วันเกิดท่านผู้นำ แต่ทำไมเงียบเหงา?

นอกจากปฏิทินปีใหม่ 2018 ที่เพิ่งจะตีพิมพ์ในเกาหลีเหนือ ไม่มีการระบุถึงวันคล้ายวันเกิดของ นายคิม จอง อึน ผู้นำสูงสุดของประเทศ หรือกำหนดให้วันดังกล่าวเป็นวันหยุดราชการที่สำคัญของชาติ แม้ว่าเขาจะปกครองเกาหลีเหนือมาแล้ว 6 ปี แต่ในวันที่เชื่อว่าเป็นวันคล้ายวันเกิดจริงของเขาในที่ 8 มกราคม ก็ยังไม่มีการเฉลิมฉลองใด ๆ กันในเกาหลีเหนือด้วย

โตเกียวบรอดแคสติงซิสเตม (TBS) ซึ่งเป็นสถานีโทรทัศน์ในญี่ปุ่น รายงานว่า มีการคาดหมายอย่างกว้างขวางว่าวันคล้ายวันเกิดของนายคิม จอง อึน คือวันที่ 8 มกราคม แต่ในปฏิทินปี 2018 ของเกาหลีเหนือกลับไม่มีการระบุว่าเป็นวันสำคัญของชาติ ทว่าเป็นเพียงวันจันทร์ธรรมดา ๆ วันหนึ่งเท่านั้น

การที่เกาหลีเหนือไม่ได้จัดการเฉลิมฉลองใด ๆ ให้ผู้นำคนสำคัญ ทำให้เกิดการคาดหมายไปต่าง ๆ นานา

เด็กเกินกว่าจะจัดงานเฉลิมฉลองให้?

มีผู้เชี่ยวชาญบางคนคิดว่าการที่เกาหลีเหนือยังไม่กำหนดให้วันเกิดของนายคิม จอง อึน เป็นวันหยุดราชการประจำปีก็เพื่อเน้นย้ำให้เห็นว่านายคิม ยังคงรักษาธรรมเนียมโบราณในเรื่องการไว้ทุกข์ให้บิดาที่ต้องรอให้ผ่านพ้นไป 3-5 ปีเสียก่อน อย่างไรก็ดี นายคิม จอง อิล เสียชีวิตมาเป็นเวลา 6 ปี แล้ว ดังนั้นการคิดว่าเขาต้องการรอให้ออกทุกข์ก่อนถึงจะเฉลิมฉลองวันเกิดจึง ไม่น่าจะถูกต้องอีกต่อไป

นักวิชาการอีกส่วนอ้างว่านายคิมนั้นเด็กเกินไปที่จะกำหนดให้วันเกิดของเขาเป็นวันหยุดราชการประจำปี เพราะในกรณีของนายคิม อิล ซุง และนายคิม จอง อิล นั้น ทั้งสองมีอายุ 62 และ 40 ปี ตามลำดับตอนที่เกาหลีเหนือกำหนดให้วันเกิดของอดีตผู้นำทั้งสองคนเป็นวันหยุดราชการประจำปี ขณะที่นายคิม จอง อึน นั้นเกิดเมื่อปี 1984 และเพิ่งจะมีอายุ 34 ปีเท่านั้น

คนในเกาหลีเหนือถือว่าการมีอายุครบ 40 ปี ถือเป็นหมุดหมายสำคัญ และยังหมายถึงการไม่อยู่ในภาวะ "ครึ่ง ๆ กลาง ๆ" อีกต่อไป ดังนั้น คนเกาหลีเหนือที่จับตามองเรื่องนี้หลายคนคิดว่าเมื่อนายคิม อายุถึง 40 ปีเมื่อใด ก็จะได้รับเกียรติไม่ต่างจากบิดาและปู่

นายคิม ยัง ยุน ผู้เชี่ยวชาญเรื่องเกาหลีเหนือประจำมหาวิทยาลัยดองกุก ในกรุงโซล กล่าวว่า "แม้โดยแท้จริงแล้วนายคิมจะเป็นที่รู้จักมากขึ้นเรื่อย ๆ แต่คงเป็นการกดดันมากเกินไปที่ผู้นำอายุน้อยอย่างนายคิมจะกำหนดวันเกิดของตัวเองให้เป็นวันหยุดราชการ"

ผู้เชี่ยวชาญท่านนี้กล่าวด้วยว่า นายคิมนั้นเป็นห่วงภาพลักษณ์ของตัวเองในสายตาประชาคมโลก และ "คงไม่ต้องการให้จุดสนใจทั้งในและนอกประเทศ กลายเป็นเรื่องของการหลงใหลผู้นำอายุน้อย"

บ้างก็คาดหมายกันว่าการที่นายคิมไม่ได้เฉลิมฉลองวันเกิดนั้น เป็นเรื่องเกี่ยวเนื่องกับมารดาของเขา

นสพ.ออนไลน์เดลี เอ็นเค ในเกาหลีใต้ รายงานว่า นายคิมเป็นห่วงว่าคนเกาหลีเหนือจะล่วงรู้ว่ามารดาของเขามีภูมิหลังที่เกี่ยวข้องกับญี่ปุ่น โดยนางโค ยัง ฮุย นั้นเกิดในครอบครัวชาวเกาหลี ที่เมืองโอซากา แต่ย้ายไปอยู่เกาหลีเหนือเมื่อต้นทศวรรษ 1960 ภายใต้โครงการส่งกลับประเทศ ขณะที่ยังมีชีวิตอยู่ในเกาหลีเหนือ มารดาของนายคิม ทำงานเป็นนักเต้นประจำคณะ Mansudae Art Troupe ในกรุงเปียงยาง ก่อนที่จะแต่งงานกับบิดาของนายคิม จอง อึน และสิ่งนี้อาจจะก่อให้เกิดคำถามถึงความชอบธรรมในการก้าวขึ้นเป็นผู้ปกครองประเทศของนายคิม และความสัมพันธ์ของเขากับสายตระกูลที่ปกครองเกาหลีเหนือ

สำหรับเหตุการณ์ใกล้เคียงที่สุดที่เกาหลีเหนือแสดงการรับรู้ถึงวันเกิดของนายคิม จอง อึน คือเมื่อปี 2014 ซึ่งตอนนั้นนายเดนนิส ร็อดแมน อดีตนักบาสเกตบอลชื่อดังชาวอเมริกัน ร้องเพลง "แฮปปี้เบิร์ธเดย์" อวยพรวันเกิดให้นายคิม หลังจากโชว์เล่นบาสเกตบอลในกรุงเปียงยาง ซึ่งในขณะนั้น แม้คนภายนอกประเทศจะได้ดูวิดีโอการแสดงของอดีตนักบาสดาวดังแห่งเอ็นบีเอ แต่คนในเกาหลีเหนือเองกลับไม่ทราบเรื่องนี้

ปฏิทินเกาหลีเหนือเปลี่ยนจากภาพทหารเป็นภาพสินค้า

ปฏิทินปี 2018 ของเกาหลีเหนือที่ TBS ได้รับ ซึ่งสามารถหาได้ทั่วไปตามโรงแรม และร้านหนังสือในเกาหลีเหนือ รวมทั้งร้านอาหารเกาหลีเหนือในต่างแดน เป็นปฏิทินภาพสินค้าที่ผลิตในเกาหลีเหนือ เช่น สุรา โสม และรองเท้า แตกต่างจากภาพปฏิทินในอดีตที่มักเป็นภาพสมาชิกตระกูลคิม หรือภาพทางการทหาร

เว็บไซต์ข่าว เดลี เอ็นเค ที่มีสำนักงานในกรุงโซล ระบุว่า ปฏิทินปีนี้ของเกาหลีเหนือเริ่มเปลี่ยนแนวไปเป็นการประชาสัมพันธ์สินค้าของเกาหลีเหนือ รวมทั้งภาพทิวทัศน์ และอาหาร ซึ่งบ่งชี้ว่ายอดขายปฏิทินแนวโฆษณาชวนเชื่อได้ตกต่ำลง