ย้อนชีวิตสมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิสผ่านภาพถ่าย

สมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิสสิ้นพระชนม์ด้วยพระชนมายุ 88 พรรษา หลังทรงเป็นผู้นำคริสตจักรโรมันคาทอลิกกว่าทศวรรษ

โป๊ปฟรานซิสทรงปรากฏพระองค์ครั้งสุดท้ายที่ระเบียงมหาวิหารเซนต์ปีเตอร์ (St Peter's Basilica) ในนครรัฐวาติกัน เมื่อวันอาทิตย์ เพื่ออวยพร "สุขสันต์วันอีสเตอร์" ให้กับผู้ศรัทธาหลายพันคน

สมเด็จพระสันตะปาปาที่ประทับบนวีลแชร์ในขณะนั้น ทรงโบกพระหัถต์ให้กับประชาชนที่ส่งเสียงแซ่ซ้องจากจัตุรัสเซนต์ปีเตอร์เบื้องล่าง

เมื่อพระคาร์ดินัล ฮอร์เฮ มาริโอ เบร์โกกลิโอ ได้รับเลือกให้สืบทอดตำแหน่งพระสันตะปาปาต่อจากสมเด็จพระสันตะปาปาเบเนดิกต์ที่ 16 ในปี 2013 พระองค์ทรงเหมือนกับจะทรงเป็นคนนอก[ยุโรป]

การแต่งตั้งพระองค์เป็นการก้าวข้ามธรรมเนียมเดิม เนื่องจากสมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิสกลายเป็นชาวละตินอเมริกันคนแรก และเป็นนักบวชเยซูอิตคนแรก ที่ได้เป็นผู้นำคริสตจักรโรมันคาทอลิก

ในบทความนี้ เราจะได้ดูภาพเปี่ยมความหมายส่วนหนึ่งในช่วงชีวิตของพระองค์

ฮอร์เฮ มาริโอ เบร์โกกลิโอ เกิดเมื่อวันที่ 17 ธ.ค. 1936 ในกรุงบัวโนสไอเรสของอาร์เจนตินา ก่อนที่จะเติบโตมาเป็นหนึ่งในผู้นำทางศาสนาที่ทรงอิทธิพลที่สุดของโลก

เขาเป็นพี่ชายคนโตของครอบครัวที่มีพี่น้องห้าคน ชีวิตวัยเยาว์ของเขาคือความเรียบง่ายและความมุ่งมั่นอย่างแรงกล้าในสิ่งที่เขาศรัทธา เขาเติบโตมาในครอบครัวชนชั้นแรงงานที่มีรากฐานมาจากผู้อพยพชาวอิตาลี

หลังได้รับการออกบวชในปี 1969 เบร์โกกลิโอก็เติบโตอย่างรวดเร็วในชั้นอันดับของคณะเยซูอิต จนกระทั่งได้เป็นอธิการเจ้าคณะแขวง (provincial superior) คณะเยซูอิตแห่งอาร์เจนตินา ในปี 1973

ปี 1998 เบร์โกกลิโอ ได้รับแต่งตั้งเป็นพระอัครสังฆราช (อาร์ชบิชอป) แห่งกรุงบัวโนสไอเรส

ฮอร์เฮ เบร์โกกลิโอได้รับชื่อเสียงในด้านการดูแลอภิบาล ความอ่อนน้อมถ่อมตน และการช่วยเหลือคนยากจน พระอัครสังฆราชแห่งบัวโนสไอเรสเลือกอาศัยอยู่ในอพาร์ตเมนต์ธรรมดา เดินทางโดยรถสาธารณะ และมีส่วนร่วมโดยตรงกับชุมชน โดยปฏิเสธข้อกำหนดตามลักษณะของผู้ที่มีตำแหน่งสูง

สมเด็จพระสันตะปาปาจอห์นปอลที่สองได้ทรงแต่งตั้งเบร์โกกลิโอเป็นพระคาร์ดินัล ในปี 2001 และต่อเข้ารับตำแหน่งในองค์การปกครองศาสนจักรของสันตะสำนัก (Curia)

ในวันที่ 13 มี.ค. 2013 สมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิสปรากฏพระองค์บนระเบียงที่มองเห็นจัตุรัสเซนต์ปีเตอร์

พระองค์ทรงฉลองพระองค์อย่างเรียบง่ายในสีขาว ทรงใช้พระนามใหม่ที่แสดงความเคารพต่อนักบุญฟรานซิสแห่งอัสซีซี (St Francis of Assisi) นักบุญผู้อุปถัมภ์สิ่งแวดล้อม สัตว์ต่าง ๆ และนก และทรงวางท่าทีของการเป็นพระสันตะปาปาที่เน้นย้ำในเรื่องความเมตตา ความอ่อนน้อมถ่อมตน และความยุติธรรมทางสังคม

นับตั้งแต่สมเด็จพระสันตะปาปาเกรกอรีที่สาม (Gregory III) ซึ่งทรงเป็นชาวซีเรียโดยกำเนิด สิ้นพระชนม์ในปี 741 ตำแหน่งบิชอปแห่งโรม (พระสันตะปาปา) ก็ไม่เคยเป็นของคนนอกยุโรปอีกเลย

มีการตั้งความหวังว่าภูมิหลังที่แตกต่างของสมเด็จพระสันตะปาปาพระองค์ใหม่ จะช่วยฟื้นฟูวาติกัน และช่วยฟื้นฟูภารกิจอันศักดิ์สิทธิ์ของนครรัฐนี้

