สำรวจความเห็นต่าง สส. มุสลิม โหวตไม่เห็นด้วย ร่าง พ.ร.บ.สมรสเท่าเทียม บนพื้นฐานความเชื่อด้านศาสนา

ร่างกฎหมายสมรสเท่าเทียม มีความคืบหน้าไปอีกขั้น หลังจากสภาผู้แทนราษฎรมีมติเห็นชอบในวาระที่ 1 ขั้นรับหลักการ อย่างท่วมท้นต่อร่างกฎหมายที่ถูกเสนอเข้าสภาทั้ง 4 ฉบับ แต่ในการพิจารณาร่างกฎหมาย เมื่อวันที่ 21 ธ.ค. ยังมีความกังวลจากผู้แทนราษฎรชาวมุสลิมจากจังหวัดชายแดนใต้ ว่าร่างกฎหมายดังกล่าวขัดกับหลักศาสนาอิสลาม ซึ่งเป็นศาสนาที่ประชากรในประเทศไทยราว 4 ล้านคนนับถือ

สภาผู้แทนราษฎร มีมติเอกฉันท์รับหลักการร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... หรือที่เรียกว่า ร่าง พ.ร.บ. สมรสเท่าเทียม ด้วยคะแนนเสียง เห็นด้วย 369 เสียง ไม่เห็นด้วย 10 เสียง และไม่ลงคะแนน 1 เสียง

ในบรรดาเสียงของ สส. ที่ไม่เห็นด้วย เป็น สส. จากพรรคประชาชาติ (ปช.) จากสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ 7 คน สส.มุสลิม พรรคภูมิใจไทย (ภท.) 2 คน ได้แก่ สส.นราธิวาส และนายชาดา ไทยเศรษฐ์ และ สส.ปัตตานี จากพรรคประชาธิปัตย์ (ปชป.) 1 คน

อันที่จริงไม่เพียงแต่ศาสนาอิสลามเท่านั้น แต่หากย้อนไปในเดือน มิ.ย. 2565 นายปดิพัทธ์ สันติภาดา ส.ส. พิษณุโลก ซึ่งปัจจุบันอยู่พรรคเป็นธรรม (ปธ.) ได้ลงมติงดออกเสียงต่อ ร่าง พ.ร.บ.สมรสเท่าเทียม ในวาระ 1 ที่เพื่อนร่วมพรรคของเขาในขณะนั้น (พรรคก้าวไกล) เป็นผู้เสนอ เพราะขัดกับหลักศาสนาคริสต์ที่เขานับถือ

เสียงจากผู้แทนมุสลิม

นายซูการ์โน มะทา เลขาธิการพรรคประชาชาติ (ปช.) และ สส.ยะลา เขต 2 ได้อภิปรายแสดงจุดยืนว่าไม่เห็นด้วยกับการแก้ไขกฎหมาย เพราะไม่สอดคล้องกับหลักศาสนาอิสลาม

"พวกผมพรรคประชาชาติ ไม่เคยมีความขัดแย้งกับกลุ่มแอลจีบีที แต่ผมยึดมั่นในองค์อัลเลาะห์ เพราะฉะนั้นการทำหน้าที่ในฐานะเป็นตัวแทนของพี่น้องประชาชน ก็ต้องทำหน้าที่ด้วยความรับผิดชอบตามคำมั่นสัญญาของพี่น้องประชาชนว่าเราจะต่อสู้ถึงที่สุด" นายซูการ์โนกล่าว พร้อมกับบอกว่า ประชาชนที่เลือกพรรคประชาชาติมีอยู่กว่า 5 แสนเสียงในจังหวัดชายแดนใต้

หลักศาสนาอิสลามเป็นเหตุผลที่ สส. มุสลิมจากยะลา แสดงต่อสภา โดยเขาระบุว่า ในพระวจนะขององค์พระอัลเลาะห์ มหาคัมภีร์อัลกุรอานนั้น ได้ระบุชัดว่า คู่สมรสจะต้องเป็นเพศชายและเพศหญิงเท่านั้น

"หน้าที่ของคู่สมรสคือการขยายเผ่าพันธุ์มนุษย์ให้เพิ่มมากขึ้น วันนี้เรามองเรื่องความเท่าเทียม เรามองเรื่องของสิทธิเสรีภาพ เรามองถึงเรื่องของโลกเสรี แต่เราลืมมองเรื่องของศีลธรรม ความรู้สึก สิ่งที่ยึดเหนี่ยวอยู่ในหัวใจของพี่น้องประชาชนผู้เคร่งต่อศาสนา ไม่ว่าจะเป็นผู้ที่นับถือศาสนาพุทธ หรือแม้แต่ผู้ที่นับถือศาสนาอิสลามก็ตาม ผมคิดว่ามีความยากลำบากในการลงมติเรื่องดังกล่าวได้"

