อิสราเอลสกัดกั้นกองเรือนักเคลื่อนไหวไม่ให้ไปถึงกาซา แต่เหตุใดจึงต้องส่งความช่วยเหลือทางทะเล ?

"เราถูกโจมตีด้วยอาวุธเคมีครั้งหนึ่ง โชคดีที่มันพลาดเป้าไป เพราะผมกำลังขับเรือซิกแซกอยู่หลังจากได้ยินเสียงโดรน" ยูซเซฟ ซามูร์ นักเคลื่อนไหว ผู้อยู่บนเรือที่กำลังนำความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมไปยังกาซา กล่าว

"มันตกลงมาด้านนอกเรือ ทำให้น้ำ (ทะเล) แตกกระเซ็นใส่หน้าผม ผมเคืองตาอยู่ 30 วินาที ก่อนล้างตาด้วยน้ำจืด จากนั้นก็ปกติดี"

เรือที่เขาโดยสารมาชื่อเรือยูลารา (Yulara) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกองเรือซูมุดโลก (Global Sumud Flotilla - GSF) ที่มีขบวนเรือประมาณ 50 ลำ บรรทุกนักเคลื่อนไหวกว่า 300 คน

GSF ระบุว่า เรือหลายลำรายงานเหตุระเบิดหลังจากมีวัตถุไม่ทราบชนิดถูกทิ้งลงบนดาดฟ้าเรือ ขณะที่พวกเขาลอยลำอยู่กลางทะเลทางตอนใต้ของเกาะครีต ประเทศกรีซ

GSF ระบุว่า ได้ยินเสียงโดรนดังมาจากด้านบนและการสื่อสารถูกรบกวน พร้อมกล่าวหาว่าอิสราเอลกำลัง "ยกระดับสถานการณ์อย่างอันตราย

กองทัพอิสราเอลยังไม่ได้ตอบคำถามใด ๆ เกี่ยวกับการโจมตีกองเรือดังกล่าว แต่นายเอเดน บาร์ ทาล เจ้าหน้าที่กระทรวงการต่างประเทศอิสราเอล กล่าวว่า "อิสราเอลจะไม่อนุญาตให้เรือลำใดเข้าไปในเขตการสู้รบ"

"จุดประสงค์ที่แท้จริงของกองเรือนี้คือการยั่วยุและช่วยเหลือฮามาส ไม่ใช่ความพยายามด้านมนุษยธรรมอย่างแน่นอน" บาร์ ทาล กล่าว

หลังจากนั้นได้มีความเคลื่อนไหวที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนของรัฐบาลในยุโรป โดยอิตาลีและสเปนจัดส่งเรือรบไปช่วยเหลือกองเรือช่วยเหลือระหว่างประเทศที่กำลังมุ่งหน้าสู่ฉนวนกาซา

กองเรือซูมุดโลก (GSF) คืออะไร

กองเรือซูมุดโลก (GSF) ตั้งชื่อตามคำในภาษาอาหรับ ซูมุด หมายถึง ความพยายามอุตสาหะหรือความสามารถในการฟื้นคืนสู่ปกติ เป็นกลุ่มเรือที่บรรทุกสิ่งของช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมและขนส่งนักเคลื่อนไหวจากหลายสิบประเทศ

GSF ระบุว่า เป้าหมายคือ "ทำลายการปิดล้อมกาซาอย่างผิดกฎหมายทางทะเล เปิดเส้นทางความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม และยุติการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวปาเลสไตน์ที่กำลังดำเนินอยู่"

เรือทั้ง 2 ลำออกเดินทางจากท่าเรือในสเปน อิตาลี กรีซ และตูนิเซีย หลังจากผู้เชี่ยวชาญจากโครงการบูรณาการความมั่นคงทางอาหาร (Integrated Food Security Phase Classification - IPC) ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากสหประชาชาติ ยืนยันว่าเกิดภาวะอดอยากในกาซา ซิตี และเตือนว่าอาจลุกลามไปยังตอนกลางและตอนใต้ของกาซาภายในไม่กี่สัปดาห์

GSF เป็นกองเรือลำดับที่ 38 ที่ออกเดินทางมุ่งหน้าสู่กาซา โดยมีเป้าหมายเพื่อทำลายการปิดล้อมทางทะเล ซึ่งมีมานานก่อนสงครามในกาซาในปัจจุบัน นับเป็นความพยายามครั้งใหญ่ที่สุดจนถึงปัจจุบัน ซึ่งเริ่มต้นขึ้นในปี 2008