ตั้งแต่แรกเริ่ม สมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิสทรงแสดงออกชัดเจนว่าวาระการดำรงตำแหน่งของพระองค์จะทรงมุ่งเน้นไปที่ความเรียบง่ายและการบริการ "โอ้ ข้าพต้องการคริสตจักรที่ยากจน และเพื่อคนยากจน" หนึ่งในพระดำรัสที่โด่งดังของพระองค์

ในบทบาทพระสันตะปาปา พระองค์ทรงพยายามอย่างมากในการรักษารอยร้าวกับคริสตจักรออร์โธดอกซ์ที่มีมานับพันปี

สมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิส ทรงงานร่วมกับคริสตจักรแองกลิคัน (Anglicans) ลูเธอแรน (Lutherans) และเมทอดิสต์ (Methodists) และโน้มน้าวให้ประธานาธิบดีอิสราเอลและปาเลสไตน์เข้าร่วมกับพระองค์ในการอธิษฐานเพื่อสันติภาพ

การดำรงตำแหน่งพระสันตะปาปาของพระองค์ใช่ว่าจะปราศจากความท้าทายโดยสิ้นเชิง พระองค์ทรงเผชิญกับการต่อต้านจากกลุ่มอนุรักษ์นิยมภายในศาสนจักรที่รู้สึกว่าพระองค์กำลังทรงออกห่างจากคำสอนแบบดั้งเดิม

เมื่อทรงถูกถามเกี่ยวกับเกย์ตั้งแต่ช่วงแรกเริ่มของการดำรงตำแหน่ง พระองค์ทรงอยู่ในหน้าหนึ่งของข่าวจากการตอบว่า "ข้าพเจ้าเป็นใครในการที่จะไปตัดสิน?"

ทว่าความท้าทายที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในวาระการดำรงตำแหน่งของพระองค์ มาจากการที่มีผู้กล่าวหาว่าพระองค์ทรงล้มเหลวในการจัดการกับการล่วงละเมิดต่อเด็ก

สมเด็จพระสันตะปาปาตรัสสั่งให้สมาชิกของคณะสงฆ์รายงานต่อผู้บังคับบัญชากรณีที่ต้องสงสัยว่ามีการล่วงละเมิด พร้อมตรัสว่าผู้แจ้งเบาะแสต้องปลอดภัยจากการข่มขู่ใด ๆ ขณะที่ข้อเท็จจริงในการปฏิบัติตามคำสั่งนี้ทั่วโลกกลับไม่เป็นไปตามนั้น

สมเด็จพระสันตะปาปาทรงเปิดตัวปีศักดิ์สิทธิ์แห่งเมตตาธรรมพิเศษ (Special Jubilee Year of Mercy) ตั้งแต่วันที่ 8 ธ.ค. 2015

ในช่วงเวลาดังกล่าวนี้ ประตูศักดิ์สิทธิ์ของมหาวิหารสำคัญต่าง ๆ ในกรุงโรม ซึ่งรวมถึงมหาวิหารเซนต์ปีเตอร์ ได้เปิดขึ้น

สมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิสยังทรงสร้างประวัติศาสตร์ในการเป็นพระสันตะปาปาพระองค์แรกที่เข้าร่วมการประชุมจี 7 (G7) เมื่อปี 2024 ซึ่งประกอบด้วยผู้นำทางเศรษฐกิจหลัก ๆ ของโลก

พระองค์ทรงมีพระดำรัสในการประชุมที่อิตาลี เน้นย้ำถึงความเสี่ยงร้ายแรงที่มนุษยชาติกำลังเผชิญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากความขัดแย้งที่กำลังดำเนินอยู่ เช่น สงครามในยูเครน และในฉนวนกาซา

พระองค์ยังทรงเรียกร้องให้มีการวางกฎระเบียบระดับโลกสำหรับเอไอ (AI) พร้อมเตือนถึงอันตรายของมันต่อจริยธรรมและต่อสิทธิมนุษยชน

ในหนังสืออัตชีวิตประวัติของพระองค์ชื่อ "Life: My Story Through History" สมเด็จพระสันตะปาปาทรงระบุว่า "ไม่มีความเสี่ยงเลย" ที่พระองคจะทรงสละตำแหน่ง แม้จะมีการคาดการณ์กันว่าพระองค์อาจจะทรงทำแบบนั้นหลังมีปัญหาสุขภาพมากมาย

ในวันที่ 14 ก.พ. 2025 พระองค์ทรงเข้ารับการรักษาพระอาการประชวรที่ในโรงพยาบาลหลังได้รับการวินิจฉัยโรคหลอดลมอักเสบ ระยะเวลาการรักษาพระองค์ในโรงพยาบาลต้องยืดออกไปในภายหลัง เนื่องจากมีข้อกังวลทางการแพทย์เพิ่มเติม

สมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิส ทรงเป็นผู้นำผู้ศรัทธาในคริสตจักรโรมันคาทอลิกกว่า 1,200 ล้านคน ด้วยวิสัยทัศน์แห่งเมตตาธรรม ความอ่อนน้อมถ่อมตม และความยุติธรรมทางสังคม ซึ่งแสดงให้เห็นว่าแม้จะอยู่ในจุดสูงสุดของคริสตจักร ชีวิตที่เปี่ยมไปด้วยความเรียบง่ายและการให้บริการ สามารถส่งผลลัพธ์ได้อย่างมหาศาล