อับดุลอายี สาแมง สส.ยะลา พรรคประชาชาติ กล่าวในรัฐสภาด้วยว่า วิถีของชาวมุสลิมยึดมั่นอัลกุรอานเป็นธรรมนูญชีวิต และชาวมุสลิม 2,000 กว่าล้านคนทั่วโลก ไม่มีใครบอกว่าจะต้องยกร่างอัลกุรอานฉบับใหม่ขึ้นมา เพราะเป็นแนวทางที่ถูกกำหนดมาแล้ว อีกทั้งสิทธิในการดำเนินตามวิถีศาสนา ยังเป็นสิทธิมนุษยชนอย่างหนึ่งเช่นกัน

"ต้องขออภัยกับบุคลที่เห็นต่างว่า ที่บอกว่าเรื่องศาสนา ก็เป็นเรื่องศาสนา เรื่องสิทธิมนุษยชน ก็เป็นเรื่องสิทธิมนุษยชน แต่นี่ล้วนแล้วเป็นเรื่องของศาสนาทั้งสิ้น เป็นสิทธิมนุษยชนในกรอบของศาสนา"

ด้าน ผศ.วรวิทย์ บารู สส.ปัตตานี พรรคประชาชาติ ชี้ว่าศาสนาอิสลามเป็นวิถีแห่งการปฏิบัติ และพรรคประชาชาติไม่ต้องการจะเป็นไม้ซีกงัดไม้ซุง เพียงแต่จำเป็นต้องอธิบายถึงกรอบความคิดที่แตกต่าง รวมทั้งต้องตอบคำถามต่อประชาชนในพื้นที่ที่เป็นผู้แทนได้

"เราไม่ได้หาเสียง แต่เป็นข้อเท็จจริงในพื้นที่ เพราะเขาจะต้องถาม เมื่อวิถีการดำเนินชีวิตของเขาจะถูกสิ่งเหล่านี้เข้ามา... สิ่งเหล่านี้เป็นข้อเท็จจริงที่จะปรากฏในสามจังหวัดภาคใต้ และจะปรากฏกับสังคมมุสลิมทั่วไป เพราะมันไปกระทบต่อวิถีการดำเนินชีวิตของเขา" สส.ปัตตานี กล่าว

สำหรับพรรคประชาชาติ ในการเลือกตั้งเมื่อเดือน พ.ค. ที่ผ่านมา ผลการเลือกตั้งจำนวน 13 ที่นั่งในชายแดนใต้ พรรคประชาชาติคว้าชัยชนะ ได้ ส.ส. ไปถึง 7 ที่นั่ง และยังได้ที่นั่ง ส.ส.บัญชีรายชื่ออีก 2 ที่นั่ง

แคมเปญรณรงค์หาเสียงหลักของพรรคประชาชาติ เน้นกลุ่มฐานเสียงชาวมุสลิมมลายูในพื้นที่จังหวัดชายแดนใต้ ป้ายหาเสียงมีการใช้ข้อความรณรงค์อย่างเช่น "พรรคของเรา" เพื่อตอกย้ำความเป็นตัวแทนของคนในสามจังหวัดฯ และปฏิเสธนโยบายเกี่ยวกับกัญชาของพรรคอื่น ที่ผิดหลักศาสนาอิสลาม

ย้อนดูการงดออกเสียงของ สส.อ๋อง ปดิพัทธ์ ผู้นับถือศาสนาคริสต์

ในการลงมติ ร่าง พ.ร.บ. แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หรือร่างกฎหมายสมรสเท่าเทียม ในวาระ 1 ซึ่งมีนายธัญวัจน์ กมลวงศ์วัฒน์ ส.ส. พรรคก้าวไกล เป็นผู้นำเสนอร่าง ในวันที่ 17 มิ.ย. 2565 ปดิพัทธ์ สันติภาดา เป็น ส.ส. ของก้าวไกลคนเดียวในตอนนั้น ที่ลงมติ "งดออกเสียง" ต่อร่างกฎหมายฉบับนี้ โดยภายหลังได้ให้เหตุผลว่าเกี่ยวข้องกับเรื่องศาสนา

ปดิพัทธ์ ชี้แจงผ่านไลฟ์ทางเฟซบุ๊กในเวลาต่อมา ขอโทษผู้ที่ลงคะแนนให้กับพรรคก้าวไกลที่ผิดหวังและโกรธต่อการตัดสินใจงดออกเสียงของเขา ก่อนเล่าถึงช่วงการหาเสียงเลือกตั้งในฐานะผู้สมัครพรรคอนาคตใหม่ในการเลือกตั้ง 2562 ว่า

"ผมหาเสียงรณรงค์นโยบายทุกอย่างของพรรค... ผมไม่ได้คิดว่า จะโหวตรับไม่รับในตอนนั้น แต่ผมคิดว่าเป็นวาระที่ถูกต้องที่ประเทศไทยต้องมีเรื่องนี้" ปดิพัทธ์ ซึ่งเคยเป็นเลขาธิการสมาคมนักศึกษาคริสเตียนไทย ระบุ