กองเรือนี้เป็นความร่วมมือระหว่างกลุ่มรณรงค์ที่ใช้ชื่อว่า กลุ่มพันธมิตรขบวนเรือเพื่อเสรีภาพ (Freedom Flotilla Coalition - FFC) ขบวนการปลดปล่อยกาซา (Gaza Free Movement) กองเรือซูมุดมาเกร็บ (Maghreb Sumud Flotilla) ซึ่งเป็นขบวนเรือที่นำโดยประชาชนจากเขตปกครองทางตอนเหนือของแอฟริกา และซูมุด นูซันตารา (Sumud Nusantara) จัดโดยมาเลเซียและอีก 9 ประเทศ

มีโอกาสแค่ไหนที่กองเรือ GSF จะไปถึงฉนวนกาซา

ในปี 2008 เรืออย่างน้อย 1 ลำสามารถไปถึงฉนวนกาซาได้ แต่หลังจากนั้นภารกิจของกองเรือที่คล้ายคลึงกันทั้งหมดก็ไม่เคยประสบความสำเร็จอีกเลย

ปี 2010 หน่วยคอมมานโดอิสราเอลได้ขึ้นไปบนเรือมาวี มาร์มารา (Mavi Marmara) ของตุรกี ซึ่งเป็น 1 ในเรือ 6 ลำที่อยู่ห่างจากชายฝั่งอิสราเอลประมาณ 130 กิโลเมตร หน่วยคอมมานโดเปิดฉากสาดกระสุนจริง โดยพวกเขากล่าวว่าถูกโจมตีด้วยกระบอง มีด และปืนก่อน ทำให้นักเคลื่อนไหวชาวตุรกีเสียชีวิต 10 คน

แนวคิดสำหรับภารกิจกองเรือ GSF นี้เกิดขึ้นในช่วงกลางเดือน ก.ค. หลังจากเรือ 3 ลำที่เกี่ยวข้องกับกลุ่มพันธมิตรขบวนเรือเพื่อเสรีภาพ (Freedom Flotilla Coalition - FFC) ได้แก่ เรือคอนเชียนซ์ (Conscience), เรือมัดลีน (Madleen) และเรือฮันดาลา (Handala) พยายามแล่นเรือไปยังฉนวนกาซาระหว่างเดือน พ.ค.-ก.ค.

มีรายงานว่า เรือลำแรกที่ชื่อว่า คอนเชียนซ์ (แปลว่า มโนธรรม) ถูกโดรนโจมตีในเดือน พ.ค. นอกชายฝั่งมอลตา

รัฐบาลมอลตายืนยันว่าเพลิงไหม้บนเรือ "สามารถควบคุมได้ภายในชั่วข้ามคืน"

ขณะที่เรือมัดลีนออกเดินทางในเดือน มิ.ย. พร้อมผู้โดยสาร 12 คน ในจำนวนนี้คือ เกรียตา ทุนแบร์ย นักเคลื่อนไหวด้านสภาพภูมิอากาศ ซึ่งดึงดูดความสนใจจากนานาชาติ

ในขณะนั้นกระทรวงการต่างประเทศอิสราเอลปฏิเสธว่าเป็นเพียง "เรือยอชต์เซลฟี่" ที่บรรทุก "ความช่วยเหลือที่มีน้อยกว่ารถบรรทุกหนึ่งคัน"

เรือยอชต์ลำนี้ถูกกองกำลังอิสราเอลสกัดกั้นในช่วงเช้าตรู่ ห่างจากกาซาไปทางตะวันตกประมาณ 185 กิโลเมตร และถูกลากไปยังท่าเรืออัชดอดในอิสราเอล

จากนั้นทุนแบร์ยและคนอื่น ๆ ก็ถูกเนรเทศ

ในเดือน ก.ค. เรืออีกลำหนึ่งชื่อฮันดาลา ออกเดินทางพร้อมผู้โดยสาร 21 คน แต่กองกำลังอิสราเอลสกัดกั้นและขึ้นไปบนเรือที่อยู่ห่างจากกาซาประมาณ 75 กิโลเมตร

ผู้โดยสารบนเรือร้องเรียนว่าเรืออยู่ในน่านน้ำสากลในขณะนั้น แต่กระทรวงการต่างประเทศอิสราเอลกล่าวว่ากองทัพเรืออิสราเอลได้หยุดยั้งเรือลำนี้ "ไม่ให้เข้าเขตทะเลของชายฝั่งกาซาอย่างผิดกฎหมาย" และทำลายการปิดล้อมที่นั่น

การโจมตีในวันพุธ (24 ก.ย.) ที่ผ่านมา ไม่ใช่การถูกโจมตีครั้งแรกกองเรือที่เคลื่อนไหวอยู่ในปัจจุบัน ตามรายงานของ GSF ระบุว่าเรือของพวกเขาก็ถูกโจมตีขณะจอดอยู่ที่ท่าเรือในตูนิเซียเช่นกัน

