เอเวอร์แกรนด์ เจ้าพ่ออสังหาฯ จีน ยื่นล้มละลายในสหรัฐฯ หลังแบกหนี้กว่า 3 แสนล้านดอลลาร์

“เอเวอร์แกรนด์” ยักษ์ใหญ่ด้านอสังหาริมทรัพย์ของจีน ยื่นขอการคุ้มครองกรณีล้มละลายในสหรัฐฯ แล้ว ท่ามกลางวิกฤตอสังหาริมทรัพย์ในจีนที่รุนแรงมากขึ้น

การยื่นขอการคุ้มครองล้มละลายตามกฎหมายสหรัฐฯ หมวดที่ 15 ต่อศาลนครนิวยอร์ก เมื่อวันที่ 17 ส.ค. จะช่วยให้ เอเวอร์แกรนด์ ที่กำลังติดหนี้สินมหาศาล สามารถคุ้มครองทรัพย์สินของทางบริษัทในสหรัฐฯ ได้ ระหว่างที่กำลังเดินหน้าทำข้อตกลงกับผู้ปล่อยสินเชื่อ เพื่อกู้เงินหลายพันล้านดอลลาร์สหรัฐ มาชำระหนี้

บริษัท เอเวอร์แกรนด์ ประสบปัญหาผิดนัดชำระหนี้ครั้งใหญ่เมื่อปี 2021 จนสร้างแรงกระเพื่อมต่อตลาดหุ้นทั่วโลก และการยื่นขอการคุ้มครองล้มละลายครั้งนี้ สะท้อนให้เห็นถึงความน่าวิตกต่อตลาดอสังหาริมทรัพย์ของจีน มหาอำนาจทางเศรษฐกิจอันดับ 2 ของโลก

บีบีซีได้สอบถามความเห็นจากทางบริษัท เอเวอร์แกรนด์ แต่ยังไม่ได้รับการตอบกลับ

อย่างไรก็ดี ทางบริษัทพยายามเจรจาข้อตกลงกับผู้ปล่อยกู้สินเชื่อมาอย่างต่อเนื่อง นับแต่ผิดนัดชำระหนี้เมื่อปี 2021

ปัจจุบัน ประเมินว่าทางบริษัทมีหนี้สินมากถึง 3 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือกว่า 10.6 ล้านล้านบาท โดยหุ้นของทางบริษัท ถูกระงับการซื้อขายมาตั้งแต่เดือน มี.ค. 2022

ไม่เพียงเท่านั้น เอเวอร์แกรนด์ ยังได้เปิดเผยเมื่อเดือนที่แล้วว่า ได้สูญเสียทุนทรัพย์ไปมากถึง 80,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา

เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว บริษัทยักษ์ใหญ่ด้านอสังหาริมทรัพย์อีกแห่งของจีน คือ คันทรี การ์เดน (Country Garden) เตือนว่า อาจขาดทุนถึง 7,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ในช่วง 2 ไตรมาสแรกของปีนี้

ไม่เพียง เอเวอร์แกรนด์ และคันทรี การ์เดน เท่านั้น แต่บริษัทขนาดใหญ่ด้านอสังหาริมทรัพย์ในจีนอีกหลายแห่ง ก็กำลังประสบปัญหาในการหาเงินทุนมาดำเนินโครงการให้เสร็จลุล่วง

“กุญแจสำคัญของเรื่องนี้ คือการดำเนินโครงการที่สร้างค้างไว้ให้สำเร็จ เพราะอย่างน้อยก็จะทำให้การเงินหมุนไปได้” สตีเฟน โคเครน จากบริษัทวิจัยด้านเศรษฐกิจ มูดีส์ อะนาลีติกส์ กล่าว

เขาเสริมว่า บ้านหลายแห่งของเอเวอร์แกรนด์ เป็นบ้านแบบพรีเซล ซึ่งลูกค้าสามารถชำระเงินมัดจำไว้ล่วงหน้า และจ่ายส่วนที่เหลือในวันที่กำหนด ดังนั้น หากการก่อสร้างหยุดชะงัก ผู้ซื้อก็จะไม่ผ่อนชำระค่างวดอีกต่อไป และยิ่งทำให้การเงินของผู้พัฒนาอสังหาริมทรัพย์ประสบปัญหา

ช่วงเดือนที่ผ่านมา รัฐบาลจีนเปิดเผยว่า เศรษฐกิจจีนได้ก้าวสู่ภาวะเงินฝืดแล้ว หลังดัชนีราคาผู้บริโภคลดต่ำลงในเดือน ก.ค. ถือเป็นครั้งแรกในรอบ 2 ปี

ไม่เพียงเท่านั้น ช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา ธนาคารกลางจีนได้ตัดลดดอกเบี้ยนโยบายลงเป็นครั้งที่ 2 ในรอบ 3 เดือน ท่ามกลางความประหลาดใจของผู้สังเกตการณ์ โดยเป็นความพยายามเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ

เจอปัญหาอะไร และ "ใหญ่เกินปล่อยให้ล้ม" ?