เขากล่าวว่า ในกฎหมายเรื่องอื่น ไม่ว่าจะเป็นการค้าประเวณีถูกกฎหมาย เขาได้นั่งเป็นที่ปรึกษา กมธ. ที่ผลักดันเรื่องนี้เช่นกัน แต่ในวงการคริสเตียน เรื่องการทำแท้งและการสมรสของเพศเดียวกัน เป็นประเด็นที่แตกหักอยู่หลายประเทศ และพรรคก้าวไกลก็ยอมรับในแนวทางการปฏิบัติของสมาชิกพรรคที่มีความเชื่อทางศาสนาที่แตกต่าง

"การเป็นคนของพรรค ผมสนับสนุนพรรคมาทุกเรื่อง ไม่ว่าจะเรื่อง 112 พ.ร.ก.การโอนกำลังพล ไม่ว่าอะไรก็ลุยเต็มที่ แต่ผมขอพรรคว่าในเมื่อพรรคให้โอกาสคนหลายศาสนามารวมกัน ในวันที่มีการตัดสินใจกฎหมายที่มีผลกระทบต่อความเชื่อทางศาสนา ต้องมีการสงวนความเห็นของกลุ่มที่แตกต่างได้ ซึ่งพรรคก็ยอมรับเรื่องนี้ ให้ผมมีโอกาสทำงานด้วยได้" ปดิพัทธ์ กล่าว

ในการลงมติเมื่อวันที่ 21 ธ.ค. ที่ผ่านมา บีบีซีเข้าใจว่านายปดิพัทธ์ ไม่ได้ลงคะแนนเสียง เนื่องจากทำหน้าที่เป็นประธานในที่ประชุม

สำหรับชาวคริสต์นิกายคาทอลิก ล่าสุด เมื่อวันที่ 18 ธ.ค. สมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิส ประมุขแห่งคริสตจักรนิกายคาทอลิก ทรงออกประกาศเอกสารวาติกัน อนุญาตให้บาทหลวงของศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก สามารถอวยพรการแต่งงานของคู่รักเพศเดียวกันได้ แต่การประทานพรของบาทหลวงจะต้องไม่เป็นการให้ศีลสมรส ซึ่งยังถือว่าเป็นพิธีกรรมการแต่งงานระหว่างชายหญิงเท่านั้น

ทางสายกลางของศาสนาที่แตกต่าง

ระหว่างการนำเสนอหลักการของร่างกฎหมายสมรสเท่าเทียมฉบับคณะรัฐมนตรี นายสมศักดิ์ เทพสุทิน รองนายกรัฐมนตรี กล่าวว่า ร่าง พ.ร.บ.สมรสเท่าเทียม เป็นการแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งฯ ว่าด้วยการสมรส ไม่ใช่การออกกฎหมายใหม่ จึงไม่กระทบกับจังหวัดชายแดนใต้

นายสมศักดิ์ ขยายความเรื่องนี้ต่อไปว่า เนื่องจาก พ.ร.บ.ว่าด้วยการใช้กฎหมายอิสลามในเขต จ.ปัตตานี นราธิวาส ยะลา และสตูล พ.ศ. 2489 ได้ยกเว้นการใช้ประมวลกฎหมายแพ่งฯ บรรพ 5 โดยให้นำกฎหมายอิสลามมาใช้แทนในส่วนของครอบครัวและมรดก ในร่าง พ.ร.บ. ฉบับของคณะรัฐมนตรี ก็ยังมีการบัญญัติไว้อย่างชัดเจนในมาตรา 66

สำหรับมาตรา 66 ในร่างกฎหมายของคณะรัฐมนตรี ระบุว่า "ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่แก้ไขเพิ่มเติมในพระราชบัญญัตินี้ ไม่ใช้บังคับแก่กรณีที่มีกฎหมายกำหนดเรื่องครอบครัวหรือมรดกไว้เป็นการเฉพาะ"

อย่างไรก็ตาม นายซูการ์โน มะทา เลขาธิการพรรคประชาชาติ อภิปรายว่า หากกฎหมายสมรสเท่าเทียมมีการบังคับใช้ อาจเกิดปัญหากับชาวมุสลิมในพื้นที่อื่น ที่ไม่ใช่ใน 4 จังหวัดชายแดนใต้ เพราะไม่ได้อยู่ในความคุ้มครองตามมาตรา 66

ด้าน ธัญวัจน์ กมลวงศ์วัฒน์ ส.ส.บัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล ผู้เสนอร่าง พ.ร.บ.สมรสเท่าเทียม ฉบับพรรคก้าวไกล กล่าวในฐานะผู้ผลักดันกฎหมายสมรสเท่าเทียมว่า ในประเด็นกฎหมายมุสลิม จะมีการพิจารณาด้วยและเคารพทุกความเชื่อ