สารอินทรีย์ "ไทโอฟีน" ที่พบบนดาวอังคาร อาจเป็นของสิ่งมีชีวิตโบราณ

สารประกอบอินทรีย์ที่มีกลิ่นเฉพาะตัว ซึ่งหุ่นยนต์ตระเวนสำรวจ "คิวริออซิที" (Curiosity Rover) ขององค์การนาซาได้ค้นพบบนดาวอังคารเมื่อสองปีที่แล้ว อาจเป็นสารที่เกิดขึ้นจากกระบวนการทางชีวภาพของสิ่งมีชีวิตโบราณที่คล้ายกับแบคทีเรีย ซึ่งพวกมันน่าจะเคยดำรงเผ่าพันธุ์อยู่บนดาวอังคารเมื่อหลายพันล้านปีก่อน

ทีมนักชีวดาราศาสตร์นานาชาติ นำโดยนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยวอชิงตันสเตต (WSU) ของสหรัฐฯ เผยผลการศึกษาล่าสุดในวารสาร Astrobiology โดยระบุว่ามีความเป็นไปได้ที่สารประกอบอินทรีย์ "ไทโอฟีน" (Thiophene) บนดาวอังคาร ซึ่งปกติพบในถ่านหิน น้ำมันดิบ และเห็ดทรัฟเฟิลขาวบนโลก อาจเป็นร่องรอยหลักฐานของสิ่งมีชีวิตในยุคโบราณของดาวอังคารที่ปัจจุบันได้สูญพันธุ์ไปจนหมดสิ้นแล้ว

ทีมผู้วิจัยได้ทดสอบถึงความเป็นไปได้ที่สารดังกล่าวจะเกิดจากวิถีทางชีวภาพ (Biological pathway) หรือกระบวนการทางเคมีต่าง ๆ ภายในเซลล์ของสิ่งมีชีวิต และพบว่ามีความเป็นไปได้อยู่หลายแนวทางด้วยกัน

สารไทโอฟีนประกอบด้วยอะตอมของธาตุที่เป็นองค์ประกอบสำคัญของสิ่งมีชีวิต โดยมีอะตอมของคาร์บอนหลายตัวและอะตอมของกำมะถันหนึ่งตัวเชื่อมต่อกันเป็นวงแหวน แบคทีเรียบางชนิดสามารถผลิตสารที่มีโครงสร้างทางเคมีเช่นนี้ขึ้นมาได้ เมื่อพวกมันหายใจแบบไม่ใช้ออกซิเจน และใช้ซัลเฟตซึ่งเป็นเกลือของกรดกำมะถันในปฏิกิริยาเคมีที่สร้างพลังงานให้กับเซลล์แทน

ทีมผู้วิจัยระบุว่า แบคทีเรียที่หายใจโดยไม่ใช้ออกซิเจนนี้ อาจมีชีวิตอยู่ในยุคเริ่มแรกหลังดาวอังคารก่อตัวขึ้นใหม่ ๆ เมื่อกว่าสามพันล้านปีก่อน ซึ่งในยุคนั้นสภาพแวดล้อมของดาวอังคารยังมีอุณหภูมิที่อบอุ่นและชุ่มชื้นกว่าที่เป็นอยู่ทุกวันนี้

แต่อย่างไรก็ตาม ทีมผู้วิจัยไม่สามารถปฏิเสธได้ว่าสารไทโอฟีนที่พบในดินของดาวอังคาร อาจเกิดขึ้นจากกระบวนการที่ไม่เกี่ยวข้องกับสิ่งมีชีวิตได้เหมือนกัน เช่นเหตุอุกกาบาตชนพื้นผิวดาวจนเกิดความร้อนสูงกว่า 120 องศาเซลเซียส ก็สามารถจะทำให้สารเคมีบางอย่างกลายสภาพเป็นไทโอฟีนได้

ทีมผู้วิจัยหวังว่า ภารกิจสำรวจดาวอังคารด้วยหุ่นยนต์ลาดตระเวนครั้งต่อไป จะทำให้พบหลักฐานที่ยืนยันถึงสิ่งมีชีวิตบนดาวอังคารได้หนักแน่นชัดเจนกว่านี้ โดยหุ่นยนต์ที่มีความสามารถสูงขึ้นในการเก็บตัวอย่างดินหินและการวิเคราะห์สาร อาจพบไอโซโทปของสารอินทรีย์บางชนิด ซึ่งจะช่วยยืนยันถึงการดำรงอยู่ของสิ่งมีชีวิตได้แน่นอนกว่า

ล่าสุดองค์การนาซาได้เปิดตัว "เพอร์ซีเวียแรนซ์" (Perseverance) หุ่นยนต์ตระเวนสำรวจตัวใหม่ซึ่งจะส่งขึ้นสู่ห้วงอวกาศเพื่อเดินทางไปยังดาวอังคารในช่วงปลายเดือนกรกฎาคมนี้ โดยชื่อของหุ่นยนต์ดังกล่าวหมายถึงความมุมานะเฝ้าเพียรพยายามจนกว่าจะบรรลุถึงเป้าหมายที่ตั้งไว้ อันเป็นการสะท้อนถึงภารกิจสำรวจดาวอังคารที่ผ่านมาขององค์การนาซา ซึ่งแม้ต้องประสบกับความยากลำบากนานัปการ แต่ก็ยังคงเดินหน้าต่อไป