เกิม โซะคา : ศาลกัมพูชาสั่งจองจำผู้นำฝ่ายค้าน 27 ปี ฐานก่อกบฏ ก่อนเลือกตั้งทั่วไป ก.ค. นี้

ผู้นำฝ่ายค้านที่ทรงอิทธิพล เกิม โซะคา ถูกศาลกัมพูชาสั่งกักบริเวณในบ้านนาน 27 ปี ฐานก่อกบฏ

เกิม โซะคา เป็นอดีตหัวหน้าพรรคสงเคราะห์ชาติกัมพูชา หรือ ซีเอ็นอาร์พี ที่ถูกสั่งยุบพรรคไปเมื่อปี 2560 ก่อนที่เขาจะถูกจับกุม

เขาเผชิญข้อกล่าวหาว่าสมคบคิดกับมหาอำนาจต่างชาติ เพื่อโค่นล้มรัฐบาลของสมเด็จอัครมหาเสนาบดีเดโช ฮุน เซน นายกรัฐมนตรีกัมพูชา

ฮุน เซน เป็นหนึ่งในผู้นำเผด็จการที่ครอบอำนาจยาวนานที่สุดในโลก ครองอำนาจมาตั้งแต่ปี 2528

กัมพูชามีกำหนดเลือกตั้งในเดือน ก.ค. 2566 โดยผู้สังเกตการณ์คาดว่า สมเด็จฮุน เซน จะลงสมัครชิงตำแหน่งอีก แม้มีหลายคนเชื่อว่า เขากำลังเตรียมถ่ายทอดอำนาจให้กับบุตรชายคนโต คือ ฮุน มาเนต

เกิม โซะคา ปัจจุบัน อายุ 69 ปี ถูกจับกุมเมื่อปี 2560 ด้วยข้อหาเชื่อมโยงกับวิดีโอที่เผยแพร่ออกมาเมื่อปี 2556 ที่เขาระบุว่าได้รับการสนับสนุนจากกลุ่มขับเคลื่อนประชาธิปไตยจากสหรัฐฯ

เขาและทนายความปฏิเสธข้อกล่าวหามาโดยตลอด โดยระบุว่า ข้อกล่าวหาต่อตัวเขานั้น ไม่มีหลักฐานยืนยัน

ดับเบิลยู แพทริก เมอร์ฟี เอกอัครราชทูตสหรัฐฯ ประจำกัมพูชา ระบุในวันนี้ (3 มี.ค.) ว่า คดีนี้เป็นการใช้กระบวนการยุติธรรมอย่างไม่เหมาะสม

สำนักข่าวรอยเตอร์รายงานว่า อั่ง อุดม ทนายความของเกิม โซะคา ระบุว่า ทีมกฎหมายของเขาจะยื่นอุทธรณ์ต่อคำตัดสินนี้

ด้านกลุ่มสิทธิมนุษยชนและรัฐบาลชาติตะวันตก ประณามคำตัดสินลงโทษนี้ว่า ไร้หลักฐานมัดตัว และมีนัยยะทางการเมือง

“มันชัดตั้งแต่แรกแล้วว่า ข้อหาต่อเกิม โซะคา มีนัยยะทางการเมือง เป็นแผนของนายกรัฐมนตรีฮุน เซน เพื่อกีดกันผู้นำพรรคฝ่ายค้านคนสำคัญ และทำลายระบอบประชาธิปไตยของประเทศ” ฟิล โรเบิร์ตสัน รองผู้อำนวยการภูมิภาคเอเชียของ ฮิวแมน ไรท์ วอทข์ กล่าว

“การส่งเกิม โซะคา เข้าคุก ไม่ใช่แค่การทำลายพรรคการเมืองของเขาเท่านั้น แต่เป็นการทำลายความหวังทั้งหมด ที่จะมีการเลือกตั้งอย่างบริสุทธิ์ยุติธรรมในเดือน ก.ค.”

ฮิวแมน ไรท์ วอทช์ เรียกร้องให้ทางการกัมพูชาเพิกถอนบทลงโทษ และ “ปล่อยตัวนายเกิม โซะคา ในทันทีและไม่มีเงื่อนไข”

แต่หลายคนคาดเดาไว้ก่อนแล้ว และไม่แปลกใจที่คำตัดสินออกมาเช่นนี้ เพราะศาลกัมพูชาอยู่ใต้การควบคุมแทบเบ็ดเสร็จโดยนายฮุน เซน

เกิม โซะคา เป็นอดีตนักเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิมนุษยชน เขานำพรรคสงเคราะห์ชาติกัมพูชา จนได้รับความนิยมสูงในการเลือกตั้งหลายครั้งที่ผ่านมา จนมีแนวโน้มที่พรรคของเขาจะเอาชนะนายฮุน เซน ได้ในที่สุด

อย่างไรก็ดี พรรคของเกิม โซะคา ถูกสั่งแบนเข้าร่วมการเลือกตั้งเมื่อปี 2561 ขณะที่ผู้นำส่วนใหญ่ของพรรคถูกดำเนินคดี หรือกำลังลี้ภัยทางการเมืองในต่างแดน

เมื่อเดือนที่แล้ว สมเด็จฮุน เซน สั่งปิดสื่ออิสระที่เหลืออยู่เพียงแห่งเดียวในประเทศ คือ วอยซ์ ออฟ เดโมเครซี หรือเสียงแห่งประชาธิปไตย ด้วยข้อหาว่า เผยแพร่เรื่องราวที่โจมตีลูกชายของเขา และทำลายชื่อเสียงของรัฐบาล

โจเซฟ เบเนดิกต์ นักวิจัยจากกลุ่มประชาสังคมระดับโลก CIVICUS กล่าวว่าการปิด VOD เป็นส่วนหนึ่งของ "การโจมตีพื้นที่สิทธิของพลเมืองและเสรีภาพสื่อ" อย่างต่อเนื่องในกัมพูชา

ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2560 หนังสือพิมพ์แคมโบเดียเดลีก็ถูกบังคับให้ปิดเช่นกัน หลังจากที่รัฐบาลสั่งให้จ่ายภาษีมูลค่า 6.3 ล้านดอลลาร์ (213.4 ล้านบาท)

นายบาลิกา รองบรรณาธิการบอกกับบีบีซีว่าการปิด VOD เป็นเรื่องที่แทบจะ "หลีกเลี่ยงไม่ได้" เมื่อพิจารณาจากบรรยากาศทางการเมืองในปัจจุบัน

"เราหวังว่าเรื่องนี้ จะมีทางออก เพื่อให้เราสามารถนำเสนอรายงานข่าวเรื่องการตรวจสอบผู้มีอำนาจได้ต่อไป ซึ่งเป็นวารสารศาสตร์ที่มีความสำคัญต่อกัมพูชาในนิเวศสื่อที่ไม่ค่อยมีสิ่งนี้" เขากล่าว