ความตายของศิลปินหนุ่ม "มุนบิน" ฉายแสงสู่โลกมืดวงการเค-ป็อป

การเสียชีวิตของ มุนบิน วงแอสโตร (Astro) ศิลปินเค-ป็อปชื่อดัง สร้างความตกตะลึงไปทั่วโลก และทำให้ประเด็นแรงกดดันที่ศิลปินเกาหลีต้องเผชิญ กลับมาเป็นที่ถกเถียงอีกครั้ง

มุนบิน สมาชิกวง Astro วัย 25 ปี เป็นนักร้อง นักแสดง และนายแบบ การเสียชีวิตของเขาเกิดขึ้นในช่วงที่กำลังเดินสายจัดการแสดงทั่วโลก ร่วมกับสมาชิกอีกคน คือ ซานฮา

แม้สาเหตุการเสียชีวิตยังอยู่ระหว่างการสืบสวน แต่ตำรวจระบุว่า “มุนบินดูเหมือนจะฆ่าตัวตาย”

ก่อนหน้า มุนบิน มีคนดังอายุน้อยในเกาหลีใต้เสียชีวิตหรือจบชีวิตตนเองอย่างฉับพลัน ถือเป็นวิกฤตที่กำลังเกิดขึ้นกับอุตสาหกรรมบันเทิงเกาหลีใต้

ไม่ใช่การเสียชีวิตของทุกคนที่ทางการระบุว่าเป็นการฆ่าตัวตาย แต่การสูญเสีย มุนบิน ทำให้เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์ถึงการแข่งขันที่สูงมากในโลกบันเทิงของเกาหลี

เส้นทางสู่ดาวเค-ป็อป ที่ยากลำบาก

ต้องยอมรับว่า เกาหลีใต้มีวัฒนธรรมการแข่งขันที่สูงมาก ตามมาด้วยสถิติการฆ่าตัวตายของคนรุ่นใหม่ที่สูงที่สุดในกลุ่มประเทศกำลังพัฒนา แม้อัตราการฆ่าตัวตายโดยรวมจะลดลง แต่การเสียชีวิตของคนวัย 20 ปี กลับเพิ่มสูงขึ้น

ร็อบ ชวอร์ตซ์ นักข่าวประจำเอเชียของนิตยสารบิลบอร์ด ระบุว่า การเป็นคนดังในเกาหลีใต้ หมายความว่า พวกเขาต้องเผชิญกับแรงกดดันที่มากกว่า เมื่อเทียบกับนักแสดง-ศิลปิน ในอเมริกาเหนือหรือยุโรป

แล้วการแข่งขันนั้นดุเดือดตั้งแต่เริ่มต้น เพราะศิลปินนั้น ถือเส้นทางอาชีพที่คนรุ่นใหม่เกาหลีใต้ต่างใฝ่ฝัน

ผลการสำรวจที่จัดทำโดยกระทรวงศึกษาธิการเกาหลีใต้ เมื่อปี 2021 แสดงให้เห็นว่า นักแสดง นายแบบ และนักร้อง ถือเป็นอาชีพในฝันติด 10 อันดับแรก ของนักเรียนชั้นประถม

แต่การจะเป็นศิลปินเค-ป็อปได้นั้น เกือบทุกคนจะต้องผ่านการฝึกซ้อมที่ทรหด แยกห่างจากเพื่อนฝูง และคนรู้จักอื่น ๆ นานหลายปี

ในกรณีของมุนบิน แม้จะเคยเป็นนักแสดงเด็ก ในซีรีส์เกาหลีดัง Boys Over Flowers ตั้งแต่อายุ 11 ปี แต่เขายังต้องฝึกซ้อมหนักอีกถึง 8 ปี เพื่อเดบิวต์ หรือเปิดตัวในฐานะสมาชิกวงบอยแบนด์ Astro ขณะที่น้องสาวของเขา มุน ซูอา ซึ่งเป็นศิลปินเค-ป็อป กับวงเกิร์ลกรุ๊ปชื่อ Billie เธอใช้เวลาซักซ้อมนานถึง 12 ปี

กระบวนการคัดสรรที่เข้มข้นและหลายรอบ ทำให้มีศิลปินฝึกหัดเพียบหยิบมือที่ผ่านขึ้นสู่เวที และสิ่งที่รอพวกเขาอยู่ คือ อุตสาหกรรมที่เต็มไปด้วยดาวดัง

ชวอร์ตซ์ ชี้ว่า การควบคุมอย่างใกล้ชิดของเอเจนซีต้นสังกัดของคนดัง และวัฒนธรรมแฟนคลับ ยังเป็นปัจจัยที่ทำให้คนดังเกาหลีใต้เผชิญกับความเครียดมหาศาล

และมันเป็นเรื่องปกติไปแล้ว ที่ศิลปินหน้าใหม่จะถูกให้ทำสัญญาที่เรียกว่า “สัญญาทาส” ซึ่งเป็นข้อตกลงระยะยาวที่ผู้ทำสัญญานั้นแทบไม่มีสิทธิเลือกตารางการทำงาน และมีรายได้ที่ต่ำกว่าที่ควร

แม้ศิลปินเค-ป็อปบางคน สู้คดีจนพาตัวเองหลุดพ้นมาจากสัญญาที่ไร้เหตุผลเช่นนี้ ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา แต่ ชวอร์ตซ์ ไม่คิดว่า ความสัมพันธ์ระหว่างศิลปินกับต้นสังกัด ได้เปลี่ยนไปมากนัก

“ศิลปินเค-ป็อป มีอำนาจมากขึ้นก็จริง แต่ในเชิงที่ว่า พวกเขาไม่ได้ถูกควบคุมหนักอีกต่อไปแล้ว” ชวอร์ตซ์ กล่าว “หลายอย่างเปลี่ยนไป แต่ผมคงไม่พูดว่า มันดีขึ้นมากนัก”

ความกระตือรือร้นจากแฟนคลับที่โหมกระพือด้วยสังคมออนไลน์ที่คึกคักอย่างมาก “การที่พวกเขาถูกเพ่งเล็งทุกรายละเอียดนั้น มันบ้ามาก”

เมื่อเปิดตัวหรือเดบิวต์แล้ว คนดังและศิลปินไม่เพียงถูกจับตาอย่างใกล้ชิดจากเหล่าแฟนคลับ แต่ถูกเพ่งเล็งโดยสังคมเกาหลีใต้ด้วย และด้วยเกาหลีใต้เป็นประเทศที่ความเหลื่อมล้ำเป็นหัวข้อถกเถียงบ่อยครั้ง ซึ่งการเป็นบุคคลสาธารณะ หมายความว่า มาตรฐานคุณภาพชีวิตยิ่งเป็นสิ่งที่ผู้คนสนใจ

การเมาแล้วขับ ถือเป็นหนึ่งในข้อหาที่ร้ายแรงมากสำหรับบุคคลสาธารณะในเกาหลีใต้ และอาจทำให้ต้องจบอาชีพได้เลย ยกตัวอย่าง นักแสดงดัง คิม แซ-รอน วัย 22 ปี ที่เผชิญกระแสวิจารณ์จากสังคมอย่างหนัก หลังขับรถชนขณะที่เธอเมาแล้วขับ

“เกาหลีใต้ยึดมาตรฐานศีลธรรมอันดีสูงมาก โดยเฉพาะกับคนดัง เมื่อเทียบกับประเทศอื่น ๆ” ฮา แจ-คุน ผู้เชี่ยวชาญด้านวัฒนธรรมเค-ป็อป กล่าว

“ถ้าดาวดังกระทำอะไรที่แตกต่างจากสิ่งที่สังคมมองว่า “เหมาะสม” สังคมก็จะโจมตีพวกเขา มันยากมากที่คนดังจะเพิกเฉยต่อการโจมตีเหล่านี้ เพราะแรงกดดันจากสังคมมันสูงมาก อันเป็นผลจากลัทธิส่วนรวม”

ความอัปยศ

การเป็นคนดัง แล้วมีปัญหาสุขภาพจิต ถือเป็นเรื่องยากลำบากมาก คนวงในหลายคนชี้

ในการให้สัมภาษณ์กับบีบีซีเกาหลี เมื่อปี 2017 ศิลปินแร็ป สวิงส์ (Swings) ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเผชิญความผิดปกติทางจิตเวชหลายอย่าง เปิดเผยถึงสิ่งที่พวกเขาต้องเผชิญ

“มันเหมือนเดินตัวเปล่าโป๊เปลือย” เขากล่าว “พวกเขาบอกว่า ‘ฉันคิดว่าคนนี้ป่วยนะ รู้ไหม แล้วขึ้นไปแสดงได้ยังไง’ แต่พวกเขาไม่รู้เลยว่ามันเกิดอะไรขึ้น”

อุตสาหกรรมนี้ของเกาหลี ทราบดีถึงสุขภาพจิตที่ย่ำแย่ลงเรื่อย ๆ ของบรรดาศิลปิน ไอดอลเค-ป็อปหลายคน ได้พักยาว ด้วยเหตุผลเพื่อฟื้นฟูสุขภาพจิต

จองยอน สมาชิกเกิร์ลกรุ๊ปชื่อ Twice ได้พักยาว 4 รอบ นับแต่ปี 2020 จากปัญหาสุขภาพจิต และอาการบาดเจ็บที่คอ ก่อนจะกลับมาปรากฏตัวอีกครั้งเมื่อเดือนที่แล้ว ขณะที่ มุนบิน เว้นว่างจากการทำงานไปในปี 2019 และ 2020 ด้วยเหตุผลทางสุขภาพ

เอเจนซีหลายแห่งได้เริ่มจัดคอร์สบำบัดทางจิตสำหรับศิลปินฝึกหัดและคนดังต่าง ๆ ส่วน Naver ซึ่งเป็นเสิร์ชเอนจินยอดนิยมที่สุดของเกาหลีใต้ ได้ปิดช่องแสดงคำค้นหาที่เกี่ยวกับคอมเมนต์ ในส่วนของข่าวบันเทิงในปี 2020 โดยยอมรับว่า ความเห็นที่ถูกแสดงออกมานั้นเป็นพิษอย่างมาก

แต่หลายคน กลับยังมองไม่เห็นแสงสว่างที่ปลายอุโมงค์ว่า ความเปลี่ยนแปลงจากฐานรากจะเกิดขึ้นในเร็ว ๆ นี้

“เค-ป็อป มันคือโลกอีกใบ ทุกคนอยากให้ชีวิคศิลปินเค-ป็อปดีขึ้น แต่จะทำอย่างไร” ชวอร์ตซ์ ตั้งคำถาม

“พวกซูเปอร์แฟนคลับ คลั่งไคล้ไอดอลเหล่านี้มาก แต่มันเหมือนวงจรอุบาทว์ ที่ยิ่งรักมาก ก็ยิ่งทำให้คนที่รัก ตกอยู่ใต้การเพ่งเล็งอย่างมาก”