พบฟอสซิลลูกงูเป็นครั้งแรก ในก้อนอำพันเก่าแก่ 99 ล้านปี

ทีมนักบรรพชีวินวิทยาชาวจีนและแคนาดาพบฟอสซิลลูกงูยุคดึกดำบรรพ์เป็นครั้งแรก ในก้อนอำพันอายุ 99 ล้านปีซึ่งขุดได้จากประเทศเมียนมา ทั้งยังพบฟอสซิลคราบงูจากงูที่ตัวโตกว่าในอำพันโบราณอีกก้อนหนึ่งด้วย

ศาสตราจารย์ไมเคิล คาลด์เวลล์ จากมหาวิทยาลัยอัลเบอร์ตาของแคนาดา หนึ่งในทีมผู้ศึกษาก้อนอำพันดังกล่าวบอกว่า ฟอสซิลลูกงูนั้นหาได้ยากมากและไม่เคยมีผู้ค้นพบมาก่อน ส่วนซากที่พบในก้อนอำพันครั้งนี้เป็นงูในยุคครีเทเชียสซึ่งมีชีวิตอยู่ร่วมสมัยกับเผ่าพันธุ์ไดโนเสาร์เมื่อราว 145 ล้านปี - 66 ล้านปีก่อน

ลูกงูดังกล่าวได้รับการตั้งชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Xiaophis Myanmarensis ตามชื่อของประเทศเมียนมาซึ่งเป็นแหล่งค้นพบ โดยชื่อนี้มีความหมายว่า "งูแห่งรุ่งอรุณของเมียนมา"

นอกจากฟอสซิลลูกงูแล้ว ยังมีการค้นพบก้อนอำพันที่บรรจุฟอสซิลคราบงู ซึ่งน่าจะมาจากงูที่ตัวโตกว่าเอาไว้อีกด้วย แต่นักบรรพชีวินวิทยายังไม่แน่ใจว่าเป็นงูชนิดพันธุ์เดียวกับลูกงูที่พบในตอนแรกหรือไม่

"ลูกงูเข้าไปติดในยางไม้เหนียวเหมือนกาวตราช้าง ซึ่งต่อมาแข็งตัวเป็นก้อนอำพันที่สามารถคงสภาพซากสิ่งมีชีวิตภายในเอาไว้ได้ ไม่ว่าจะเป็นผิวหนัง เกล็ด ขน หรือแม้แต่สัตว์ทั้งตัว" ศ. คาลด์เวลล์ กล่าว

รายงานการค้นพบที่ตีพิมพ์ในวารสาร Science Advances ระบุว่า ฟอสซิลลูกงูในก้อนอำพันนี้มีสภาพเกือบจะสมบูรณ์ โดยยังคงมีกระดูกสันหลังพร้อมซี่โครงเหลืออยู่ถึง 97% แต่ส่วนหัวนั้นขาดหายไป

หลังศึกษาโครงสร้างของฟอสซิลลูกงูด้วยเครื่องเอกซเรย์แสงซินโครตรอนแล้ว ทีมผู้วิจัยนำผลที่ได้มาเปรียบเทียบกับโครงสร้างร่างกายของงูในปัจจุบัน ทำให้พบว่ารูปทรงของกระดูกสันหลังงูนั้นเปลี่ยนแปลงไปน้อยมากตลอดช่วง 100 ล้านปีที่ผ่านมา

ส่วนงูชนิดพันธุ์เดียวกับลูกงูในก้อนอำพันนั้น น่าจะดำรงเผ่าพันธุ์อยู่ในยุคดึกดำบรรพ์ได้หลายสิบล้านปี ก่อนที่จะสูญพันธุ์ไปในที่สุด โดยชิ้นส่วนของพืชและแมลงที่ติดอยู่ในอำพันก้อนเดียวกันยืนยันว่าลูกงูอาศัยอยู่ในป่ามาก่อน

ปัจจุบันเมียนมาเป็นแหล่งที่มีการค้นพบฟอสซิลสำคัญจากยุคครีเทเชียสจำนวนมาก บางส่วนเป็นฟอสซิลในก้อนอำพัน โดยไม่นานมานี้มีการค้นพบส่วนหางของไดโนเสาร์มีขน แมงมุมโบราณ และซากกบยุคก่อนประวัติศาสตร์ในก้อนอำพันที่ขุดได้จากเมียนมา