จะทำอย่างไร เมื่อเพื่อนร่วมทางบนรถเมล์ดูสื่ออนาจาร?

การดูสื่ออนาจารทางอินเตอร์เน็ตไม่ใช่ความลับอีกต่อไป สิ่งที่ "ลับ" มักจะเป็นสถานที่ดู แต่หากคุณเห็นคนดูสื่ออนาจารในที่สาธารณะล่ะ จะทำอย่างไร? ชิฟอน ทีค ผู้สื่อข่าวบีบีซีมีประสบการณ์ตรงในเรื่องนี้ขณะโดยสารรถประจำทางในกรุงลอนดอน

เหตุเกิดในวันที่ชิฟอน เหนื่อยกับการทำงานมาทั้งวัน โดดขึ้นรถเมล์ตอนทุ่มครึ่ง อากาศหนาวเหน็บ แถมฝนก็ตกปรอยๆ ผู้โดยสารบนรถเมล์ต่างสวมเสื้อโค้ทตัวหนา สวมฮู้ดคลุมศรีษะและสวมหมวก แสงไฟบนรถเมล์ดูสลัว เธอกะว่าจะแอบงีบระหว่างทางขณะนั่งอยู่บนชั้นล่างของรถเมล์

ชิฟอนไม่ได้ใส่ใจว่าเพื่อนร่วมทางข้างๆ เป็นใคร แต่ในขณะที่รถเคลื่อนไปช้าๆ ท่ามกลางการจราจรที่ติดขัดของกรุงลอนดอน เธอเหลือบไปมองโทรศัพท์ของคนข้างๆ อย่างไม่ตั้งใจ เพราะไฟสลัวบนรถเมล์ตัดกับแสงจากจอมือถือของเขา ทำให้เธอเห็นได้ชัดว่าเขากำลังดูหนังโป๊! แม้จะพยายามหันจอให้ห่างจากเธอแล้วก็ตาม

แม้จะไม่อยากดูแต่สายตาของชิฟอนก็ถูกดึงดูดให้มองกลับไปอีกเรื่อยๆ ชายคนนี้เริ่มดูการ์ตูนโป๊ที่มีตัวการ์ตูนสองตัว ไม่สวมเสื้อผ้า เคลื่อนไหวซ้ำๆ อยู่อย่างนั้น แต่จากนั้นเขาก็เปลี่ยนไปดูหนัง ซึ่งดูเหมือนจะเริ่มที่ฉากปั้มน้ำมัน มีผู้หญิงตัวโตสวมเสื้อคอลึกสีเหลือง ผมทอง มองเข้าไปที่หน้าต่างคนขับรถ ชิฟอนไม่ได้ยินเสียงจากวิดีโอ ยกเว้นตอนที่เขาดึงหูฟังออกมาแล้วใส่กลับเข้าไป โดยที่ชายคนนี้ดูจะไม่รู้สึกเลยว่ากำลังมีคนมองจอโทรศัพท์ของเขาอยู่ด้วย อาจจะเป็นเพราะเขาสวมฮู้ดคลุมศีรษะทำให้มองไม่เห็นสิ่งรอบข้าง ในเวลาเดียวกันก็ไม่เป็นที่สังเกตของคนอื่น ๆ ที่ไม่ได้เห็นในสิ่งที่ชิฟอนเห็นเต็มตา

เมื่อรถแล่นถึงป้ายที่ต้องลง ชายคนนี้ซึ่งนั่งริมหน้าต่าง แสดงท่าทางขอลุกผ่านชิฟอนซึ่งนั่งริมทางเดิน ก่อนจะพูดว่า "ขอบคุณ" และเบียดเธอออกไป ชิฟอนจับตามองเขาลงจากรถและเดินไปตามถนน

แม้จะรู้สึกอึดอัดและโมโห แต่เธอก็ไม่ได้ทำอะไร ไม่ได้คิดที่จะแจ้งให้คนขับรถเมล์รู้ แม้อยากจะทำก็คงยากที่จะลุยไปถึงหน้ารถเพราะผู้โดยสารแน่นมาก สรุปว่าชิฟอนไม่ได้เอ่ยอะไรกับเขา ส่วนชายคนนี้ก็ไม่ได้รู้สึกว่าถูกแอบมองอยู่

แต่พอลงจากรถ ชิฟอนตั้งคำถามกับตัวเองว่าหากประสบการณ์ที่เพิ่งเกิดกับเธอ ไปเกิดกับเด็กล่ะ? มีกฎหมายอะไรเกี่ยวกับการดูภาพอนาจารในที่สาธารณะไหม? ถ้ามีกฎหมาย แล้วจะบังคับใช้ได้ยากง่ายอย่างไร? ทำไมผู้โดยสารพวกนี้จึงคิดว่ารถขนส่งสาธารณะเป็นที่ที่เหมาะสมกับการดูสื่อโป๊? แล้วเธอควรจะกังวลเรื่องความปลอดภัยบ้างไหม?

