อิสราเอลยื่นคำขาดให้รื้อถอนสนามฟุตบอลของเด็กชาวปาเลสไตน์

สโมสรฟุตบอลแห่งหนึ่งของเด็กชาวปาเลสไตน์ในเขตยึดครองเวสต์แบงก์ กำลังเสี่ยงถูกทุบทิ้งในเร็ววัน แม้จะมีกระแสการรณรงค์จากนานาชาติให้เก็บรักษาสนามแห่งนี้ไว้ โดยผู้สนับสนุนระบุว่าสนามดังกล่าวเปิดโอกาสด้านกีฬาแก่เยาวชนชาวปาเลสไตน์ซึ่งมีโอกาสเล่นกีฬาไม่มากนัก

ทว่าอิสราเอลยืนยันว่าสนามดังกล่าวถูกก่อสร้างโดยไม่ได้รับใบอนุญาตอย่างเหมาะสม

ในดินแดนที่แตกแยกอย่างลึกซึ้งแห่งนี้ มีหลายเรื่องที่เป็นข้อพิพาท ตั้งแต่อัตลักษณ์และศรัทธาของผู้คนที่อยู่ที่นี่ ไปจนถึงทั่วทุกตารางนิ้วที่พวกเขายืนอยู่

เมื่อไม่นานมานี้ ข้อพิพาทเหล่านั้นได้ลุกลามมาถึงสนามหญ้าเทียมผืนเล็กแห่งหนึ่งซึ่งปูอยู่ใต้เงากำแพงคอนกรีตขนาดมหึมาที่กั้นอิสราเอลออกจากพื้นที่ส่วนใหญ่ของเขตยึดครองเวสต์แบงก์

ในบริบทหลังเหตุโจมตีเมื่อวันที่ 7 ต.ค. 2023 ซึ่งทำให้เกิดสงครามในฉนวนกาซาที่ดำเนินมากว่าสองปี และสถานการณ์การหยุดยิงที่แสนเปราะบางในปัจจุบัน แน่นอนว่ายังมีประเด็นเร่งด่วนกว่านี้มาก

แต่เรื่องซึ่งอัดแน่นไปด้วยความหมายเชิงสัญญะนี้ กลับได้รับความสนใจจากนานาชาติมากกว่าเรื่องอื่น ๆ อาจเป็นเพราะมันเกี่ยวข้องกับฟุตบอลซึ่งนับได้ว่าเป็นอีกหนึ่งศาสนาของโลกนี้

ในวันที่บีบีซีไปเยือน เด็กชาวปาเลสไตน์กลุ่มหนึ่งกำลังเข้าแถวเพื่อยิงจุดโทษ ท่ามกลางแสงแดดอ่อน ๆ ของฤดูหนาว

การก่อสร้างสนามแห่งนี้เริ่มขึ้นบริเวณชานเมืองเบธเลเฮมในปี 2020 และปัจจุบันเป็นสถานที่ฝึกซ้อมของนักเตะเยาวชนมากกว่า 200 คนจากค่ายผู้ลี้ภัยไอดาที่อยู่ใกล้เคียงกัน

ถนนที่คับแคบและแออัดในพื้นที่แห่งนี้ เป็นที่ตั้งบ้านเรือนของลูกหลานครอบครัวชาวปาเลสไตน์ ซึ่งถูกบีบบังคับหรือหลบหนีออกจากถิ่นฐานในช่วงสงครามอาหรับ-อิสราเอล ปี 1948

เมื่อวันที่ 3 พ.ย. ปีที่แล้ว ขณะที่เด็ก ๆ เดินเท้าผ่านระยะทางสั้น ๆ จากค่ายเพื่อมาฝึกซ้อมประจำวัน ในวันนั้น พวกเขาพบประกาศติดอยู่ที่ประตูสนามฟุตบอล เนื้อหาระบุว่าสนามแห่งนี้เป็นสิ่งปลูกสร้างผิดกฎหมาย

