เมซุท เออซิล: ภาพสะท้อนปัญหาเหยียดเชื้อชาติในเยอรมนี?

การประกาศเลิกเล่นทีมชาติของ เมซุท เออซิล นักฟุตบอลชื่อดังชาวเยอรมันเชื้อสายตุรกี ถือเป็นข่าวใหญ่ในวงการลูกหนังโลก และยังเป็นเรื่องที่หลายฝ่ายมองว่าเป็นกรณีสะท้อนให้เห็นถึงปัญหาที่ใหญ่กว่าเกี่ยวกับการเหยียดเชื้อชาติในสังคมเยอรมนี

เออซิลซึ่งปัจจุบันค้าแข้งในตำแหน่งกองกลางตัวรุกให้กับทีมอาร์เซนอล ได้ประกาศเลิกเล่นฟุตบอลให้ทีมชาติเยอรมนีเมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา โดยให้เหตุผลการ "เหยียดเชื้อชาติและดูหมิ่น" จากการที่เขามีรากเหง้ามาจากตุรกี

เออซิล ถือเป็นหนึ่งในนักเตะชั้นแนวหน้าของเยอรมนี และเป็นหนึ่งในสมาชิกคนสำคัญที่ช่วยให้ทีมชาติเยอรมนีได้แชมป์ฟุตบอลโลกในปี 2014 ที่ผ่านมาเขาลงเล่นให้ทีมชาติเยอรมนีมา 92 ครั้ง และได้รับการโหวตจากแฟนบอลให้เป็นผู้เล่นทีมชาติแห่งปี 5 ครั้งนับแต่ปี 2011

อย่างไรก็ตาม ผลงานที่น่าผิดหวังของทีมชาติเยอรมนีในศึกฟุตบอลโลกที่รัสเซียทำให้เขาตกเป็นเป้าโจมตีอย่างหนัก

"ผมเป็นคนเยอรมันตอนที่เราชนะ แต่เป็นผู้อพยพตอนที่เราแพ้" เออซิล วัย 29 ปี กล่าวหลังจากได้รับจดหมายแสดงความเกลียดชังและข่มขู่ รวมทั้งถูกกล่าวโทษต่อความพ่ายแพ้ในศึกฟุตบอลโลกครั้งล่าสุด

เออซิล บอกว่า การปฏิบัติที่เขาได้รับในช่วงที่ผ่านมานี้ทำให้เขา "ไม่อยากสวมเสื้อทีมชาติเยอรมนีอีกต่อไป"

เขาออกแถลงการณ์ผ่านทางโซเชียลมีเดียระบุว่า รู้สึกว่าตัวเองไม่เป็นที่ยอมรับจากสังคมเยอรมนีทั้งที่เขาเสียภาษี บริจาคเงินเพื่อการกุศล และเคยช่วยให้ประเทศเป็นแชมป์ฟุตบอลโลก

"นี่คือเรื่องน่าเศร้า และหลังจากใคร่ครวญอย่างหนักเกี่ยวกับกรณีที่เกิดขึ้นเมื่อเร็ว ๆ นี้ ผมจะไม่ลงเล่นฟุตบอลในระดับนานาชาติให้กับเยอรมนีอีกต่อไปในขณะที่ยังมีความรู้สึกถึงความเหยียดเชื้อชาติและการดูหมิ่น" เออซิล ระบุในแถลงการณ์

"ผมเคยใส่เสื้อทีมชาติเยอรมนีด้วยความภาคภูมิใจและตื่นเต้น แต่ตอนนี้ผมไม่รู้สึกเช่นนั้น ผมรู้สึกไม่เป็นที่ต้องการ และคิดว่าความสำเร็จที่ผมทำนับแต่ลงเล่นในระดับนานาชาติเมื่อปี 2009 ได้ถูกลืมเลือนไปแล้ว"

คนรุ่นที่ 3 ของครอบครัวผู้อพยพเชื้อสายตุรกีในเยอรมนี

เออซิล เกิดที่เมืองเกลเซินเคียร์เชินในเยอรมนี เมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 1988 โดยเป็นสมาชิกรุ่นที่ 3 ของครอบครัวผู้อพยพเชื้อสายตุรกีที่เข้าไปตั้งถิ่นฐานในเยอรมนี

