รถยนต์ไร้คนขับให้เลือกตัวผู้รอดชีวิตเมื่อเกิดอุบัติเหตุได้

เมื่อมีอุบัติเหตุจากการขับขี่ยวดยานพาหนะเกิดขึ้น สิ่งหนึ่งที่ตัดสินชะตากรรมว่าผู้โดยสารรถยนต์คนไหนจะอยู่รอดหรือต้องกลายเป็นเหยื่อผู้เสียชีวิต ก็คือการตัดสินใจของคนถือพวงมาลัยว่าจะบังคับรถในสถานการณ์นั้นอย่างไร หลายครั้งคนขับเลือกรักษาชีวิตของตนเองไว้ก่อน แต่ในกรณีรถยนต์ขับเคลื่อนอัตโนมัติที่ไม่มีสัญชาตญาณเอาตัวรอดหรือเสียสละแบบมนุษย์ ผลที่ออกมาจะเป็นอย่างไร ?

ทีมวิจัยที่นำโดยนายกุยเซปเป คอนติสซา จากมหาวิทยาลัยโบโลญญาของอิตาลี ได้คิดค้นปุ่มรับคำสั่งในรถยนต์ขับเคลื่อนอัตโนมัติที่ผู้ใช้รถสามารถเลือกตั้งค่าได้ว่า ในกรณีที่เกิดอุบัติเหตุรถจะตอบสนองเพื่อรักษาชีวิตผู้โดยสารคนไหนเอาไว้ให้ได้มากที่สุด

ผู้ใช้รถซึ่งมักนั่งอยู่ตรงตำแหน่งหน้าพวงมาลัย สามารถเลือกตำแหน่งที่นั่งของผู้โดยสารที่ต้องการให้รอดชีวิตจากอุบัติเหตุเอาไว้ล่วงหน้าได้ หรือเลือกจากโหมดการทำงานของรถในภาวะอุบัติเหตุ ที่มีให้เลือกตามทัศนะทางศีลธรรมของผู้ใช้งานหลากหลายแบบ โดยมีตั้งแต่โหมด "ยอมสละชีวิตขั้นสูงสุด" ไปจนถึงโหมด "เอาตัวรอดเต็มที่" และยังมีโหมดแบบเป็นกลางที่เลือกเฉลี่ยความปลอดภัยแก่ผู้โดยสารทั้งคันรถเท่ากัน หรือคำนึงถึงความปลอดภัยโดยรวมของรถยนต์เอาไว้ด้วย

"ปุ่มเลือกผู้รอดชีวิตจะทำให้รถขับเคลื่อนอัตโนมัติได้ทราบถึงทัศนคติของผู้ใช้งาน ในเรื่องการชั่งน้ำหนักประเมินคุณค่าของชีวิตตนเองและชีวิตผู้อื่น โดยรถจะนำข้อมูลนี้ไปร่วมคำนวณเพื่อเลือกรูปแบบการตอบสนองในสถานการณ์คับขันและอันตราย" ผู้นำทีมวิจัยกล่าว

มีการตีพิมพ์รายละเอียดของผลงานการพัฒนาเทคโนโลยีนี้ ในวารสาร Artificial Intelligence and Law (ปัญญาประดิษฐ์กับกฎหมาย) ซึ่งทำให้มีเสียงวิจารณ์ต่อมาภายหลังว่า ระบบดังกล่าวจะเกิดปัญหาในการใช้งานจากการตัดสินใจเลือกของผู้ใช้รถเอง เช่น ผู้โดยสารคนอื่นอาจไม่ต้องการร่วมทางไปกับผู้ใช้รถอัตโนมัติที่ตั้งค่าการทำงานในภาวะอุบัติเหตุแบบ "เอาตัวเองรอดเต็มที่" โดยก่อนหน้านี้มีผลการวิจัยพบว่าคนส่วนใหญ่ไม่ต้องการโดยสารรถยนต์อัตโนมัติที่ตั้งค่าแบบดังกล่าว ซึ่งเป็นเสมือนการออกคำสั่งให้รถฆ่าตนเองและผู้โดยสารที่ไม่ถูกเลือกคนอื่น ๆเอาไว้ล่วงหน้า

นอกจากนี้ ผลการวิจัยเมื่อปี 2015 ยังชี้ว่า คนส่วนใหญ่ต้องการให้ผู้ใช้รถขับเคลื่อนอัตโนมัติเลือกโหมดแบบเป็นกลางที่เฉลี่ยความปลอดภัยแก่ผู้โดยสารทั้งคันรถเท่ากัน แต่ผู้เชี่ยวชาญชี้ว่าหากคนส่วนใหญ่เลือกแบบนี้ ก็เท่ากับว่าไม่ยอมเจาะจงเลือกตัวผู้รอดชีวิตคนใดเลย ซึ่งมีค่าเท่ากับการไม่ให้ข้อมูลเพิ่มเติมกับระบบควบคุมรถ และเท่ากับไม่ได้ใช้งานเทคโนโลยีที่คิดค้นขึ้นใหม่ในครั้งนี้นั่นเอง