ไม่นานหลังจากนั้นก็มีคำสั่งให้รื้อถอนตามมา

"เราไม่มีที่อื่นให้เล่นแล้ว" นายา เด็กหญิงวัย 10 ขวบ บอกกับบีบีซี เธอสวมเสื้อทีมชาติบราซิลที่ด้านหลังพิมพ์ชื่อเนย์มาร์ นักเตะที่กลายเป็นตำนาน

"เรากำลังสร้างความฝันของพวกเราที่นี่" เธอกล่าว "ถ้าพวกเขารื้อสนามของเรา ก็เท่ากับรื้อความฝันของเราไปด้วย"

บีบีซีถามโมฮัมเหม็ด นักเตะเยาวชนอีกคนหนึ่ง ว่าเขารู้สึกอย่างไรเมื่อได้ยินข่าวว่าสโมสรแห่งนี้ได้รับคำสั่งให้รื้อทำลาย

"ผมเสียใจมาก" เขาบอกผม "สนามแห่งนี้เป็นที่ที่ผมรักจริง ๆ"

ชุมชนที่ผูกพันกับสนามฟุตบอลแห่งนี้ลุกขึ้นมาต่อสู้ด้วยการโพสต์วิดีโอบนสื่อสังคมออนไลน์ พร้อมกับเปิดแคมเปญลงชื่อคัดค้านซึ่งสามารถรวบรวมลายเซ็นได้หลายแสนรายชื่อ และได้รับข้อความสนับสนุนจากนานาชาติ

สโมสรระบุว่าหลังจากให้ทนายความเข้าไปยื่นเรื่อง ล่าสุดพวกเขาได้รับการผ่อนผันเวลาออกไปอีก 7 วัน แต่การขยายเวลาดังกล่าวสิ้นสุดลงเมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา ทำให้สโมสรต้องเผชิญกับทางเลือกอันน่าปวดใจ

ตามแนวปฏิบัติทั่วไปในกรณีเช่นนี้ เจ้าของสโมสรต้องเลือกระหว่างรื้อสนามด้วยตัวเองหรือรอให้ทางการอิสราเอลเข้ามารื้อถอนโดยใช้กำลังโดยพวกเขาจะถูกเรียกเก็บค่าใช้จ่ายทั้งหมดหลังจากนั้น

กำแพงที่ตั้งตระหง่านทอดแนวยาวขนานไปกับสนามเป็นเพียงหนึ่งในหลาย ๆ สิ่งที่สะท้อนถึงความซับซ้อนของการยึดครองพื้นที่โดยอิสราเอล ในเป็นดินแดนที่ชาวปาเลสไตน์ต้องการใช้เป็นฐานเพื่อสร้างรัฐของตนในอนาคต

ในเชิงการทหาร อิสราเอลควบคุมเขตเวสต์แบงก์ทั้งหมด แต่ในด้านการบริหารหรือการปกครองประจำวันนั้น พื้นที่นี้ถูกแบ่งออกเป็นพื้นที่ปกครองโดยชาวปาเลสไตน์และพื้นที่ภายใต้การควบคุมของอิสราเอลที่กระจัดกระจายปะปนกันไป

แผนที่ซึ่งใช้แบ่งพื้นที่เหล่านี้ ถูกร่างขึ้นขณะที่มีการทำข้อตกลงออสโล ซึ่งอิสราเอลและองค์การปลดปล่อยปาเลสไตน์หรือพีแอลโอ (PLO) ลงนามร่วมกันในช่วงทศวรรษ 1990

เวสต์แบงก์ถูกแบ่งออกเป็นดินแดน 3 ประเภท

พื้นที่เอ (A) และบี (B) เป็นหย่อมพื้นที่ที่องค์การบริหารปาเลสไตน์ได้รับอำนาจควบคุมด้านพลเรือน

ในพื้นที่ที่ถูกจัดเป็นพื้นที่เอ ชาวปาเลสไตน์ยังได้รับอำนาจควบคุมด้านความมั่นคงในเชิงสัญลักษณ์อีกด้วย

ส่วนพื้นที่ซี (C) ซึ่งมีสัดส่วนมากกว่า 60% ของพื้นที่ทั้งหมด จะยังคงอยู่ภายใต้การควบคุมโดยอิสราเอลเต็มรูปแบบเป็นการชั่วคราว

