4 เหตุผลยอดขายบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปในจีนตกฮวบ

ในขณะที่ยอดขายบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปไทยยังสูงขึ้นต่อเนื่องทุกปี คิดเป็น 3.36 พันล้านซองในปี 2016 ติดอันดับ 9 ของโลก แต่ สถิติโดยสมาคมบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปโลก (World Instant Noodle Association) แสดงให้เห็นว่า ยอดขายในจีนตกลง 17% จาก 4.62 หมื่นล้านซองในปี 2013 เหลือเพียง 3.85 หมื่นล้านซองในปี 2016 นี่คือความเป็นไปได้ 4 ประการเบื้องหลังพฤติกรรมผู้บริโภคที่เผยให้ทิศทางสังคมจีนที่กำลังเปลี่ยนไป

1.ชีวิตดีขึ้น รสนิยมดีขึ้น

วิธีการต้มบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปไม่ใช่เรื่องยุ่งยาก แค่เทน้ำร้อน ใส่ซอสปรุงรส และฉีกเนื้อสัตว์และผักแห้งจากซองเล็ก ๆ ใส่ แม้นี่จะฟังดูน่ากิน แต่ยอดขายที่ตกลงอาจเป็นเพราะชาวจีนมีความคาดหวังเรื่องอาหารการกินที่สูงขึ้น

จ้าว ผิง จากสภาส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศของจีน บอกกับหนังสือพิมพ์ เดอะ ไชน่า เดลี่ ว่า "ยอดขายที่ตกลงแสดงให้เห็นถึงแบบแผนการบริโภคที่เปลี่ยนไป ทุกวันนี้ ผู้บริโภคสนใจเรื่องคุณภาพชีวิตมากขึ้น ไม่ใช่แค่กินให้อิ่มเท่านั้น"

2. แรงงานย้ายกลับบ้านเกิด

มีทฤษฏีหนึ่งที่เชื่อว่า แรงงานต่างถิ่นเป็นผู้บริโภคกลุ่มใหญ่ของบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป และนี่ก็ฟังดูสมเหตุสมผล เนื่องจากพวกเขาจากบ้านมาไกล และส่วนใหญ่ต้องอยู่ในที่พักอาศัยแคบ ๆ ไม่มีครัวดี ๆ ไว้ทำอาหาร และก็อยากจะเก็บหอมรอมริบเพื่อส่งเงินกลับบ้าน

จำนวนคนต่างถิ่นที่ย้ายเข้ามาทำงานในเมืองใหญ่ ๆ ของจีนเพิ่มสูงขึ้นเรื่อย ๆ จนกระทั่งปี 2014 แต่แนวโน้มดังกล่าวกลับกลายเป็นตรงกันข้ามในปี 2015 และ 2016 และคาดการณ์ว่าตัวเลขในปี 2017 ก็จะเป็นอย่างนั้นเช่นกัน

ปีที่แล้ว มีจำนวนแรงงานต่างจังหวัดที่อาศัยในเมืองน้อยกว่าในปี 2015 ถึง 1.7 ล้านคน และมีความเป็นได้สูงที่จะส่งผลกระทบต่อยอดขาย บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป

3.พฤติกรรมเปลี่ยน โครงสร้างพื้นฐานพัฒนา

ตอนที่เดินทางไกล ๆ ในจีนเมื่อ 20 ปีก่อน ซึ่งบางครั้งยาวนานถึง 3 วัน ผมมีบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปเท่านั้นที่ช่วยประทังความหิว หลายครั้งที่แรงกระแทกของรถไฟและความซุ่มซ่ามของผมเองทำให้น้ำซุปเผ็ดร้อนกระเด็นเข้าตา

แต่รถไฟและสถานีรถไฟของจีนเปลี่ยนแปลงไปมาก การเดินทางสะดวก รวดเร็วขึ้น และอาหารที่ให้บริการก็มีตัวเลือกเพิ่มมากขึ้น นั่นหมายถึงยอดขายบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปที่น้อยลงด้วย

นอกจากนั้น ชนชั้นกลางของจีนยังนิยมเดินทางโดยเครื่องบินมากขึ้น โดยกรมการบินพลเรือนของจีนระบุว่า มียอดเที่ยวบินในประเทศและต่างประเทศเกือบ 5 ร้อยล้านเที่ยวบินในปี 2016

4.อาหาร'สำเร็จรูป' รูปแบบใหม่

จากข้อมูลของรัฐบาล มีคนจีนราว 730 ล้านคนแล้วที่เข้าถึงอินเตอร์เน็ตได้ และร้อยจาก 95 ในจำนวนนั้นใช้สมาร์ทโฟนในการเชื่อมต่อสื่อสาร และคนก็สามารถใช้แอปพลิเคชันในการสั่งอาหารให้มาส่งได้ ไม่ว่าคุณจะอยู่ที่ไหน แม้ว่าจะราคาแพงกว่าบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปแน่นอน แต่มันก็อร่อยกว่า

อันดับ 1 อยู่ดี

อย่างไรก็ตาม ยอดขายบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปในจีนก็ยังครองอับดับหนึ่งในโลก โดยในปี 2016 มีจำนวนมากกว่ายอดขายในอินโดนีเซียซึ่งตามมาเป็นอัน 2 ถึง 3 เท่าตัว และถ้าคำนวณโดยคร่าว ๆ ยอดรวมในจีนมีจำนวนเท่ากับจำนวนยอดขายใน อินโดนีเซีย ญี่ปุ่น เวียดนาม อินเดีย สหรัฐ เกาหลีเหนือ และฟิลิปปินส์ มารวมกัน

นี่หมายความว่าผู้ผลิตบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปในระดับโลกจะยังให้ความสนใจตลาดในจีนต่อไป ตัวอย่างเช่น บริษัท นิสชิน ฟูดส์ ของญี่ปุ่น ที่กำลังเตรียมที่จดทะเบียนในตลาดหุ้นฮ่องกง โดยตั้งเป้าระดมทุนให้ได้ 145 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือราว 4.7 พันล้านบาท

ไม่บ่อยที่บริษัทญี่ปุ่นจะตัดสินใจจดทะเบียนในตลาดหุ้นฮ่องกง แต่ นิสชิน ฟูดส์ ซึ่งเป็นบริษัทบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปที่ใหญ่เป็นอันดับ 5 ในจีน หวังว่าจะเพิ่มยอดขายมากขึ้น

"ผู้บริโภคบางคนหยุดกินบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปไป แต่ผู้บริโภคส่วนใหญ่อยากจะให้สิ่งที่พวกเขากินมีคุณภาพขึ้น เราสามารถให้สินค้าที่มีคุณภาพสูงได้ นั่นหมายความว่าจะพัฒนาธุรกิจเราไปได้ต่อ" นาย คิโยตากะ อันโด ประธานบริหารบริษัท นิสชิน ฟูดส์ บอกกับช่องโทรทัศน์ ซีเอ็นบีซี ของสหรัฐฯ เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว