గురుత్వాకర్షణ తరంగాలను కనుగొన్న శాస్త్రవేత్తలకు నోబెల్
ఫొటో సోర్స్, AFP/CALTECH/EPA
భౌతికశాస్త్రంలో ప్రతిష్ఠాత్మక నోబెల్ బహుమతిని ఈ ఏడాది అమెరికా శాస్త్రవేత్తలు రైనర్ వీస్, కిప్ థోర్న్, బ్యారీ బ్యారిష్లు గెలుచుకున్నారు. గురుత్వాకర్షణ తరంగాలను కనిపెట్టినందుకు గాను ఈ ముగ్గురు శాస్త్రవేత్తలకు నోబెల్ బహుమతి లభించింది.
ఆల్బర్ట్ ఐన్స్టీన్ వందేళ్ల కిందట గురుత్వాకర్షణ తరంగాల ఉనికి గురించి మొదటిగా చెప్పారు.
గురుత్వాకర్షణ తరంగాలు అంటే ఏమిటి?
అంతరిక్షంలో భారీ వస్తువులు ప్రయాణిస్తున్నపుడు స్థల-కాలాలలో జరిగే సంకోచ వ్యాకోచాలే గురుత్వాకర్షణ తరంగాలు.
కృష్ణబిలాలు (బ్లాక్ హోల్స్) కలిసిపోవడం లాంటి అతి పెద్ద సంఘటనల వల్ల గురుత్వాకర్షణ తరంగాలు పుడతాయి. వాటిని సాంకేతిక పరిజ్ఞానం గుర్తించలేదని ఐన్స్టీన్ అభిప్రాయపడ్డారు.
ఇవి కూడా చదవండి:
ఈ తరంగాలను గుర్తించాలని దశాబ్దాలుగా పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి. రెండు కృష్ణ బిలాలు కలిసిపోయినప్పుడు స్థలం 'వంపు' తిరుగుతుందని మొదట 2015లో అమెరికా లిగో లేబరేటరీ గుర్తించింది.
గురుత్వాకర్షణ తరంగాలను కనిపెట్టిన ఈ లిగో-విర్గో అబ్జర్వేటరీలో రైనర్, థోర్న్, బ్యారిష్లు సభ్యులు. నోబెల్ బహుమతి కింద లభించే నగదు బహుమతిలో ప్రొఫెసర్ రైనర్కు సగం లభిస్తుంది. మిగతా సగం నగదు బహుమతిని థోర్న్, బ్యారిష్లకు పంచుతారు.
ఫొటో సోర్స్, IGO/CALTECH/MIT/SONOMA STATE
స్థల-కాల వస్త్రంలో తరంగాలు...
- గురుత్వాకర్షణ తరంగాల గురించి సాధారణ సాపేక్ష సిద్ధాంతం జోస్యంగా చెప్పింది
- ఈ తరంగాలను ప్రత్యక్షంగా గుర్తించే సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేయడానికి దశాబ్దాలు పట్టాయి
- స్థల-కాలాల వస్త్రంలో ఈ తరంగాలను భారీ సంఘటనలు పుట్టిస్తాయి
- వేగంగా ప్రయాణించే ద్రవ్యరాశులు కాంతి వేగంతో వ్యాపించే ఈ తరంగాలను సృష్టిస్తాయి
- ఇవి కృష్ణ బిలాలు, న్యూట్రాన్ నక్షత్రాలు ఒకదానిలో మరొకటి విలీనమవుతున్నపుడు ఇవి సంభవించడాన్ని గుర్తించవచ్చు
- ఈ తరంగాల నుండి వెలువడే అతి సున్నితమైన సంకేతాలను గుర్తించేందుకు అమెరికా లిగో, యూరోపియన్ విర్గో లేబరేటరీలు ఏర్పాటయ్యాయి
- ఈ లిగో, విర్గోలు ఎల్-ఆకారంలోని పొడవైన సొరంగాలలోకి లేజర్ కిరణాలను పంపించినపుడు ఆ కిరణాలను ఈ తరంగాలు చెదరగొట్టాయి
- ఈ తరంగాలను గుర్తించడం ద్వారా అంతరిక్షంలో పూర్తిగా వినూత్న పరిశోధనలకు తలుపులు తెరుచుకుంటాయి
ఫొటో సోర్స్, S.OSSOKINE/A.BUONANNO (MPI GRAVITATIONAL PHYSICS)
అతి సూక్ష్మమైన గురుత్వాకర్షణ తరంగాల సంకేతాలను గుర్తించేందుకు అవసరమైన లేజర్ ఆధారిత సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని అమెరికా శాస్త్రవేత్తలు రైనర్, థోర్న్, బ్యారిష్లు అభివృద్ధి చేశారు.
’’గురుత్వాకర్షణ తరంగాలను మనం మొదటిసారి కనిపెట్టేలా ఈ ముగ్గురు పరిశోధకులూ నడిపించారు. గురుత్వాకర్షణ తరంగ అంతరిక్ష పరిశోధన అనే సరికొత్త అద్భుత రంగంలోకి మనం ప్రవేశించడానికి వీరు పునాది వేశారు’’ అని అమెరికన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫిజిక్స్ పరిశోధకురాలు కేథరీన్ ఓ-రియోర్డాన్ పేర్కొన్నారు.
(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్బుక్, ఇన్స్టాగ్రామ్, ట్విటర్లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్లో సబ్స్క్రైబ్ చేయండి.)