แนวคิดคือพื้นที่นี้จะค่อย ๆ ถูกส่งต่อให้ฝ่ายปกครองตนเองของชาวปาเลสไตน์ในอนาคต ระหว่างที่การเจรจายังดำเนินต่อไป

แม้สิ่งนั้นจะไม่เคยเกิดขึ้น เนื่องจากทั้งสองฝ่ายต่างโทษกันไปมาว่าอีกฝ่ายเป็นสาเหตุของความล้มเหลวในกระบวนการสันติภาพ แต่แผนที่เหล่านี้ยังคงเป็นพื้นฐานสำคัญในการกำหนดรูปแบบการปกครองเวสต์แบงก์ในปัจจุบัน

ตัวเมืองเบธเลเฮมเองถูกกำหนดให้เป็นพื้นที่เอ แต่แผนที่ระบุว่าอิสราเอลใช้อำนาจการบริหารในพื้นที่ซี ซึ่งครอบคลุมชนบทโดยรอบเป็นวงกว้างจรดไปจนถึงขอบเมือง

อิสราเอลเริ่มก่อสร้างกำแพงคอนกรีตในช่วงต้นทศวรรษ 2000 ท่ามกลางคลื่นการเกิดเหตุระเบิดฆ่าตัวตายและการโจมตีอื่น ๆ ของชาวปาเลสไตน์ ซึ่งคร่าชีวิตชาวอิสราเอลไปหลายร้อยคน

นักวิจารณ์อ้างว่าปัจจุบันเมื่อกำแพงนี้ทอดยาวออกไปเรื่อย ๆ มันได้กลายเป็นเครื่องมือในการลงโทษชาวปาเลสไตน์ธรรมดาหลายหมื่นคน เพราะมันแยกพวกเขาออกจากที่ทำงาน แบ่งแยกชุมชน และเท่ากับเป็นการผนวกที่ดินบางส่วนของพวกเขาไปโดยปริยาย

สิ่งที่กำลังเป็นข้อพิพาทในเมืองเบธเลเฮมเวลานี้ คือผืนดินแคบ ๆ เล็ก ๆ ผืนหนึ่งซึ่งอยู่ที่บริเวณกำแพงฝั่งปาเลสไตน์

สำหรับชาวค่ายไอดาที่มองหาพื้นที่สร้างสนามฟุตบอล พื้นที่ตรงนี้มีขนาดพอดีกับความต้องการของพวกเขา

ทว่าในมุมมองของอิสราเอล พื้นที่ดังกล่าวถูกระบุไว้ในแผนที่ว่าเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่ซีและยังคงเป็นเช่นนั้น แม้ว่าการก่อสร้างกำแพงจะทำให้มันถูกตัดขาดมาอยู่ฝั่งเบธเลเฮมก็ตาม

ภาพถ่ายจากดาวเทียมแสดงให้เห็นว่าพื้นที่ดังกล่าวยังคงว่างเปล่าในปี 2019 ก่อนที่ปีต่อ ๆ มา จะเริ่มเห็นรูปร่างของสนามค่อย ๆ วางแนบชิดกับแนวกำแพงอย่างพอดิบพอดี

คำสั่งรื้อถอนระบุว่าสนามแห่งนี้ถูกก่อสร้างบนที่ดินซึ่งอิสราเอลยังคงอ้างอำนาจควบคุมด้านพลเรือนเต็มรูปแบบอยู่ โดยไม่ได้รับใบอนุญาตที่ทางการอิสราเอลกำหนด

สำหรับชาวปาเลสไตน์แล้ว การที่พวกเขาถูกปฏิเสธสิทธิในการสร้างสนามฟุตบอลขนาดเล็กบนเขตแดนของเมืองภายในกำแพงที่ล้อมรอบพวกเขาอยู่นั้น ถือเป็นเรื่องย้อนแย้งไม่น้อย

ขณะเดียวกัน ในช่วงที่อิสราเอลปฏิเสธอนุญาตก่อสร้างอาคารของชาวปาเลสไตน์และรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างที่มีอยู่ อิสราเอลกลับเดินหน้าอนุมัติการก่อสร้างนิคมชาวอิสราเอลขนาดใหญ่หลายแห่งทั่วพื้นที่ซี ซึ่งตามกฎหมายระหว่างประเทศถือว่าผิดกฎหมาย