เขาเริ่มเล่นฟุตบอลระดับเยาวชนให้กับสโมสรท้องถิ่นของเมืองเกลเซินเคียร์เชิน ก่อนที่ความสามารถอันโดดเด่นจะนำพาเขาไปเล่นฟุตบอลอาชีพกับทีมแวร์เดอร์เบรเมิน ในลีกบุนเดสลีกาของเยอรมนีเมื่อปี 2008

นักเตะเชื้อสายตุรกีคนแรกของเรอัลมาดริด

ในปี 2010 เออซิล กลายเป็นนักฟุตบอลเชื้อสายตุรกีคนแรกที่ได้เซ็นสัญญากับทีมเรอัลมาดริด และสร้างผลงานเป็นผู้เล่นตัวทำเกมที่มากความสามารถ โดยยิงประตูให้เรอัลมาดริดไปถึง 19 ประตู ในการแข่งขัน 105 นัด ระหว่างปี 2010-2013

นักเตะเยอรมันค่าตัวแพงที่สุดตลอดกาล

ในช่วงต้นฤดูกาล 2013-2014 เออซิล ได้ย้ายไปค้าแข้งกับทีมอาร์เซนอลด้วยค่าตัว 42.5 ล้านปอนด์ สร้างสถิติเป็นนักเตะเยอรมันที่เซ็นสัญญาเล่นฟุตบอลอาชีพด้วยค่าตัวสูงสุดตลอดกาล และจนถึงปัจจุบันเขาทำประตูให้อาร์เซนอลแล้ว 27 ประตูในการแข่งขัน 142 นัด

ภาพถ่ายที่จุดประเด็นถกเถียงในสังคม

ก่อนที่จะประกาศเลิกเล่นฟุตบอลให้ทีมชาติเยอรมนีครั้งนี้ เออซิล ถูกวิจารณ์อย่างหนักต่อกรณีที่เขาและ อิลคาย กุนโดอัน นักฟุตบอลชาวเยอรมันเชื้อสายตุรกีอีกคนที่ไปค้าแข้งกับทีมแมนเชสเตอร์ซิตี ถ่ายรูปร่วมกับประธานาธิบดีเรเจป ทายยิป แอร์โดอัน ของตุรกี ในงานเลี้ยงการกุศลงานหนึ่งที่กรุงลอนดอนเมื่อช่วงกลางเดือน พ.ค.ที่ผ่านมา หลังจากนั้นพรรคการเมืองของแอร์โดอันได้เผยแพร่ภาพดังกล่าวในช่วงก่อนหน้าการเลือกตั้งทั่วไปครั้งสำคัญของตุรกีซึ่ง แอร์โดอัน ได้รับชัยชนะอย่างท่วมท้น

กรณีดังกล่าวทำให้บรรดานักการเมืองเยอรมันต่างตั้งคำถามกับ เออซิล และกุนโดอัน ต่อค่านิยมประชาธิปไตยของพวกเขา โดยที่ผ่านมา เยอรมนีได้วิพากษ์วิจารณ์การที่ประธานาธิบดีแอร์โดอันเดินหน้าปราบปรามกลุ่มผู้เห็นต่างทางการเมืองอย่างหนักหลังเกิดเหตุพยายามทำรัฐประหารโค่นอำนาจเขาเมื่อปี 2016

ในเวลาต่อมา กุนโดอัน ได้ออกมาแถลงยืนยันว่าเขา "เคารพค่านิยมแบบเยอรมัน 100 %" และไม่เคยตั้งใจให้ภาพดังกล่าวถูกมองว่าเป็นการแสดงความสนับสนุนทางการเมือง

ทั้ง เออซิล และกุนโดอัน ได้เข้าพบประธานสมาคมฟุตบอลเยอรมันเพื่อชี้แจงภาพดังกล่าว แต่ เออซิล ไม่ได้ออกแถลงการณ์ชี้แจงประเด็นนี้ต่อสังคมจนกระทั่งเมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา (22 ก.ค.) โดยเขาชี้ว่า ในการเยือนอังกฤษครั้งนั้นประธานาธิบดีแอร์โดอันยังได้พบบุคคลสำคัญมากมาย ทั้ง สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่สอง รวมทั้งนายกรัฐมนตรีเทรีซา เมย์ และหากเขาไม่โพสต์รูปถ่ายคู่กับผู้นำตุรกีก็จะเป็นเหมือนการ "ดูหมิ่นรากเหง้าบรรพบุรุษของเขาเอง"

