โรงเรียนสอนคุณยายในอินเดีย

ทุกบ่าย สตรีสูงอายุของหมู่บ้านพันกาเน ในรัฐมหาราษฏระ ของอินเดีย จะสวมส่าหรีสีชมพู นำลูกคิดกับกระดานดำใส่กระเป๋า... ไปโรงเรียน

อินเดียเป็นประเทศที่ผู้หญิงเกือบ 1 ใน 3 มีแนวโน้มจะอ่านออกเขียนได้น้อยกว่าผู้ชาย แต่อย่างน้อยก็มีชุมชนที่ให้ความสำคัญกับการศึกษา โดยทุก ๆ วัน ยกเว้นวันพฤหัสบดี สตรีสูงอายุเหล่านี้จะมารวมตัวกัน เพื่อเรียนหนังสือกับคุณครูที่อายุน้อยกว่าพวกเธอประมาณครึ่งหนึ่ง และในวันสตรีสากล 8 มีนาคมที่ผ่านมา ก็ถือเป็นวาระครบรอบ 1 ปี ของโรงเรียนด้วย นี่คือเรื่องราวของเส้นทางสู่การรู้หนังสือ ผ่านมุมมองของช่างภาพที่ชื่อ สัตยาคี โกช

อันสุยา เดชมุค อายุ 90 ปี เป็นลูกสาวของแรงงานรับจ้าง เธอถูกจับแต่งงานตั้งแต่อายุ 10 ขวบ "ตอนนั้นไม่มีเงินซื้อกระดานชนวนและหนังสือ ไม่มีเงินซื้อเสื้อผ้า" แต่เธอก็เคยไปโรงเรียนอยู่พักหนึ่ง "ฉันเคยไปโรงเรียนอยู่บ้าง แต่ส่วนใหญ่ไปวันเว้นวัน ฉันไม่สบายบ่อย เขาเลยไม่ให้ไปโรงเรียนอีก" หนึ่งปีมานี้ เดชมุค ได้เรียนรู้มากพอที่จะเขียนชื่อตัวเอง ท่องพยัญชนะ และนับเลขได้ถึง 21 แล้ว

โยเกนดรา บันการ์ อายุ 41 ปี เป็นผู้ก่อตั้งโรงเรียนแห่งนี้ หลังจากได้ยินผู้หญิงในหมู่บ้านพูดกันว่า หากพวกเธออ่านหนังสือออก ก็คงจะได้อ่านพระราชประวัติของพระเจ้าฉัตรปติ ศิวะจี มหาราช กษัตริย์สมัยศตวรรษที่ 17 ซึ่งหมู่บ้านจัดงานฉลองทุกปี "ผมได้ยินคนพูดกันว่า ผู้หญิงควรได้รับการยกย่องในวันสตรีสากล ก็เลยคิดว่าคุณยายของเราก็ควรจะได้รับการเชิดชูอย่างที่ควรจะเป็น คนรุ่นคุณยายของเรา ไม่มีโอกาสไปโรงเรียน"

บันการ์ ได้รับเงินทุนจากองค์กรการกุศลแห่งหนึ่งมาเป็นค่าส่าหรี อุปกรณ์การเรียนการสอน และจัดหาห้องเรียน "หากผู้หญิงได้รับการศึกษา ทั้งครอบครัวก็จะได้รับการศึกษาด้วย เพราะเธอจะนำความรู้กลับไปบ้าน"

หลาน ๆ ของ รามาภัย กันพัธ จูงเธอไปส่งโรงเรียน รามาภัยบอกว่า "รู้สึกดี" และ "ชอบไปโรงเรียน พวกเราถือกระเป๋านักเรียนไปด้วย คุณยายทุกคนเดินไปด้วยกัน พวกเราภูมิใจที่มีโอกาสได้เรียนหนังสือ"

เธอบอกพร้อมกับหัวเราะร่วนว่า "เรามีหนังสือแล้ว แต่ยังอ่านไม่ค่อยได้ อายุอานามก็มากแล้ว มองอะไรก็ไม่ค่อยชัด"

"พอเราตายและไปหาพระเจ้า หากถูกถามว่า 'เธอทำอะไรมาบ้างในชีวิตนี้' เราจะบอกว่า ไม่ได้ทำอะไรมากหรอก แต่ก็ได้ไปโรงเรียนนะ และอย่างน้อย ๆ ก็เขียนชื่อตัวเองเป็น"

"ฉันชอบไปโรงเรียน มันทำให้ชีวิตมีความหมายทุกวัน"

ก่อนเข้าเรียน คุณยายเหล่านี้จะร่วมสวดภาวนา ว่า "ฉันจะไม่หยุดบูชาพระแม่ปารวตี" ซึ่งเป็นเทพเจ้าแห่งความรู้และสติปัญญาในศาสนาฮินดู และพวกเธอยังมีหน้าที่รดน้ำต้นไม้ที่ปลูกเอาไว้ที่โรงเรียนด้วย

ชีทาล มอร์ ครูอายุ 30 ปี มาสอนให้ฟรี และแม่ของสามีเธอก็เป็นนักเรียนคนหนึ่งด้วย

ในปีที่ผ่านมา มีสมาชิกกลุ่มเสียชีวิตไป 1 คน และมีนักเรียนใหม่ 3 คน อายุระหว่าง 60-90 ปี เพิ่งย้ายเข้ามาอาศัยในหมู่บ้านนี้ ทำให้ชั้นเรียนมีนักเรียนเพิ่มขึ้นจาก 28 เป็น 30 คน

สูตรีผู้สูงวัยเหล่านี้ยังไม่รู้หนังสือมากนัก บางคนบ่นว่าจำสิ่งที่เรียนไปไม่ค่อยได้ แต่อย่างน้อยก็สามารถเขียนชื่อตัวเองได้ แทนที่จะต้องใช้วิธีพิมพ์ลายนิ้วมือเหมือนแต่ก่อน

วันสตรีสากลปีนี้ ทางโรงเรียนจัดงานฉลองครอบรอบ 1 ปี

คุณครูมอร์ กล่าวว่า "ดีใจที่ได้เห็นผู้หญิงรุ่นก่อนที่ไม่เคยได้รับการศึกษา ได้มีโอกาสเรียนหนังสือ"

"คนทั่วอินเดียที่ไม่ได้รับการศึกษา ควรจะได้เรียนหนังสือเช่นกัน ควรจะมีโรงเรียนสำหรับสตรีทุกคนในทุกหมู่บ้าน"