เอเวอร์แกรนด์ เติบโตขึ้นเป็นหนึ่งในบริษัทที่ใหญ่ที่สุดของจีนด้วยการกู้ยืมเงินมากกว่า 300,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 10 ล้านล้านบาท) เมื่อไม่กี่ปีก่อน

แต่แล้ว รัฐบาลจีนก็ได้บังคับใช้กฎเกณฑ์ใหม่ในการควบคุมปริมาณหนี้ของบริษัทพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ขนาดใหญ่ ทำให้เอเวอร์แกรนด์ ต้องเสนอขายอสังหาริมทรัพย์ของบริษัทออกไปในราคาต่ำ เพื่อให้มั่นใจว่าจะมีเงินไหลเข้ามาในการดำเนินธุรกิจต่อไปได้

ความไร้เสถียรภาพนี้ ประกอบกับที่ทางบริษัทต้องดิ้นรนหาเงินมาจ่ายดอกเบี้ยชำระหนี้มหาศาลที่ถืออยู่ ทำให้มูลค่าหุ้นของเอเวอร์แกรนด์ ลดลงถึง 85% เมื่อปี 2021 ส่วนอันดับความน่าเชื่อถือก็ดิ่งเหว

ผลกระทบร้ายแรงจากแนวโน้มการล้มละลายของบริษัทที่มีหนี้สินมหาศาลเช่นนี้ ทำให้นักวิเคราะห์บางส่วนเคยเสนอให้รัฐบาลจีนเข้ามาช่วยเหลือ

"แทนที่จะเสี่ยงทำให้เกิดความวุ่นวายขึ้นกับห่วงโซ่อุปทาน และสร้างความไม่พอใจต่อเจ้าของบ้าน เราคิดว่ารัฐบาลน่าจะหาทางในการสร้างความมั่นใจว่า ธุรกิจหลักของเอเวอร์แกรนด์จะอยู่รอดได้" แมตที เบคิงก์ จากอีโคโนมิสต์ อินเทลลิเจนซ์ ยูนิต (Economist Intelligence Unit—EIU) กล่าว

แต่จุดยืนของรัฐบาลจีน ที่เป็นผู้ออกมาตรการที่นำมาสู่ปัญหาของเอเวอร์แกรนด์คือ การมอบเงินช่วยเหลือก้อนใหญ่เพื่อช่วยบริษัทใดบริษัทหนึ่ง จะเป็นการสร้างตัวอย่างที่ไม่ดี

การล้มละลายของเอเวอร์แกรนด์ จะส่งผลอย่างไร

ผลกระทบแบ่งออกได้เป็น 3 ประการใหญ่ ๆ

เมื่อปี 2021 แมตที เบคิงก์ จาก อีโคโนมิสต์ อินเทลลิเจนซ์ ยูนิต ซึ่งเป็นหน่วยวิเคราะห์ข้อมูลทางเศรษฐกิจของนิตยสาร ดิ อีโคโนมิสต์ กล่าวกับบีบีซีว่า "ผลกระทบทางการเงินจะกว้างมาก มีรายงานว่า เอเวอร์แกรนด์มีหนี้กับธนาคารในประเทศ 171 แห่ง และบริษัททางการเงินอื่น ๆ อีก 121 แห่ง"

เมื่อผิดนัดชำระหนี้ ธนาคารและผู้ให้กู้อื่น ๆ ก็ปล่อยกู้ได้น้อยลง นำไปสู่ปัญหาสินเชื่อตึงตัว หรือ เครดิต ครันช์ (credit crunch) ซึ่งถือเป็นข่าวร้ายสำหรับจีน เพราะบริษัทต่าง ๆ ที่ไม่สามารถกู้ยืมได้ จะขยายตัวได้ยาก และในบางกรณีจะไม่สามารถดำเนินการต่อไปได้ ผลทางอ้อมคือ ความน่าลงทุนในสินทรัพย์จีนก็ลดลงในหมู่นักลงทุน

ย้อนดูธุรกิจของเอเวอร์แกรนด์

สวี่ เจียอิ้น ก่อตั้ง "เอเวอร์แกรนด์" หรือในอดีตเป็นที่รู้จักกันในชื่อ เหิงต้า กรุ๊ป (Hengda Group) ขึ้นในปี 1996 ในนครกว่างโจว ทางตอนใต้ของจีน

บริษัทอสังหาริมทรัพย์เอเวอร์แกรนด์ ปัจจุบันเป็นเจ้าของโครงการต่าง ๆ มากกว่า 1,300 แห่ง ในกว่า 280 เมืองทั่วประเทศจีน

เอเวอร์แกรนด์ กรุ๊ป ได้ขยายธุรกิจออกไปมากกว่าด้านการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์

ธุรกิจต่าง ๆ ของเอเวอร์แกรนด์มีหลากหลาย ตั้งแต่การบริหารจัดการความมั่งคั่ง, การผลิตรถยนต์ไฟฟ้า ไปจนถึงการผลิตอาหารและเครื่องดื่ม นอกจากนี้ ทางบริษัทยังเป็นเจ้าของหนึ่งในสโมสรฟุตบอลที่ใหญ่ที่สุดของจีนด้วย นั่นคือ กว่างโจว เอฟซี (Guangzhou FC)

ฟอร์บส์ ระบุว่า นายสวี่ มีทรัพย์สินส่วนตัวมูลค่าประมาณ 10.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 3.54 แสนล้านบาท)