 เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา ซึ่งคร่าชีวิตคนแล้วกว่า 1,350 ราย

เรารู้อะไรเกี่ยวกับปรากฏการณ์แผ่นดินเหลวบ้าง

ปรากฏการณ์แผ่นดินเหลวจะเกิดขึ้นบริเวณผืนดินชุ่มน้ำและมีส่วนประกอบของเม็ดทราย หรือพื้นที่ที่เป็นดินเหนียวปนตะกอนทราย อย่างที่เกิดขึ้นที่เมืองปาลู ซึ่งตั้งอยู่ชายฝั่งทะเล

แรงสั่นสะเทือนจากแผ่นดินไหวจะทำให้แผ่นดินบริเวณดังกล่าวอ่อนตัวลงและเคลื่อนที่ได้ พาอาคารและยานพาหนะบนพื้นดินเคลื่อนตัวไปด้วย ปรากฏการณ์นี้จะส่งผลเสียหายอย่างมากกับอาคาร ทางยกระดับ และชุมชนที่ตั้งอยู่บนภูเขา เช่น ที่นครไครสต์เชิร์ชของนิวซีแลนด์

เคยเกิดปรากฏการณ์นี้ที่ไหนบ้าง?

โยชิมิชิ ซึกาโมโต อาจารย์จากมหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์โตเกียว บอกสำนักข่าวรอยเตอร์ว่า ปรากฏการณ์แผ่นดินเหลวเคยเกิดขึ้นที่พื้นที่ราบลุ่มและใกล้ชายฝั่งทะเล หรือพื้นที่ที่ได้มาจากการถมทะเล

ปรากฏการณ์แผ่นดินเหลวจากเหตุแผ่นดินไหวเมื่อปี 2010-2011 ในภูมิภาคแคนเทอร์เบอรีของของนิวซีแลนด์ ทำให้ทราย และดินเหนียวปนตะกอนทราย เคลื่อนตัวขึ้นและถมถนนและสวน และทำให้อาคารและยานพาหนะในเมืองทรุดตัวจมลง

หลังจากเหตุแผ่นดินไหวขนาด 8.8 ที่ประเทศชิลีเมื่อเดือน ก.พ. ปี 2010 ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิตราว 800 คน ปรากฏการณ์แผ่นดินเหลวทำให้โครงสร้างพื้นฐานอย่างเช่น สะพาน ท่าเรือ และเขื่อน เสียหาย

ปรากฏการณ์นี้ก็เคยเกิดขึ้นที่ญี่ปุ่นเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นหลังจากเหตุแผ่นดินไหวที่เมืองนิตากะ เมื่อปี 1964 หรือที่เมืองโกเบ เมื่อปี 1995 รวมถึงเมื่อเดือนที่แล้วที่เกาะฮอกไดโด

ดร.เอสเธอร์ นอร์ตัน นักวิจัยชั้นนำด้านปรากฏการณ์แผ่นดินเหลว จากมหาวิทยาลัยแองเกลียรัสกิน ในสหราชอาณาจักร บอกว่า ไม่ว่าอาคารจะก่อสร้างมาดีแค่ไหน ปรากฏการณ์ดังกล่าวจะสามารถทำให้สิ่งก่อสร้างถล่มลงได้ อาคารจะลอยอยู่บนของเหลวแทนที่จะตั้งอยู่บนผืนดินที่มั่นคง

ครึ่งหนึ่งของมูลค่าความเสียหายทางเศรษฐกิจหลังเหตุแผ่นดินไหวในยุโรปในช่วงทศวรรษที่ผ่านมาเกิดหลังจากปรากฏการณ์แผ่นดินเหลว

ปรากฏการณ์แผ่นดินเหลวส่งผลกระทบอย่างไรบ้างต่อเมืองปาลู?

หน่วยกู้ภัยของอินโดนีเซียบอกว่า ปรากฏการณ์แผ่นดินเหลวทำให้บ้านราว 1,700 หลังที่ชุมชนบาลารัว ในเมืองปาลูจมหาย เชื่อกันว่ามีคนหลายร้อยคนที่ถูกดินถล่มทับ

จากภายถ่ายดาวเทียม อาคารบ้านเรือนบริเวณเขต เปอะโตโบ ซึ่งอยู่ทางตอนใต้ของสนามบินปาลูถูกกวาดเรียบไปหมดหลังปรากฏการณ์ดังกล่าว

นายซูโตโป เปอร์โว นูโกรโฮ โฆษกสำนักงานบรรเทาภัยพิบัติแห่งชาติของอินโดนีเซีย บอกว่า หลังจากแผ่นดินไหว ชั้นพื้นดินใต้แผ่นดินกลายเป็นโคลนเหลว และสามารถทำให้โครงการบ้านจัดสรรที่ตั้งอยู่บริเวณนั้นเคลื่อนตัวและจมลงได้