แอ่งหลุมบนดาวอังคารเต็มไปด้วย “โอปอล” ชี้เคยมีน้ำอยู่ใต้พื้นผิว

ข้อมูลจากหุ่นยนต์ตระเวนสำรวจคิวริออซิที (Curiosity Rover) ชี้ว่ารอยแตกในชั้นหินบนพื้นผิวของแอ่งหลุมเกล (Gale Crater) บนดาวอังคาร เต็มไปด้วยอัญมณีโอปอล (Opal) ที่เปล่งแสงเรืองรองจนสังเกตเห็นได้จากภาพถ่าย

การค้นพบดังกล่าวมีขึ้นที่บริเวณก้นทะเลสาบโบราณซึ่งเหือดแห้งไปแล้ว ซึ่งอาจเป็นหลักฐานบ่งชี้ว่า เคยมีน้ำอยู่ใต้พื้นผิวดาวอังคารเมื่อไม่นานมานี้ และโอกาสที่จะพบร่องรอยของสิ่งมีชีวิตจำพวกจุลินทรีย์เพิ่มสูงขึ้น

รายงานวิจัยซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Geophysical Research: Planets เมื่อวันที่ 19 ธ.ค. 2022 ระบุว่าโอปอลเป็นอัญมณีที่ก่อตัวขึ้นได้เมื่อน้ำทำปฏิกิริยากับชั้นหินใต้พื้นผิวที่อุดมไปด้วยธาตุซิลิกา (Silica) โดยหุ่นยนต์ตระเวนสำรวจคิวริออซิทีพบการเรืองแสงของโอปอลอยู่ทั่วไปในแอ่งหลุมเกล ซึ่งมีความกว้างถึง 154 กิโลเมตร

มีการใช้อุปกรณ์ตรวจวัดความเร็วของอนุภาคนิวตรอน (DAN) ซึ่งติดตั้งอยู่กับหุ่นยนต์ตระเวนสำรวจคิวริออซิที เพื่อตรวจสอบอีกครั้งว่าแร่ธาตุเรืองแสงที่พบใช่โอปอลหรือไม่

ผลปรากฏว่าอนุภาคนิวตรอนที่ถูกรังสีจากห้วงอวกาศชนจนกระเด็นหลุดออกมาในบริเวณนั้น เคลื่อนที่ช้าลงเพราะสัมผัสกับไฮโดรเจนซึ่งเป็นองค์ประกอบหลักของน้ำ แสดงว่าแร่ธาตุที่พบคือโอปอลซึ่งมีน้ำเป็นส่วนประกอบสำคัญ

ดร.ทราวิส แกเบรียล ผู้นำทีมวิจัยจากองค์การสำรวจทางธรณีวิทยาสหรัฐฯ (USGS) บอกว่า “การที่เราพบเครือข่ายรอยแตกในชั้นหินซึ่งแผ่กว้างและมีโอปอลอยู่จำนวนมาก ถือเป็นข้อบ่งชี้ว่ามีน้ำหลงเหลืออยู่ใต้พื้นผิวของแอ่งหลุมเกลเป็นเวลานานหลายปี หลังจากที่ทะเลสาบโบราณได้เหือดแห้งไปแล้ว”

ดร. แกเบรียลยังชี้ว่า ช่วงเวลาที่มีน้ำใต้ดินดังกล่าวอยู่ในช่วงธรณีกาลยุคใหม่ของดาวอังคาร เมื่อราว 2.9 ล้านปีก่อน ซึ่งหมายความว่าบรรดาสิ่งมีชีวิตจำพวกจุลินทรีย์จะมีโอกาสรอดชีวิตและดำรงเผ่าพันธุ์อยู่ได้นานกว่าที่เคยคาดกันไว้ หากในอดีตเคยมีสิ่งมีชีวิตบนดาวอังคารอยู่จริง

การค้นพบครั้งนี้เป็นหลักฐานอีกชิ้นที่ช่วยยืนยันว่า ในอดีตดาวอังคารมีแหล่งน้ำอยู่มากมายและสามารถพบได้ทั่วไป ทีมผู้วิจัยยังเสนอให้บริเวณที่พบอัญมณีโอปอล เป็นจุดหมายปลายทางของภารกิจสำรวจดาวอังคารรอบใหม่ ซึ่งจะมีมนุษย์อวกาศไปเยือนเป็นครั้งแรกอีกด้วย