ในฐานะนักข่าว ชิฟอนก็มองอีกมุม และถามตัวเองว่าเขามีสิทธิส่วนบุคคลที่จะดูสื่ออนาจารบนอุปกรณ์ส่วนตัว ที่ไหนก็ได้หรือเปล่า? เสรีภาพของพลเรือนให้สิทธิเขาในเรื่องนี้เต็มที่ไหม? เธอยอมรับว่าในใจนั้น รู้สึกว่าถูกล่วงละเมิด

ชิฟอนพูดคุยเรื่องนี้กับเพื่อนฝูงซึ่งต่างก็มีประสบการณ์และวิธีรับมือที่แตกต่างกัน แต่ทุกคนไม่แน่ใจว่ามีกฎหมายดูแลเรื่องนี้อย่างไร ศ.แคลร์ แม็คกลิน ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายสื่ออนาจาร มหาวิทยาลัยเดอรัม กล่าวว่า มีข้อจำกัดน้อยมากในการห้ามคนดูสื่ออนาจารในที่สาธารณะ ทั้งบนรถประจำทาง ห้องสมุด สวนสาธารณะ หรือคาเฟ่ เป็นต้น

เธอบอกว่า 'มันก็เหมือนการอ่านหนังสือ' 'พวกเขาดูเนื้อหาที่ถูกกฎหมายที่มีอยู่ฟรี ซึ่งการจำกัดไม่ให้คนเข้าถึงมันก็จะกลายเป็นความท้าทายด้านอื่น' และในความเห็นของศ.แม็คกลิน กฎหมายมีข้อห้ามเฉพาะเวลาผู้ที่ดูสื่ออนาจารไปสร้างความรำคาญ หรือความวุ่นวายให้คนอื่น

แล้วจะทำอย่างไรได้บ้าง? ศ.แม็คกลิน อธิบายว่าสิ่งนี้เป็นเรื่องที่กลืนไม่เข้าคายไม่ออก 'เหมือนมีคนตะโกนใส่หน้า แต่ก็ขึ้นอยู่กับว่าคุณจะเลือกเผชิญหน้า หรือก้มหน้าแล้วเดินจากไป'

ชิฟอนแจ้งเรื่องนี้ไปยังทรานสปอร์ต ฟอร์ ลอนดอน ผู้ให้บริการขนส่ง ซึ่งชี้แจงว่าผู้โดยสารควรแจ้งให้คนขับรถเมล์รู้ เพื่อให้แจ้งไปยังศูนย์ควบคุม ซึ่งจะส่งต่อข้อมูลนี้ให้ตำรวจสืบสวน แต่ในความเห็นของ ศ.แม็คกลินแล้ว ตำรวจก็คงทำอะไรไม่ได้มาก

ในทางกลับกัน เจมส์ เทอร์เนอร์ ทนายความผู้เชี่ยวชาญกฎหมายครอบครัวและอาญา อธิบายว่ามีกฎหมายที่เรียกว่า Indecent Displays (Control) Act หรือกฎหมายควบคุมการนำเสนอสิ่งที่ไม่เหมาะสม ซึ่งอาจจะทำให้นำกรณีเช่นนี้ไปฟ้องร้องได้

ในสหรัฐฯ ศูนย์ดูแลเรื่องการล่วงละเมิดรณรงค์ให้สายการบินใหญ่ ๆ ห้ามไม่ให้ผู้โดยสารดูหนังโป๊บนเที่ยวบิน ซึ่งส่วนใหญ่ยอมทำตามและฝึกพนักงานบริการบนเครื่องบินให้รับมือเรื่องนี้ด้วย แต่ว่าบนรถเมล์ในอังกฤษไม่มีพนักงานดูแลผู้โดยสาร บนรถไฟก็เหมือนกัน แถมผู้โดยสารที่ดูหนังโป๊จะลงจากรถเมื่อไหร่ก็ได้ แล้วตำรวจจะไปตามจับ มาสอบปากคำได้อย่างไร?