ขณะนี้ได้มีการเพิ่มมาตรการป้องกันเพิ่มเติมหลังจากการโจมตีกองเรือในสัปดาห์นี้

อับเดล ราห์มาน กาซาล ชาวคูเวต ผู้โดยสารบนเรือสเปกเตอร์ (Spectre) กล่าวกับบีบีซีว่า เขาอยู่ห่างออกไปเพียงครึ่งเมตรขณะที่วัตถุชิ้นหนึ่งถูกปล่อยลงมาจากโดรนเมื่อวันพุธที่ผ่านมา

"เราถูกระเบิด 3 ลูก ลูกที่ 3 ตกลงที่ขอบบนของเรือ แล้วตกลงไปในทะเล ผมอยู่ตรงทางเดินระหว่างจุดที่มันกระทบขอบเรือกับน้ำ มันมีกลิ่นเหม็นมาก เหม็นมากจนหายใจไม่ออก และผมแทบจะหายใจไม่ออกไป 2-3 นาที"

เขาเล่าว่า เขาตอบสนองอย่างรวดเร็ว และด้วยสัญชาตญาณก็ฉีดน้ำทะเลใส่วัตถุที่ตกลงมา

ขณะนี้กาซาลและเพื่อนอาสาสมัครของเขาปฏิบัติตามมาตรการความปลอดภัยที่เข้มงวดยิ่งขึ้นบนเรือ พวกเขาไม่นอนในพื้นที่โล่งอีก และสวมเสื้อชูชีพไว้ใกล้ตัวเมื่อพักผ่อน

กลุ่มดังกล่าวได้จัดงานแถลงข่าวเมื่อวันพฤหัสบดี (25 ก.ย.) โดยระบุว่ามี "ข้อมูลข่าวกรองที่น่าเชื่อถือ" เกี่ยวกับความพยายามของอิสราเอลที่จะหยุดยั้งกองเรือภายใน 48 ชั่วโมงข้างหน้า

โฆษกกล่าวว่า "เรากำลังตรวจสอบแหล่งที่มาของข้อมูลนี้ อิสราเอลได้กล่าวมาหลายสัปดาห์แล้วว่าพวกเขาจะทำทุกวิถีทางเพื่อหยุดยั้งภารกิจนี้" พร้อมเสริมว่าผู้เข้าร่วมทั้งหมดถูกข่มขู่ว่าจะถูกดำเนินคดีตามกฎหมายต่อต้านการก่อการร้ายและโทษจำคุกเป็นเวลานาน

ใครอยู่ในกองเรือเหล่านี้บ้าง

ในกองเรือชุดปัจจุบัน ผู้ที่เดินทางมาบนเรือมีตั้งแต่นักการเมืองไปจนถึงคนดัง โดยกองเรือของ GSF ปฏิบัติการด้วยเจ้าหน้าที่อาสาสมัครจากหลายสิบประเทศ

ในบรรดาบุคคลบนเรือมีรายชื่ออย่างเช่น แมนดลา แมนเดลา หลานชายของเนลสัน แมนเดลา, ซูซาน ซาแรนดอน นักแสดงหญิงชาวอเมริกัน, อาเดล ฮาเนล นักแสดงหญิงชาวฝรั่งเศส, เอ็มมา ฟูโร เจ้าหน้าที่จากสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง, ลา ฟรองซ์ อินซูมิเซ สมาชิกรัฐสภายุโรป และอาดา โคเลา อดีตนายกเทศมนตรีบาร์เซโลนา ก็เข้าร่วมด้วย

GSF กล่าวว่า เรือแต่ละลำเป็นตัวแทนของ "ชุมชนและการปฏิเสธจะนิ่งเฉยเมื่อเผชิญกับการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์"

เกรียตา ทุนแบร์ย ก็อยู่บนเรือลำนี้เช่นกัน ในการถ่ายทอดสดร่วมกับฟรานเชสกา อัลบาเนเซ ผู้รายงานพิเศษของสหประชาชาติว่าด้วยดินแดนปาเลสไตน์ ทุนแบร์ยอธิบายว่า การโจมตีครั้งนี้เป็น "กลยุทธ์ที่ทำให้หวาดกลัว"

"เราตระหนักถึงความเสี่ยงของการโจมตีประเภทนี้ ดังนั้นจึงไม่ใช่สิ่งที่จะหยุดเราได้" เธอกล่าว

"เรามุ่งมั่นอย่างยิ่งที่จะทำภารกิจของเราต่อไป"