โลกร้อนเปิดทางรักให้นีแอนเดอร์ทัล ได้จับคู่ข้ามสายพันธุ์กับเดนิโซวาน
ที่มาของภาพ, NEANDERTHAL MUSEUM
เมื่อวงโคจรรอบดวงอาทิตย์ของโลกเกิดความผันผวนไม่คงที่เมื่อหลายแสนปีก่อน นอกจากจะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศจนโลกร้อนขึ้นแล้ว ปรากฏการณ์นี้ยังส่งผลต่อเส้นทางชีวิตของมนุษย์โบราณที่เป็นญาติใกล้ชิดกับเรา ซึ่งก็คือมนุษย์นีแอนเดอร์ทัล (Neanderthal) และมนุษย์เดนิโซวาน (Denisovan)ให้ได้มีโอกาสมาพบรักและจับคู่ผลิตลูกหลานข้ามสายพันธุ์กันด้วย
ก่อนหน้านี้ นักวิทยาศาสตร์ได้ค้นพบว่า มนุษย์ยุคใหม่หรือโฮโมเซเปียนส์อย่างเรา เคยจับคู่ผสมพันธุ์กับมนุษย์โบราณเผ่าพันธุ์อื่นมาแล้ว ทำให้คนในยุคปัจจุบันที่ไม่มีเชื้อสายแอฟริกัน จะมีพันธุกรรมของนีแอนเดอร์ทัลอยู่ในตัวราว 2% ส่วนชาวเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และคนในภูมิภาคโอเชียเนียบางส่วน จะมีพันธุกรรมของเดนิโซวานอยู่ราว 5%
นอกจากนี้ บรรพบุรุษต่างสายพันธุ์ทั้งสองของเรา ยังเคยจับคู่ผลิตลูกผสมระหว่างนีแอนเดอร์ทัลและเดนิโซวานมาแล้ว โดยนักบรรพมานุษยวิทยาพบหลักฐานเป็นฟอสซิลกระดูก อายุเก่าแก่ถึง 90,000 ปี ที่ถ้ำเดนิโซวาในเขตไซบีเรียของรัสเซีย ซึ่งผลวิเคราะห์ดีเอ็นเอชี้ว่า มันเป็นของเด็กหญิงผู้หนึ่งที่มีพ่อเป็นมนุษย์เดนิโซวานและมีแม่เชื้อสายนีแอนเดอร์ทัล
เพื่อที่จะทราบว่าการพบรักข้ามสายพันธุ์ครั้งนี้เกิดขึ้นเมื่อใดและเกิดขึ้นได้อย่างไร ทีมนักวิจัยด้านฟิสิกส์ภูมิอากาศจากเกาหลีใต้และอิตาลี นำโดยมหาวิทยาลัยแห่งชาติปูซาน (BNU) ของเกาหลีใต้ ได้วิเคราะห์พันธุกรรมรวมทั้งอายุและแหล่งที่พบวัตถุโบราณซึ่งเกี่ยวข้องกับเดนิโซวาน 22 ชิ้น รวมทั้งซากฟอสซิลกระดูกของนีแอนเดอร์ทัลอีก 773 ชิ้น แล้วนำข้อมูลที่ได้ไปเปรียบเทียบกับแบบจำลองความเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศโลกในยุคโบราณ
ผลการศึกษาข้างต้นที่ตีพิมพ์ในวารสาร Science ระบุว่า วิธีการดังกล่าวทำให้ทีมผู้วิจัยสามารถสร้างแผนที่การแพร่กระจายประชากรมนุษย์โบราณทั้งสองเผ่าพันธุ์ตามช่วงเวลาต่าง ๆ ในอดีตได้ โดยการขยายอาณาเขตจนทั้งสองเผ่าพันธุ์ได้มาพบและมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคมระหว่างกัน มีสาเหตุมาจากความเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ ในช่วงที่โลกเปลี่ยนผ่านจากยุคน้ำแข็งไปสู่สภาพอากาศที่อบอุ่นขึ้นชั่วคราว (interglacial period)
ดร. หรวน เจียวหยาง ผู้นำทีมวิจัยจาก BNU บอกว่า “แต่เดิมนั้น ประชากรนีแอนเดอร์ทัลและเดนิโซวานต่างอาศัยอยู่กันคนละภูมิภาค ในพื้นที่ซึ่งมีภูมิอากาศแตกต่างกัน เดนิโซวานอาศัยอยู่ในแถบตะวันออกเฉียงเหนือของยูเรเชีย ซึ่งมีสภาพอากาศที่ร้อนชื้นกว่าทางยุโรปเหนือ ส่วนนีแอนเดอร์ทัลอาศัยอยู่ในป่าบอเรียลและทุ่งหญ้าทุนดราที่มีสภาพอากาศแบบกึ่งขั้วโลก ในทางตะวันตกเฉียงใต้ของยูเรเชีย”
ที่มาของภาพ, AFP
อย่างไรก็ตาม เมื่อไม่กี่แสนปีก่อนวงโคจรของโลกที่วนรอบดวงอาทิตย์ได้เปลี่ยนไป โดยมีลักษณะที่เป็นวงรีมากยิ่งขึ้น ทำให้ซีกโลกเหนือมีอากาศอบอุ่นกว่าเดิม และมีระดับของคาร์บอนไดออกไซด์ในชั้นบรรยากาศเพิ่มขึ้น ทำให้พื้นที่ป่าบอเรียลซึ่งเป็นถิ่นอาศัยของนีแอนเดอร์ทัลขยายตัวมาทางตะวันออก จนจรดกับถิ่นที่อยู่ของเดนิโซวานในแถบเทือกเขาอัลไตของไซบีเรีย
ทีมผู้วิจัยกล่าวสรุปว่า ผลวิเคราะห์ข้อมูลพบการผสมข้ามสายพันธุ์ระหว่างนีแอนเดอร์ทัลและเดนิโซวาน 6 ครั้ง เมื่อราว 130,000 - 80,000 ปีก่อน ในพื้นที่ตอนกลางของภูมิภาคยูเรเชียเป็นส่วนใหญ่ ซึ่งสถานที่ที่พวกเขาพบรักและผลิตลูกหลานสืบสายเลือดต่อมานั้น รวมถึงแถบเทือกเขาคอเคซัส (Caucasus) เทือกเขาเทียนชาน (Tianshan) และเทือกเขาฉางไป๋ชาน (Changbaishan)
