คลื่นสึนามิถึงชายฝั่งญี่ปุ่น-ฮาวาย หลังเกิดแผ่นดินไหวรุนแรงในรัสเซีย เรารู้อะไรแล้วบ้าง

A kindergarten damaged by the earthquake is seen in Petropavlovsk-Kamchatsky, Kamchatka Krai, Russia, July 30, 2025

ที่มาของภาพ, Handout via Reuters

คำบรรยายภาพ, สภาพความเสียหายที่โรงเรียนอนุบาลแห่งหนึ่งในเมืองเปโตรปาฟลอฟสก์-คัมชัตสกีในรัสเซีย จากแรงสั่นสะเทือนจากแผ่นดินไหวที่เกิดขึ้น

เกิดแผ่นดินไหวขนาด 8.8 นอกชายฝั่งคาบสมุทรคุมชัตกา ทางตะวันออกไกลของรัสเซียเมื่อช่วงเช้าที่ผ่านมา ส่งผลให้ประเทศต่าง ๆ รอบมหาสมุทรแปซิฟิก รวมทั้ง ญี่ปุ่น และสหรัฐอเมริกา ประกาศเตือนภัยคลื่นยักษ์สึนามิ ล่าสุด คลื่นสึนามิเริ่มพัดเข้าสู่ชายฝั่งทางจังหวัดตอนเหนือของญี่ปุ่นและชายฝั่งฮาวายของสหรัฐฯ แล้ว

หน่วยงานด้านอากาศของญี่ปุ่นระบุว่าคลื่นสึนามิได้พัดเข้าสู่ชายฝั่งจังหวัดอิวาเตะทางตอนเหนือของญี่ปุ่นด้วยความสูง 1.3 เมตร ขณะที่มีคำสั่งอพยพประชาชนทั้งสิ้น 1.9 ล้านคน

ด้านศูนย์เตือนภัยสึนามิแห่งแปซิฟิก เปิดเผยว่าคลื่นสึนามิพัดเข้าสู่ชายฝั่งของหมู่เกาะฮาวาย สหรัฐฯ แล้วเช่นกัน วัดระดับความสูงได้ 1.21 เมตร ที่ชายฝั่งฮาเลอิวา (Haleiwa) เกาะโอวาฮู

เซอร์เก เลเบเดฟ รัฐมนตรีสถานการณ์ฉุกเฉินประจำแคว้นคัมชัตกาของรัสเซีย ระบุว่า แผ่นดินไหวครั้งนี้ศูนย์กลางแผ่นดินไหวลึกลงไปราว 18 กม. และคาดว่าจะทำให้เกิดคลื่นยักษ์สึนามิที่มีความสูงราว 3-4 เมตร ในแคว้นคัมชัตกา

"แผ่นดินไหวในวันนี้ถือว่าความร้ายแรงและความรุนแรงที่สุดในหลายทศวรรษของการเกิด" วลาดิเมียร์ โซโลดอฟ ผู้ว่าการแคว้นคัมชัตกา กล่าวในวิดีโอที่โพสต์ผ่านแพลตฟอร์มเทเลแกรม

สำนักงานสำรวจธรณีวิทยาแห่งสหรัฐอเมริกา (US Geological Survey - USGS) ระบุว่า ระดับความรุนแรงของแผ่นดินไหวครั้งนี้ที่ขนาด 8.8 เทียบเท่ากับแผ่นดินไหวที่มีความรุนแรงลำดับที่ 6 ในประวัติศาสตร์ที่เคยเกิดขึ้นในปี 2010 ในเมืองไบโอไบโอ ในชิลี และแผ่นดินไหวในเมืองเอสเมรัลดาส ในเอกวาดอร์ ในปี 1906

มีรายงานว่า มีคลื่นสึนามิอย่างน้อย 3 ลูกซัดกระทบชายเมืองท่าเซเวโร-คูริลสค์ของรัสเซีย ที่มีประชากรราว 2,000 คน โดยคลื่นสึนามิครั้งสุดท้ายทำให้โครงสร้างพื้นฐานของท่าเรือได้รับความเสียหายและดึงเรือที่จอดอยู่หลายลำออกไปในช่องแคบ

สำนักข่าวทาสส์ของทางการรัสเซียระบุว่า "คลื่นลูกที่สามมีความรุนแรงมาก"

สำนักข่าวดังกล่าวยังรายงานอีกด้วยว่า มีผู้คนหลายคนได้รับบาดเจ็บ บางคนได้รับบาดเจ็บขณะที่กำลังอพยพ หนึ่งในนั้นคือ ผู้หญิงรายหนึ่งที่ตัดสินใจกระโดดลงมาจากหน้าต่าง

โอเลก เมลนิคอฟ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขของแคว้นคัมชัตกาเปิดเผยว่า ผู้ที่ได้รับบาดเจ็บยังอยู่ในสภาพที่ดี และไม่มีใครได้รับบาดเจ็บสาหัส ในขณะนั้น

ภาพถ่ายแรกที่ได้รับการเผยแพร่ออกมาจากแคว้นคัมชัตกาเผยให้เห็นสภาพอาคารของโรงเรียนอนุบาลแห่งหนึ่งได้รับความเสียหายในเมืองเปโตรปาฟลอฟสก์-คัมชัตสกี

ทางการรัสเซียยังออกคำเตือนถึงการเกิดอาฟเตอร์ช็อกที่คาดว่าจะเกิดขึ้นตามมาอีกด้วย โดยแผ่นดินไหวครั้งนี้ถือว่ามีความรุนแรงมากที่สุดที่เกิดขึ้นในคาบสมุทรคัมชัตกานับตั้งแต่ปี 1952

"คาดการณ์ว่าภายในระยะเวลาหนึ่งเดือนข้างหน้าอาจจะเกิดอาฟเตอร์ช็อกที่รุนแรงอย่างเห็นได้ชัดด้วยขนาดความรุนแรงถึง 7.5" สำนักงานธรณีฟิสิกส์คัมชัตกา สังกัดสถาบันวิทยาศาสตร์แห่งรัสเซีย ออกคำเตือน

A powerful wave washes past a building located near the shore, after a powerful earthquake struck off the Kamchatka Peninsula, in Severo-Kurilsk, Sakhalin Region, Russia July 30, 2025

ที่มาของภาพ, Reuters

คำบรรยายภาพ, คลื่นสึนามิอันทรงพลังได้ซัดทำลายอาคารแห่งหนึ่งที่ตั้งอยู่ริมชายฝั่ง หลังจากเกิดแผ่นดินไหวรุนแรงนอกชายฝั่งคาบสมุทรคัมชัตกาของรัสเซีย

ก่อนหน้านี้ มีรายงานว่าคลื่นยักษ์สึนามิลูกแรกที่พัดถล่มญี่ปุ่น โดยมีความสูงราว 30 ซม. ที่เมืองท่าเนมุโระ ทางตะวันออกเฉียงเหนือของเกาะฮอกไกโด ก่อนหน้านี้ ทางการญี่ปุ่นออกคำเตือนว่า คลื่นสึนามิดังกล่าวอาจจะมีความสูงถึง 3 เมตร

คำเตือนของทางการญี่ปุ่นให้ประชาชนอพยพครอบคลุมพื้นที่หลายร้อยกิโลเมตรตลอดแนวชายฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิกตั้งแต่ทางตอนเหนือของเกาะฮอกไกโดไปจนถึงจังหวัดวากายามะ ในทางใต้

เทปโก (TEPCO) บริษัทผู้ดำเนินการโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟุกุชิมะ ไดอิจิ ระบุว่า พนักงานทั้งหมดได้รับการอพยพแล้ว และกล่าวเสริมว่า จนถึงขณะนี้ยังไม่มีรายงานความผิดปกติใด ๆ

โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟุกุชิมะ ไดอิจิ เคยเป็นสถานที่เกิดภัยพิบัติทางนิวเคลียร์ครั้งใหญ่ หลังจากเกิดแผ่นดินไหวขนาด 9.0 และตามมาด้วยสึนามิที่ญี่ปุ่นในปี 2011

ส่วนที่สหรัฐอเมริกา เกาะฮาวายและบางส่วนของอะแลสกาในขณะนี้ยังอยู่ภายใต้การเตือนภัยระดับสูงสุด ซึ่งหมายความว่าประชาชนควรดำเนินการอย่างเร่งด่วนเพื่อปกป้องชีวิตและทรัพย์สินโดยการอพยพไปยังพื้นที่สูง