เมื่อเดือน ก.ย. ปีที่แล้ว เบนจามิน เนทันยาฮู นายกรัฐมนตรีอิสราเอล ลงนามในข้อตกลงเพื่อเดินหน้าโครงการนิคมขนาดใหญ่และก่อให้เกิดข้อถกเถียงอย่างมากแห่งหนึ่ง ซึ่งจะรองรับผู้อยู่อาศัยชาวอิสราเอลราว 20,000 คน

โครงการดังกล่าวตั้งอยู่ระหว่างนครเยรูซาเล็มตะวันออกที่อยู่ภายใต้การยึดครอง กับนิคมมาอาเล อาดูมิมที่มีอยู่เดิม และหากก่อสร้างแล้วเสร็จ มันจะไม่ต่างอะไรกับการผ่าพื้นที่เวสต์แบงก์ออกเป็นสองส่วน ซึ่งชาวปาเลสไตน์ระบุว่าโครงการนี้จะทำลายความใฝ่ฝันในการสร้างรัฐของพวกเขาแทบจะสิ้นเชิง

อิสราเอลเห็นพ้องในประเด็นนี้

"จะไม่มีรัฐปาเลสไตน์" เนทันยาฮูกล่าวในพิธีลงนาม "สถานที่แห่งนี้เป็นของเรา"

รัฐมนตรีบางคนในรัฐบาลของเขายังออกมาพูดอย่างเปิดเผยถึงการแผนการผนวกพื้นที่เวสต์แบงก์ทั้งหมด

ที่เมืองเบธเลเฮม สโมสรฟุตบอลแห่งนี้ซึ่งยืนยันว่าเคยได้รับอนุญาตให้สร้างสนามด้วยวาจาในปี 2020 เชื่อว่าภัยคุกคามจากการรื้อถอนไม่ได้เกี่ยวข้องกับกฎหมายผังเมืองเพียงอย่างเดียว

"ชาวอิสราเอลไม่ต้องการให้เรามีความหวังใด ๆ ไม่ต้องการให้เรามีโอกาสใด ๆ" โมฮัมหมัด อาบู ซารูร์ หนึ่งในกรรมการของศูนย์เยาวชนไอดา กล่าวกับบีบีซี

เขามองว่าเป้าหมายคือการจงใจทำให้ชีวิตของพวกเขาทุกข์ยาก

"ทันทีที่เราสูญเสียความหวังและโอกาส เราก็จะจากไป นี่คือคำอธิบายเดียวสำหรับพวกเรา"

บีบีซีติดต่อหน่วยงานอิสราเอลที่ดูแลกิจการพลเรือนในเขตเวสต์แบงก์ เพื่อขอความเห็น

แม้ว่าคำสั่งรื้อถอนจะออกในนามของหน่วยงานนี้ แต่เรากลับถูกส่งต่อไปยังฝ่ายทหารอิสราเอล ซึ่งเป็นผู้กำกับดูแลการทำงานของหน่วยงานดังกล่าว

กองกำลังป้องกันอิสราเอลออกแถลงการณ์ดังต่อไปนี้

"ตามแนวรั้วความมั่นคง มีคำสั่งยึดพื้นที่และมีข้อห้ามในการก่อสร้าง ดังนั้นการก่อสร้างในพื้นที่ดังกล่าวจึงดำเนินการอย่างผิดกฎหมาย" แถลงการณ์ระบุ

ในระหว่างที่ต้องรอดูว่าอนาคตจะเป็นอย่างไรต่อไป เด็ก ๆ ในค่ายไอดายังคงหวังว่า ความสนใจจากนานาชาติอาจเพียงพอที่จะโน้มน้าวใจผู้มีอำนาจ

แต่จนถึงตอนนี้ ขณะที่ความขัดแย้งในวงกว้างยังดำเนินต่อไป อนาคตของสนามฟุตบอลเล็ก ๆ แห่งนี้ก็ยังคงแขวนอยู่บนเส้นด้าย