"มันไม่เกี่ยวกับการเมืองหรือการเลือกตั้ง มันคือการเคารพสถาบันปกครองสูงสุดของประเทศบ้านเกิดของครอบครัวผม" เออซิล กล่าวเสริม

ภาพสะท้อนปัญหาสังคมในวงกว้างของเยอรมนี?

ปัจจุบันเยอรมนีมีพลเมืองเชื้อสายตุรกีราว 3 ล้านคน เรื่องนี้ถือเป็นหนึ่งในประเด็นที่มักถูกหยิบยกขึ้นมาถกเถียงทางการเมืองในเยอรมนี ซึ่งผู้คนให้ความสนใจเรื่องผู้อพยพและพรรคการเมืองฝ่ายขวาจัด

ในแถลงการณ์ของ เออซิล เขาได้ตั้งคำถามว่าเหตุใดสมาชิกร่วมทีมชาติคนอื่นที่ไม่ใช่ชาวเยอรมันแท้ ๆ จึงไม่ถูกโจมตีเช่นเขา

"นี่เป็นเพราะประเทศตุรกี? เพราะผมเป็นมุสลิม?" เขาถาม

คาทาริน่า บาร์ลีย์ รัฐมนตรียุติธรรมของเยอรมนี กล่าวถึงเรื่องนี้ว่า "นี่เป็นเรื่องน่าตกใจที่นักเตะผู้ยิ่งใหญ่ของเยอรมนีอย่าง เมซุท เออซิล ไม่รู้สึกว่าตนเองเป็นที่ต้องการในประเทศของเขาอีกต่อไป"

แต่ โธมัส บารีสส์ สมาชิกอาวุโสของพรรคซีดียูของนายกรัฐมนตรีอังเกลา แมร์เคิล ชี้ว่า ท่าทีของเออซิลแสดงถึง "การดูหมิ่น" และ "การหลงประเด็น" ขณะที่หนังสือพิมพ์บิลด์ ระบุว่า เออซิล "กำลังสนุกกับการเล่นบทเหยื่อ โดยไม่สอดคล้องกับความเป็นจริง"

ส่วน สตีเฟน ไมเออร์ รัฐมนตรีสังกัดกระทรวงมหาดไทยเยอรมนี บอกกับบีบีซีว่า เออซิล "ไร้เดียงสา" ที่คิดว่าภาพดังกล่าวจะไม่เกี่ยวกับเรื่องการเมือง เพราะมันถ่ายขึ้นไม่กี่สัปดาห์ก่อนหน้าการเลือกตั้งทั่วไปของตุรกี ขณะที่สมาชิกหลายคนในรัฐบาลของประธานาธิบดีแอร์โดอัน แสดงการสนับสนุนกับท่าทีของ เออซิล ที่ตัดสินใจเลิกเล่นฟุตบอลให้ทีมชาติเยอรมนีครั้งนี้ ซึ่งสอดคล้องกับเพื่อนนักฟุตบอลหลายคนที่โพสต์ข้อความสนับสนุนเออซิล

ราฟาเอล โฮนิงสตีน ผู้สื่อข่าวกีฬาของบีบีซี วิเคราะห์ว่า การที่ เออซิล ไม่ได้รับการสนับสนุนจากสมาคมฟุตบอลเยอรมันในช่วงที่เขาตกเป็นเป้าโจมตีจากสื่อและโซเชียลมีเดียในเยอรมนี รวมถึงประเด็นที่เขาซึ่งเป็นนักเตะมากพรสวรรค์ที่สุดคนหนึ่งของรุ่นคิดว่าตนเองไม่ใช่ตัวแทนของเยอรมนีอีกต่อไปจากการที่เขารู้สึกตกเป็นเป้าการเหยียดเชื้อชาติ ถือเป็นเรื่องน่าเจ็บปวดสำหรับแวดวงฟุตบอลเยอรมนีโดยรวม