บันทึกลับระบุ วัยรุ่นนิวซีแลนด์ พยายาม ลอบปลงพระชนม์ ควีนเอลิซาเบธ ในปี 1981

เอกสารลับที่เพิ่งถูกนำมาเปิดเผยต่อสาธารณะยืนยันว่า เมื่อปี 1981 มีวัยรุ่นชาวนิวซีแลนด์พยายามลอบปลงพระชนม์ สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่สอง แห่งสหราชอาณาจักร ระหว่างการเสด็จพระราชดำเนินเยือนนิวซีแลนด์

บันทึกลับที่สำนักงานบริการข่าวกรองความมั่นคงนิวซีแลนด์ หรือ เอสไอเอส นำออกมาเปิดเผย ระบุว่านายคริสโตเฟอร์ ลิวอิส อายุ 17 ปี เป็นผู้ยิงปืน ในขณะที่สมเด็จพระราชินีนาถฯ เสด็จฯ เยือนเมืองดะนีดิน

ส่วนรายงานของสื่อท้องถิ่นและอดีตเจ้าหน้าที่ตำรวจในขณะนั้นระบุว่า มีความพยายามปกปิดกรณีดังกล่าว เนื่องจากรัฐบาลนิวซีแลนด์เกรงว่า หมายกำหนดการเสด็จฯ เยือนในอนาคตอาจถูกยกเลิก

เอกสารที่เว็บไซต์สตัฟ (Stuff) ได้มานี้ ระบุว่าในระหว่างขบวนเสด็จฯ ที่เมืองดะนีดิน เมื่อวันที่ 14 ต.ค. 1981 ตำรวจและประชาชนได้ยิน "เสียงที่คิดว่าน่าจะเป็นเสียงปืน" ดังขึ้น

นายลิวอิส ถูกจับกุมได้เพียงไม่นานหลังเหตุการณ์ โดยตำรวจตรวจพบปืนไรเฟิลและซองกระสุนใช้แล้วในอาคารที่มองออกมาเห็นขบวนเสด็จฯ

เอกสารดังกล่าว ระบุว่า "เดิมที ลิวอิสมีเจตนาที่จะลอบปลงพระชนม์สมเด็จพระราชินีนาถฯ" แต่ "จุดซุ่มยิงไม่เหมาะสม และปืนที่ใช้มีพิสัยไม่พอกับระยะที่ต้องการยิง"

นายลิวอิส ถูกตั้งข้อหาเกี่ยวกับการยิงปืน แทนข้อหาพยายามลอบปลงพระชนม์ และบันทึกของเอสไอเอส ที่เขียนขึ้นหลังจากที่นายลิวอิสขึ้นศาลครั้งแรก ระบุว่าทางรัฐบาลนิวซีแลนด์เกรงว่านักข่าวจะนำคดีนี้ ไปเชื่อมโยงกับขบวนเสด็จฯ "การสอบสวนกรณีเสียงปืนที่ดำเนินอยู่ในขณะนี้ทำอย่างระมัดระวัง และนักข่าวส่วนใหญ่น่าจะคิดว่าเสียงนั้นเกิดจากดอกไม้ไฟบางชนิด"

บันทึกลับที่นำมาเปิดเผย ยังมีข้อความว่า "มีความกังวลว่านักข่าวที่ศาล อาจนำวันที่เกิดเหตุ ไปเชื่อมโยงกับการเสด็จพระราชดำเนินเยือนของสมเด็จพระราชินีนาถฯ"

กรณีนี้เคยถูกพูดถึงมาแล้วครั้งหนึ่งเมื่อปี 1997 โดยอดีตตำรวจเมืองดะนีดิน ชื่อทอม ลิวอิส ซึ่งกล่าวหารัฐบาลนิวซีแลนด์ว่า พยายามปกปิดเรื่องที่เกิดขึ้น และเขาบอกกับเว็บโซต์สตั๊ฟว่า ความจริงจะปรากฎในที่สุด "เหมือนกับลอกสะเก็ดออก แล้วมีหนองไหลออกมาจำนวนมาก"

เว็บไซต์สตัฟ ระบุด้วยว่า ทางการนิวซีแลนด์เกรงว่าหากเรื่องนี้ถูกเปิดเผย อาจมีผลทำให้กำหนดการเสด็จฯ เยือนในอนาคตต้องถูกยกเลิก และรายงานด้วยว่าในตอนแรกนายคริสโตเฟอร์ ลิวอิส ถูกตั้งข้อหากบฏก่อนจะถูกเปลี่ยนในภายหลัง

ด้านนายคอลิน พีค็อก จากเรดิโอนิวซีแลนด์ กล่าวกับบีบีซีว่า ในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา เขาได้รับทราบจากผู้สื่อข่าวหลายคนที่ทำงานในขณะนั้นว่า มีตำรวจมาขอพบและบอกว่าไม่ให้รายงานข่าว "อะไรก็ตามเกี่ยวกับเสียงปืน หรือเสียงที่ดังขึ้น" และ "พวกเขาเชื่อว่า คำสั่งนี้มาจากบุคคลระดับสูงจริง ๆ จึงเลิกรายงานข่าวดังกล่าว"

นายลิวอิส กล่าวกับพนักงานสอบสวนด้วยว่าเขาเป็นหัวหน้าของกลุ่มติดอาวุธ แต่ทางเอสไอเอสไม่พบหลักฐานตามที่กล่าวอ้าง และสรุปว่า นายลิวอิส "มีอาการหลงผิด"

หลังจากพ้นโทษออกมา นายลิวอิสได้ก่อเหตุปล้นและถูกตั้งข้อหาฆาตกรรม และในปี 1997 เขาฆ่าตัวตายในเรือนจำ

หนังสือพิมพ์นิวซีแลนด์เฮอรัลด์ รายงานว่าสำนักงานตำรวจนิวซีแลนด์ จะนำบันทึกคดีของนายลิวอิส มาสอบสวนอีกครั้ง เนื่องจากมีแง่มุมที่น่าสนใจในเชิงประวัติศาสตร์