ล่าสุด ทางการฮาวายประกาศลดระดับการเตือนภัยสึนามิลงเป็นเพียงระดับการเตือนภายทั่วไป โดยบอกให้ประชาชนกลับบ้านพักได้แต่ให้อยู่ในความระวัง

ขณะที่รัฐแคลิฟอร์เนีย รัฐออริกอน และรัฐวอชิงตัน ได้รับคำเตือนในระดับต่ำ โดยเตือนถึงกระแสน้ำเชี่ยวกรากและคลื่นอันตราย

"ขอให้เข้มแข็งไว้และอยู่ในสถานที่ที่ปลอดภัย!" ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ โพสต์ข้อความบนทรูธ โซเซียล (Truth Social) ซึ่งเป็นโซเซียลมีเดียของเขาเอง และแพลตฟอร์มเอ็กซ์ (X)

มีคำสั่งอพยพในพื้นที่ชายฝั่งบางแห่งของเกาะฮาวายแล้ว ตามรายงานของรอยเตอร์ "ผมขอให้ทุกท่านอยู่ในความสงบ หากอยู่ในพื้นที่ลุ่ม โปรดไปยังที่สูง" จอช กรีน ผู้ว่าการรัฐฮาวายกล่าว ล่วงหน้าหลายชั่วโมงก่อนที่สึนามิจะมาถึง

ดีแอล สเกลส์ ซึ่งกำลังพักผ่อนที่ไวเลอา เกาะเมาวี บอกกับบีบีซีว่า เขาติดอยู่ในการจราจรที่ติดขัดพร้อมกับนักท่องเที่ยวอีกหลายสิบคนที่พยายามเดินทางไปยังที่สูงเพื่อความปลอดภัย

"สถานการณ์ค่อนข้างสงบ ทุกคนพยายามออกจากพื้นที่ ผมไม่รู้ว่าคนกำลังจะไปไหน" เขากล่าว "พวกเขาเปิดไซเรนเมื่อไม่กี่นาทีที่ผ่านมา ซึ่งทำให้ผู้คนทยอยขับรถออกไป"

เขายังกล่าวอีกว่า มีเพียงนักท่องเที่ยวเท่านั้นที่อยู่ในภาวะตื่นตระหนก

With traffic jams across Oahu, bus riders wait for their buses after authorities warned residents of the possibility of destructive tsunami waves, following an earthquake which earlier struck off Russia's Far Eastern Kamchatka Peninsula, in Honolulu, Hawaii, U.S. July 29, 2025.
คำบรรยายภาพ, พบว่าการจราจรติดขัดบนท้องถนนในฮาวายหลังจากการประกาศเตือนภัยสึนามิ

ดร.ลูซี โจนส์ นักแผ่นดินไหววิทยา บอกกับบีบีซีว่า สึนามิครั้งนี้อาจสร้างความเสียหายให้กับท่าเรือและทรัพย์สินริมทะเลบนเกาะฮาวาย และอาจรวมถึงชายฝั่งทะเลของรัฐแคลิฟอร์เนียด้วย แต่คาดว่าจะไม่ก่อให้เกิดการสูญเสียชีวิตอย่างร้ายแรงในทวีปอเมริกา

ทั้งนี้ คาดการณ์ว่าคลื่นสึนามิที่จะเกิดขึ้นในบริเวณชายฝั่งเกาะฮาวายจะมีความสูง 3-10 ฟุต หรือราว 1-3 เมตร ในขณะที่ในเกาะซานตาบาร์บารา คาดว่าคลื่นจะมีความสูงราว 1-2 ฟุต หรือ 30-60 ซม. ดร.โจนส์กล่าวว่า เมื่อเปรียบเทียบกันแล้ว ในปี 2011 ที่ญี่ปุ่น คลื่นบางลูกมีความสูง 42 ฟุต หรือ 12 เมตร

"มันไม่ใช่คลื่น" เธอกล่าว "นั่นหมายถึงระดับน้ำทะเลสูงขึ้นชั่วคราวเท่านั้น"